Türkiye'nin Rusya'dan satın aldığı S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili Ankara'nın önündeki kritik başlıklardan biri yeniden gündeme geldi. Sistemin geleceğine ilişkin son gelişme, Türkiye ile Rusya arasındaki temasların sürdüğünü ortaya koyarken, konunun ABD ile yürütülen F-35 görüşmeleri açısından da dikkat çekici bir boyutu bulunuyor. Ankara'nın S-400'lerle ilgili atacağı olası adımın ne olacağı merak edilirken, Kremlin'den konuya ilişkin yeni bir açıklama geldi.
Kremlin'den Ankara'ya ilişkin dikkat çeken açıklama
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, çarşamba günü yaptığı açıklamada S-400 sistemlerinin başka bir ülkeye konuşlandırılması ihtimaline ilişkin görüşmelerin sürdüğünü söyledi. Peskov, konuya ilişkin, “Çalışmalar sürüyor ve gerekli temaslar gerçekleştiriliyor” ifadelerini kullandı. Bu açıklama, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un geçtiğimiz cumartesi günü yaptığı değerlendirmelerin ardından geldi.
S-400'ler başka bir ülkeye gönderilebilir mi?
Lavrov, S-400 sistemlerinin başka bir ülkeye devredilmesi ihtimaline ilişkin açıklamasında, sistemlerin gönderileceği ülkenin Rusya ile dostane ilişkilere sahip olması ve bakım çalışmalarını üstlenmesi halinde Moskova'nın böyle bir transfere onay verebileceğini belirtmişti. Rusya Dışişleri Bakanı, böyle bir talep gelmesi halinde sistemlerin devrine hazır olduklarını ifade etmişti. Ancak mevcut açıklamalarda S-400'lerin hangi ülkeye gönderileceğine ya da olası transferin ne zaman gerçekleşeceğine ilişkin kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
Ankara'nın F-35 sürecinde S-400 başlığı
Türkiye'nin S-400 dosyası, aynı zamanda F-35 programıyla ilgili sürecin de önemli başlıklarından biri konumunda. Türkiye, 2017 yılında Rusya'dan S-400 hava savunma sistemleri satın almıştı. Anlaşmanın ardından ABD, Türkiye'ye Rusya'dan S-400 alımı nedeniyle Hasımlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) kapsamında yaptırım uygulamıştı. Washington ayrıca Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programındaki katılımını sona erdirmişti. Ankara, programdan çıkarılmadan önce F-35 uçakları için ödeme yapmış ve üretim sürecinde yer almıştı.
Gözler F-35 programına dönüş sürecinde
Türkiye, uzun süredir F-35 programına yeniden dahil olma konusundaki anlaşmazlığın çözümü için Washington ile görüşmeler yürütüyor. ABD Başkanı Donald Trump yönetimi de son dönemde Türkiye'nin programa yeniden dahil edilmesi ihtimaline açık mesajlar verdi. Trump, temmuz ayının başlarında Ankara'da düzenlenen NATO Zirvesi sırasında Türkiye'nin F-35 programına yeniden alınması ihtimalini değerlendirdiğini söylemişti.
S-400 sistemlerinin Türkiye'den başka bir ülkeye transfer edilmesi, Ankara ile Washington arasındaki anlaşmazlığın çözümünde önemli adımlardan biri olabilir. Kremlin'in son açıklaması ise Türkiye ile Rusya arasında S-400'lerin geleceğine ilişkin temasların devam ettiğini gösterdi. Ancak sistemlerin hangi ülkeye devredileceği ve olası transferin ne zaman gerçekleşeceği konusunda henüz kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
