Küresel piyasalarda Orta Doğu kaynaklı gelişmelerin etkisiyle petrol ve değerli metallerin fiyat hareketleri arasındaki ilişki yeniden gündeme geldi. İran ile yeni bir sıcak çatışma yaşanabileceği endişesi petrol fiyatlarını yukarı taşırken altın ve gümüşte satış baskısı arttı.
Cuma günü ons altın yaklaşık yüzde 3,7 değer kaybederek 4 bin dolar seviyesinin altına indi. Gümüşteki günlük kayıp ise yüzde 5,9 olarak gerçekleşti. Böylece altın, ocak ayında ulaştığı 5 bin 595 dolarlık rekor seviyenin oldukça gerisinde kaldı. Petrol fiyatlarındaki yükselişin değerli metaller üzerindeki etkisi, yatırımcıların piyasalardaki risk algısını yeniden değerlendirmesine neden oldu.
BRENT PETROLDE 25 DOLARIN ÜZERİNDE SAVAŞ RİSKİ
Ekonomist Robin J. Brooks, İran ile çatışmaların yeniden başlaması ihtimalinin petrol piyasasında önemli ölçüde fiyatlandığını belirtti. Brooks'un değerlendirmesine göre Brent petrolün varil başına yaklaşık 90 dolar olması gereken adil değeri ile mevcut piyasa fiyatı arasında önemli bir fark bulunuyor. Aralık 2027 vadeli Brent petrol kontratlarının da 90 dolar civarında işlem görmesini referans alan ekonomist, mevcut fiyatlarda 25 doların üzerinde savaş risk primi bulunduğunu savundu.
30 Ekim Cuma günü Brent petrolün varil fiyatı 117,64 dolara kadar yükseldi. Böylece Orta Doğu'daki gelişmelerin enerji piyasaları üzerindeki etkisi daha belirgin hale geldi. Petrol fiyatlarındaki yükselişte yalnızca olası askeri gelişmeler değil, enerji sevkiyatının güvenliğine ilişkin endişeler de etkili oluyor. Özellikle dünya petrol ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeler, küresel arz beklentileri açısından yakından izleniyor.
PETROLDE YÜZDE 10 ARTIŞ ALTINI VE GÜMÜŞÜ NASIL ETKİLEYEBİLİR?
Brooks, petrol fiyatları ile değerli metaller arasındaki ilişkiyi inceleyerek olası bir yükseliş senaryosunun sonuçlarını hesapladı. Ekim ayının ikinci yarısındaki piyasa hareketlerini temel alan ekonomistin analizine göre Brent petrolün yüzde 10 yükselmesi, ons altında yaklaşık yüzde 4, gümüşte ise yüzde 8 düşüşle aynı dönemdeki fiyat ilişkisine karşılık geliyor.
Yapılan hesaplama, petrol fiyatlarındaki hareketlerin değerli metaller üzerinde oluşturabileceği baskıya ilişkin bir tahmin niteliği taşıyor. Brooks'un çalışmasında özellikle son iki haftanın verilerinin kullanılması, altın ve gümüşün petrol fiyatlarına karşı hassasiyetini daha yüksek gösteriyor.
BROOKS: DEĞERLİ METALLERDEKİ KAYIP ABARTILI OLABİLİR
Ekonomist, hesapladığı olası kayıpların gerçekleşecek düşüş miktarını olduğundan yüksek gösterebileceğini düşünüyor. Brooks'a göre Brent petrol fiyatlarında zaten önemli miktarda savaş risk primi bulunuyor. Bu nedenle mevcut seviyelerin üzerine bir de yüzde 10'luk kalıcı yükseliş yaşanması ihtimali sınırlı olabilir.
Diğer taraftan hesaplamada altın ve gümüşün son dönemde oldukça dalgalı olduğu bir zaman aralığının kullanılması da sonuçları etkiliyor. Brooks, bu nedenle yüzde 4 ve yüzde 8'lik düşüş hesaplamalarının olası kayıplar için üst sınır olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor.
ŞUBAT AYINDAKİ SERT DÜŞÜŞ TEKRARLANIR MI?
Değerli metallerde yılın başında yaşanan sert fiyat hareketlerine de değinen Brooks, şubat ayındaki düşüşün piyasalar açısından beklenmedik bir gelişme olduğunu hatırlattı. İran ile çatışmaların yeniden başlaması ihtimalinin ise artık piyasa katılımcıları tarafından daha fazla dikkate alındığını belirten ekonomist, bu nedenle yılın başındaki kadar sert bir düşüşün tekrarlanmasını beklemediğini ifade etti. Brooks, Orta Doğu'daki belirsizliğin azalması ve çatışma endişelerinin gerilemesi halinde altın ve gümüş fiyatlarında yeniden toparlanma görülebileceğini savundu.
ALTIN YATIRIMCISI HANGİ GELİŞMELERİ İZLEMELİ?
Petrol ile altın arasındaki fiyat ilişkisi, değerli metallerin yalnızca jeopolitik gelişmelerden etkilenmediğini gösteren önemli örneklerden biri. Petrol fiyatlarındaki yükseliş enerji maliyetlerini ve enflasyon beklentilerini artırabilir. Bu durum, merkez bankalarının faiz politikalarına ilişkin beklentileri de değiştirebilir.
Altın faiz getirisi sağlamayan bir yatırım aracı olduğu için özellikle enflasyondan arındırılmış faiz oranlarındaki değişimlerden etkileniyor. ABD dolarının uluslararası piyasalardaki değeri ve yatırımcıların güvenli liman talebi de ons altının fiyatını belirleyen önemli unsurlar arasında yer alıyor.
Dolayısıyla petrol fiyatlarındaki her yükselişin altın ve gümüşte aynı oranda düşüşe yol açacağı düşünülmemeli. Brooks'un yüzde 4 ve yüzde 8'lik hesaplamaları belirli bir dönemin fiyat hareketlerine dayanıyor ve kesin bir gelecek tahmini niteliği taşımıyor. Önümüzdeki dönemde İran merkezli gelişmeler, Hürmüz Boğazı'ndaki enerji sevkiyatı, Brent petrolün seyri, ABD dolarının gücü ve faiz beklentileri değerli metallerin yönü açısından belirleyici olacak.
