ABD basınında yer alan iddia, Orta Doğu diplomasisinde yeni bir tartışmayı beraberinde getirdi. ABD merkezli haber sitesi Axios’un, iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, İran ile yürütülen müzakere sürecinin ardından bazı Arap ve Müslüman ülkelerin İbrahim Anlaşmaları’na katılması yönünde çağrıda bulundu.
Haberde, Trump’ın aralarında Recep Tayyip Erdoğan’ın da bulunduğu bölge liderleriyle yaptığı telefon görüşmesinde, Orta Doğu’daki yeni dönemin İsrail ile normalleşme adımları üzerinden şekillenebileceğini ifade ettiği öne sürüldü.
GÖRÜŞMENİN MERKEZİNDE İRAN VE NORMALLEŞME SÜRECİ VARDI
Axios’un aktardığı bilgilere göre görüşmenin ana gündem maddesi İran ile yürütülen diplomatik süreç ve bölgede olası gerilimin sona erdirilmesi oldu. Ancak haberde, Trump’ın görüşme sırasında yalnızca İran dosyasını değil, savaş sonrası döneme ilişkin yeni diplomatik hedefleri de masaya taşıdığı belirtildi.
İddiaya göre Trump, İran ile savaşın sona ermesini sağlayacak bir anlaşmanın ardından Orta Doğu’da atılacak en önemli adımın İsrail ile ilişkilerin normalleştirilmesi olacağını söyledi. Bu kapsamda, halen İbrahim Anlaşmaları’na taraf olmayan ülkelerin de İsrail ile resmi diplomatik ilişki kurmasını beklediğini dile getirdi.
“HAT ÜZERİNDE SESSİZLİK OLDU” İDDİASI
Haberde en dikkat çeken detaylardan biri ise Trump’ın söz konusu çağrısına bazı liderlerin verdiği tepki oldu. Görüşmede Muhammed bin Zayed Al Nahyan gibi bazı isimlerin anlaşmaya destek verdiği ileri sürülürken, özellikle İsrail ile resmi diplomatik ilişkisi bulunmayan ülkelerin şaşkınlık yaşadığı iddia edildi.
ABD’li bir yetkilinin Axios’a yaptığı açıklamaya göre Suudi Arabistan, Katar ve Pakistan tarafında kısa süreli bir sessizlik yaşandı. Aynı yetkili, “Hat üzerinde sessizlik oldu, Trump şaka yaparak orada olup olmadıklarını sordu” ifadelerini kullandı.
KUSHNER VE WITKOFF DETAYI
Axios’un haberine göre Trump, sürecin devamı için Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile damadı Jared Kushner’i devreye sokmayı planladığını da liderlere iletti. Trump’ın özellikle ilk başkanlık döneminde imzalanan İbrahim Anlaşmaları’nı yeniden genişletmeyi hedeflediği ve bu kapsamda yeni diplomatik temaslar yürütmek istediği öne sürüldü.
İbrahim Anlaşmaları, Trump yönetimi döneminde İsrail ile bazı Arap ülkeleri arasında ilişkilerin normalleşmesini sağlayan diplomatik süreç olarak biliniyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Bahreyn, Fas ve Sudan süreç içerisinde İsrail ile ilişkilerini normalleştiren ülkeler arasında yer almıştı.
NETANYAHU İLE YENİ TEMAS HAZIRLIĞI
Haberde yer alan bir başka iddiaya göre Trump, görüşme sırasında liderlere kısa süre içerisinde Binyamin Netanyahu ile de temas kuracağını söyledi. Trump’ın ayrıca Netanyahu’nun da ilerleyen dönemde benzer bir konferansa dahil edilmesini umut ettiğini ifade ettiği belirtildi.
Axios’un değerlendirmesine göre Trump yönetiminin en büyük hedeflerinden biri, Suudi Arabistan ile İsrail arasında tarihi bir normalleşme anlaşmasının sağlanması. Ancak bölgede devam eden siyasi gerilimler ve İsrail’de yaklaşan seçim süreci nedeniyle kısa vadede somut bir ilerleme sağlanmasının zor olduğu yorumları yapılıyor.
TRUMP GÖRÜŞMEYİ DOĞRULAMIŞTI
ABD Başkanı Donald Trump, dün yaptığı açıklamada birçok bölge lideriyle telefon görüşmesi gerçekleştirdiğini kamuoyuna duyurmuştu. Trump açıklamasında, Oval Ofis’ten yapılan görüşmelere Recep Tayyip Erdoğan, Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Muhammed bin Zayed Al Nahyan, Katar Emiri Tamim bin Hamad Al Thani, Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Munir, Mısır Cumhurbaşkanı Abdulfettah es-Sisi, Ürdün Kralı II. Abdullah ve Bahreyn Kralı Hamad bin İsa Al Khalifa gibi isimlerin katıldığını açıklamıştı.
Trump, görüşmenin İran ve bölgesel barış başlıkları çerçevesinde “oldukça verimli” geçtiğini ifade etmişti. Öte yandan Axios’un ortaya attığı iddialara ilişkin ilgili ülkelerden veya Beyaz Saray’dan henüz resmi bir doğrulama yapılmadı.
