ABD ile İran arasında sağlandığı duyurulan barış mutabakatı, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, bölgedeki diğer çatışma alanlarını da yeniden gündeme taşıdı. Anlaşmanın en dikkat çeken başlıklarından birinin, İsrail’in Lübnan’daki askeri varlığı olduğu öne sürüldü.
İddialara göre İran tarafı, mutabakat görüşmelerinde İsrail’in Lübnan’ın güneyindeki işgal ettiği bölgelerden çekilmesini talep etti. Bu gelişmenin ardından Washington yönetiminin de Tel Aviv’e söz konusu bölgelerden kademeli çekilme yönünde çağrıda bulunduğu ileri sürüldü.
NETANYAHU’DAN TRUMP’A “ÇEKİLMEYECEĞİZ” MESAJI
İsrail basınında yer alan haberlere göre, ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında yapılan telefon görüşmesinde Lübnan konusu masaya yatırıldı. Haberde, Netanyahu’nun Trump’a İsrail ordusunun Lübnan’da kontrol altında tuttuğu bölgelerden çekilmeyeceğini açık şekilde ifade ettiği öne sürüldü. Ayrıca İsrail’in bölgedeki askeri operasyonlarını sürdürme kararlılığını da ABD tarafına ilettiği iddia edildi.
İsrailli kaynaklar, İran ile varılan mutabakat sonrasında Washington’un İsrail’den operasyonlarını sınırlandırmasını veya tamamen sonlandırmasını istemesi halinde iki ülke arasında yeni bir diplomatik gerilim yaşanabileceğine dikkat çekti.
GÜVENLİK KABİNESİNDEN NETANYAHU’YA TAM DESTEK
İsrail’de gerçekleştirilen son güvenlik kabinesi toplantısında da Lübnan meselesinin gündemin üst sıralarında yer aldığı belirtildi.
Toplantıya katılan bakanların büyük bölümünün Netanyahu’nun tutumuna destek verdiği aktarıldı. Böylece İsrail hükümeti içerisinde Lübnan’daki askeri varlığın sürdürülmesi konusunda geniş bir mutabakat oluştuğu değerlendirmeleri yapıldı. Kabinenin desteği, Netanyahu’nun Washington’dan gelebilecek olası baskılara karşı elini güçlendiren önemli bir gelişme olarak yorumlandı.
KATZ’TAN SERT AÇIKLAMA: İŞGAL EDİLEN BÖLGELERDE KALACAĞIZ
İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da tartışmaların merkezindeki Lübnan konusunda dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Savunma Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Katz, İsrail ordusunun yalnızca Lübnan’ın güneyinde değil, aynı zamanda Suriye ve Gazze’de kontrol altında tuttuğu bölgelerde de süresiz şekilde kalmaya devam edeceğini söyledi. Katz, Lübnan’ın güneyindeki bölgelerin yerel halktan “arındırılacağını” öne sürerken, İsrail’in güvenlik gerekçelerini öne çıkararak askeri varlığın devam edeceğini vurguladı.
“BASKILARA RAĞMEN GERİ ÇEKİLMEYECEĞİZ”
İsrail Savunma Bakanı, uluslararası baskıların artabileceğini kabul etmekle birlikte Tel Aviv yönetiminin geri adım atmayacağını savundu. Katz, “Mevcut ve gelecekte oluşabilecek tüm baskılara rağmen İsrail ordusunun Lübnan’dan çekilmesine karşı çıkıyoruz” ifadelerini kullandı. Başbakan Netanyahu’nun da bu tutumu ABD Başkanı Trump’a ve üst düzey Amerikan yetkililerine açık şekilde ilettiğini öne süren Katz, aynı görüşü ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’e de aktardığını iddia etti.
“GÜVENLİK ÇIKARLARIMIZDAN TAVİZ VERMEYECEĞİZ”
İsrail yönetimi, askeri varlığını ülkenin güvenlik politikalarının ayrılmaz bir parçası olarak gördüğünü savunuyor. Katz açıklamasında, İsrail’in güvenlik çıkarlarından taviz vermeyeceğini belirterek, işgal altında bulunan bölgelerden çekilmeyeceklerini söyledi. İran’dan gelebilecek olası bir saldırı durumunda ise sert karşılık verecekleri mesajını verdi. Savunma Bakanı, İsrail hükümetinin önceliğinin vatandaşlarının güvenliği olduğunu savunarak, bu nedenle askeri pozisyonlarını koruyacaklarını ifade etti.
BEN-GVIR’DEN WASHINGTON’A TEPKİ
İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir de ABD ile İran arasında varıldığı açıklanan mutabakata sert tepki gösteren isimler arasında yer aldı. Ben-Gvir, anlaşmanın İsrail’i bağlamadığını savunarak, ülkesinin bağımsız kararlar alacağını söyledi. Açıklamaları, İsrail iç siyasetinde mutabakata yönelik rahatsızlığın yalnızca hükümetin belirli isimleriyle sınırlı olmadığını gösterdi.
MUTABAKATTA TÜM CEPHELERDE ATEŞKES VURGUSU
Öte yandan mutabakata ilişkin ilk açıklamalarda, Lübnan dahil olmak üzere bölgedeki tüm cephelerde askeri operasyonların sona erdirilmesinin hedeflendiği belirtilmişti. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında anlaşmaya varıldığını duyururken, Lübnan da dahil olmak üzere tüm çatışma alanlarında askeri faaliyetlerin derhal ve kalıcı biçimde sonlandırılacağını ifade etmişti. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi ise mutabakatın sağlandığını doğrulayarak anlaşma metninin 19 Haziran’da İsviçre’de imzalanmasının planlandığını açıklamıştı.
