Hacettepe Üniversitesi Biyoloji Bölümü Ekoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olcay Hekimoğlu’nun yürütücülüğünü yaptığı, Arş. Gör. Dr. Arda Cem Kuyucu’nun da araştırmacı olarak yer aldığı yapay zeka projesi, TÜBİTAK 2515-COST Aksiyon Üyeleri Ar-Ge Destek Programı kapsamında desteklenmeye hak kazandı. “Türkiye’de Kene Türlerinin Hızlı, Düşük Maliyetli ve Erişilebilir Teşhisi için Akıllı Telefon Tabanlı Yapay Zeka Modeli” başlıklı projede, kene türlerinin görüntü tanıma teknolojileri kullanılarak belirlenmesine yönelik bir sistem geliştirilmesi planlanıyor.
Kene türleri yapay zeka ile belirlenecek
Proje kapsamında, Türkiye’de yaygın olarak görülen ve insan ve hayvan sağlığı açısından önem taşıyan sekiz kene türüne ilişkin kapsamlı bir görsel veri tabanı oluşturulacak. Geliştirilecek yapay zeka modelinin, özellikle Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) açısından epidemiyolojik öneme sahip kene türünü diğer türlerden yüksek doğrulukla ayırt edebilmesine öncelik verilecek. Türkiye’de kene kaynaklı hastalıkların başında gelen KKKA, özellikle kırsal bölgelerde halk sağlığı açısından önem taşıyor. Proje ile insanlara veya hayvanlara tutunan kenelerin türünün daha hızlı ve erişilebilir biçimde belirlenmesine yönelik bir sistem oluşturulması amaçlanıyor.
Akıllı telefonla ön değerlendirme yapılabilecek
Projenin nihai aşamasında geliştirilecek yapay zeka modelinin web ve mobil uygulamaya dönüştürülmesi planlanıyor. Bu sistem sayesinde kullanıcıların kene görüntüsünü akıllı telefon aracılığıyla sisteme aktarması ve kenenin türüne ilişkin hızlı bir ön değerlendirme alması hedefleniyor. Sistemin yalnızca internet bağlantısının bulunduğu ortamlarda değil, internet erişiminin sınırlı olduğu kırsal bölgelerde de kullanılabilecek şekilde geliştirilmesi öngörülüyor.
Avrupa’daki araştırma ağıyla yürütülecek
Hacettepe Üniversitesinde yürütülecek çalışma, Avrupa genelinde kene kaynaklı hastalık risklerinin önlenmesi, öngörülmesi ve azaltılmasına yönelik araştırmaları bir araya getiren COST Action CA21170 – PRAGMATICK kapsamında gerçekleştirilecek.
Proje kapsamında kene ekolojisi ve taksonomisine ilişkin bilimsel birikimin yapay zeka ve dijital sağlık teknolojileriyle bir araya getirilmesi planlanıyor. Çalışmayla Türkiye’nin kene faunası ve epidemiyolojik koşullarına uygun bir yapay zeka tabanlı sistem geliştirilmesi hedefleniyor.
