ABD-İsrail ve İran arasındaki savaşın 18. gününde teknoloji cephesinde çarpıcı bir gelişme yaşandı. Çin merkezli Jingan Technology şirketi, ABD'nin yaklaşık 2 milyar dolarlık B-2 Spirit hayalet bombardıman uçaklarını yapay zekâ destekli sistemlerle tespit ettiğini ve iletişimlerini ele geçirdiğini öne sürdü.
"GÖRÜNMEZ" UÇAKLAR ARTIK GÖRÜNÜR MÜ?
Hangzhou merkezli Jingan Technology, 1 Mart'ta İran'a düzenlenen hava saldırısında görev alan B-2 Spirit uçaklarının iletişiminin kendi geliştirdiği "Jingqi" platformu aracılığıyla ele geçirildiğini açıkladı. Şirkete göre yapay zekâ destekli bu sistem, uçakların üslerine dönüş sırasında kurduğu radyo iletişimini çözdü ve uçuş rotalarını ayrıntılı biçimde yeniden oluşturdu. South China Morning Post'un aktardığına göre şirket, iddiaları destekleyen ses kayıtlarına sahip olduğunu da belirtti.
GİZLİ ROTALAR VE ASKERİ HAREKETLER DEŞIFRE Mİ OLDU?
Jingqi platformunun yalnızca sinyal takibiyle sınırlı kalmadığı, uydu görüntüleri, açık kaynak verileri ve havacılık yörünge bilgilerini bir araya getirerek uçuş rotaları, konuşlanma noktaları ve askeri hareketliliği de analiz ettiği ileri sürüldü. Sistemin, daha önce Tayvan çevresi ve Batı Filipin Denizi'nde görev yapan ABD'ye ait B-52 bombardıman uçaklarının sinyallerini de aynı yöntemle takip ettiği iddia ediliyor.
"DESTANSI ÖFKE OPERASYONU"NDA KULLANILAN UÇAKLAR
Pentagon'un "Destansı Öfke Operasyonu" olarak adlandırdığı saldırıda İran'ın dağlık bölgelerindeki füze tesisleri ve kritik askeri altyapı hedef alınmıştı. Operasyonda Petro 41'den Petro 44'e kadar uzanan çağrı kodlarına sahip dört adet B-2A bombardıman uçağı görev aldı. ABD Başkanı Donald Trump da geçtiğimiz günlerde yaptığı açıklamada "Bu uçağı çok seviyorum" diyerek B-2'lere övgüde bulunmuştu.
2 MİLYAR DOLARLIK UÇAK: B-2 SPİRİT NEDİR?
1997'de aktif hizmete giren B-2 Spirit, Northrop Grumman tarafından üretilen ve stealth yani görünmezlik teknolojisiyle öne çıkan stratejik bir bombardıman uçağı. Radar sinyallerini dağıtarak düşman sistemlerinden gizlenebilen uçak, yaklaşık 11 bin kilometre menziliyle havada yakıt ikmali sayesinde dünyanın herhangi bir noktasına ulaşabiliyor. 18 ila 23 ton arasında hem nükleer hem de konvansiyonel mühimmat taşıyabilen B-2, birim başına yaklaşık 2 milyar dolarlık maliyetiyle dünyanın en pahalı askeri uçakları arasında yer alıyor.
ÇİN SAVAŞA NE KADAR DAHIL?
Çin'in savaşa doğrudan katılmadığı belirtilse de son hamleler Pekin'in sürece giderek daha aktif müdahil olduğuna işaret ediyor. Orta Doğu'dan yoğun enerji ithal eden Çin, bölgedeki gerilimin Hürmüz Boğazı gibi kritik geçiş noktalarını tehdit etmesinden doğrudan etkileniyor. ABD'nin artan askeri varlığına karşı denge kurmaya çalışan Pekin, bunu doğrudan askeri müdahale yerine diplomasi, teknoloji ve istihbarat hamleleriyle yapmayı tercih ediyor.
SAVAŞIN BİLANÇOSU AĞIRLAŞIYOR
İsrail ve ABD, müzakereler sürerken 28 Şubat'ta İran'a askeri saldırı başlatmıştı. İran ise İsrail'in yanı sıra Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Bahreyn'deki ABD üslerini hedef alarak karşılık verdi. İranlı yetkililere göre saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 1.348'i, yaralı sayısı ise 17 bini aştı. Savaşın 18. gününde teknoloji cephesinde de tırmanan gerilim, küresel askeri dengelerin yeniden şekillenebileceği yorumlarını beraberinde getiriyor.
