Akaryakıt fiyatlarını yakından takip eden milyonlarca sürücüyü ilgilendiren yeni düzenleme yürürlüğe girdi. Bir süredir akaryakıt fiyatlarındaki değişimlerin vergi yoluyla dengelenmesinde kullanılan eşel mobil uygulaması sona ererken, pompa fiyatlarını etkileyebilecek yeni ÖTV düzenlemesinin ayrıntıları da belli oldu. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla birlikte benzin ve LPG açısından farklı bir uygulamaya geçildi. Benzinde yüksek tutarlı vergi değişikliğinin tek seferde uygulanması yerine aylara yayılan bir geçiş tercih edildi.
Eşel mobil sistemi 1 Ekim itibarıyla sona erdi
Akaryakıt fiyatlarındaki küresel dalgalanmalar ile döviz kuru hareketlerinin tüketiciye doğrudan yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi, 1 Ekim 2026 itibarıyla sona erdi. Sistem, akaryakıt fiyatlarında yaşanan yükselişlerin bir bölümünün ÖTV üzerinden dengelenmesine imkan sağlıyordu. Uygulamanın sona ermesiyle birlikte akaryakıt ürünlerindeki ÖTV tutarlarının yeniden düzenlenmesi gündeme geldi. Konuya ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemede özellikle benzin için kademeli bir geçiş modeli uygulanmasına karar verildi.
Benzinde beklenen yüksek artış kademeli hale getirildi
Düzenlemenin en dikkat çeken bölümünü benzin oluşturdu. Eşel mobil sisteminin sona ermesiyle birlikte normal şartlarda benzinde litre başına 10,39 liralık ÖTV artışı yapılması ve ÖTV tutarının eşel mobil öncesindeki 14,8277 lira seviyesine çıkarılması bekleniyordu. Bu tutarın doğrudan pompa fiyatına yansıması halinde benzinde yaklaşık 12,47 liralık bir fiyat artışı ortaya çıkabilecekti. Ancak yeni düzenlemeyle bu tutarın tamamı 1 Ekim'de tek seferde uygulanmayacak. Piyasadaki fiyat baskısının azaltılması amacıyla benzin için kademeli ÖTV uygulamasına geçildi. Böylece eşel mobil sisteminin sona ermesiyle ortaya çıkabilecek yüksek tutarlı artışın tamamının aynı anda pompa fiyatlarına yansımasının önüne geçilmesi hedeflendi.
Benzinin ÖTV'si üç ayda kademeli olarak değişecek
Yeni uygulama kapsamında benzindeki ÖTV tutarı ekim, kasım ve aralık aylarında farklı seviyelerde uygulanacak. Ekim ayında benzinin litre başına ÖTV tutarı 7,9000 lira olacak. Kasım ayında bu tutar 11,3600 liraya yükseltilecek. Aralık ayında ise ÖTV tutarı 14,8277 lira olarak uygulanacak. Söz konusu rakam, eşel mobil sistemi öncesinde uygulanan ÖTV tutarına karşılık geliyor. Bu nedenle benzin açısından yeni sistem, eşel mobilin tamamen sona ermesiyle birlikte eski ÖTV seviyesine bir anda dönülmesi yerine üç aylık bir geçiş süreci öngörüyor.
1 Ekim'de benzine yaklaşık 4,15 lira artış bekleniyor
Kademeli geçiş nedeniyle 1 Ekim itibarıyla benzinin pompa fiyatında yaklaşık 4,15 liralık artış bekleniyor. Böylece eşel mobil sisteminin sona ermesiyle birlikte benzinde hesaplanan yaklaşık 12,47 liralık toplam artışın tamamının ilk gün tüketiciye yansıması yerine daha düşük bir fiyat değişikliği uygulanmış olacak. Yeni düzenlemeye göre 1 Ekim'de yaklaşık 4,15 liralık artış öngörülürken, tek seferlik 12,47 liralık artış senaryosuna kıyasla yaklaşık 8,32 liralık fark oluşacak. Benzindeki ÖTV tutarı ise aralık ayında 14,8277 liraya ulaşarak eşel mobil öncesindeki seviyeye gelecek.
LPG'de eski sisteme dönüş yapıldı
LPG tarafında ise benzinden farklı bir uygulama tercih edildi. Yeni düzenlemeyle LPG türü mallarda eşel mobil öncesinde uygulanan ÖTV seviyesine dönüldü. Eşel mobil sistemi kapsamında son olarak kilogram başına 9,2190 lira olarak uygulanan ÖTV tutarı, yeniden 11,3830 lira seviyesine yükseltildi. Bu değişikliğin LPG otogazın pompa fiyatına etkisinin ise yaklaşık 1,48 lira olması bekleniyor. Dolayısıyla 1 Ekim itibarıyla LPG'de eşel mobil kapsamında uygulanan düşük ÖTV tutarı sona ererken, sistem öncesindeki vergi seviyesine dönüş gerçekleşmiş oldu.
Düzenlemenin akaryakıt fiyatlarına etkisi merak ediliyor
Yeni ÖTV düzenlemesiyle birlikte sürücülerin yakından takip ettiği konu, değişikliklerin pompa fiyatlarına nasıl yansıyacağı oldu. Benzinde uygulamaya alınan kademeli geçiş nedeniyle 1 Ekim'deki fiyat değişiminin yaklaşık 4,15 lira seviyesinde olması bekleniyor. Daha yüksek tutardaki ÖTV değişikliği ise ekim, kasım ve aralık aylarına yayılarak uygulanacak. LPG'de ise ÖTV tutarı doğrudan eşel mobil öncesindeki seviyeye yükseltildi ve pompa fiyatında yaklaşık 1,48 liralık artış bekleniyor. Böylece eşel mobil sisteminin sona ermesiyle birlikte benzin ve LPG için aynı yöntem yerine farklı geçiş modelleri uygulanmış oldu.
Eşel mobil uygulaması neden sona erdi?
Akaryakıtta eşel mobil sistemi, küresel fiyat hareketlerinin ve kur değişimlerinin tüketici üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla uygulanıyordu. Sistem kapsamında akaryakıt fiyatlarında meydana gelen belirli artışların ÖTV üzerinden dengelenmesi sağlanıyordu. Uygulamanın sona ermesiyle birlikte bu mekanizma da ortadan kalktı. 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemede ise özellikle benzin için kademeli ÖTV modeli tercih edildi. Böylece eşel mobil öncesindeki vergi seviyesine dönüşün tek seferde gerçekleşmesi yerine belirlenen takvim doğrultusunda aşamalı şekilde uygulanması kararlaştırıldı.
Benzinde yeni takvim nasıl işleyecek?
Benzindeki yeni uygulamanın temelini üç aylık ÖTV takvimi oluşturuyor. 1 Ekim'de litre başına 7,9000 lira olarak uygulanacak ÖTV tutarı, kasım ayında 11,3600 liraya, aralık ayında ise 14,8277 liraya çıkacak. Bu geçiş tamamlandığında benzin için eşel mobil öncesindeki ÖTV seviyesine ulaşılmış olacak. Dolayısıyla sürücüler açısından 1 Ekim'de ortaya çıkacak fiyat değişikliği ile yıl sonunda uygulanacak ÖTV tutarı arasında önemli bir fark bulunuyor. Yeni düzenleme, bu farkın tek bir tarihte değil, belirlenen aylık takvim üzerinden uygulanmasını öngörüyor. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararıyla birlikte akaryakıt sektöründe eşel mobil dönemi böylece sona ererken, benzin ve LPG'de yeni ÖTV uygulaması da yürürlüğe girmiş oldu.
