Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında imzalanan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin gelecek hafta Riyad’da acil toplantı yapacağı açıklandı. Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, toplantının merkezinde Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırılarının bulunacağını bildirdi.
Mekke Anlaşması kapsamında yeni toplantı
Bölgede artan güvenlik gerilimi, Türkiye-Pakistan-Suudi Arabistan hattında yeni bir diplomasi ve savunma trafiğini beraberinde getirdi.
Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, 2 Ekim 2026 tarihinde yaptığı açıklamada, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında oluşturulan Mekke Ortak Savunma Anlaşması kapsamında faaliyet gösteren Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin gelecek hafta Suudi Arabistan’ın başkenti Riyad’da toplanacağını duyurdu. Toplantının ana gündemini ise Suudi Arabistan’a yönelik Husi saldırıları oluşturacak.
Dar’ın açıklamasına göre üç ülkenin oluşturduğu mekanizma, Suudi Arabistan’daki mevcut güvenlik tablosunu ve bölgedeki son gelişmeleri değerlendirecek. Toplantıda atılabilecek adımların görüşmeler tamamlandıktan sonra kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Ankara da mekanizmanın içinde
Yeni güvenlik mekanizmasının taraflarından biri olan Türkiye, anlaşmanın oluşturulmasında doğrudan yer aldı.
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan, 7 Ağustos 2026’da Mekke’de Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nı imzaladı. Anlaşmayla üç ülke arasında kolektif caydırıcılık ve savunma iş birliğinin güçlendirilmesi hedeflendi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, anlaşmanın bölgesel güvenlik ve istikrar için bölge ülkelerinin ortak hareket etmesine dayalı yeni bir güvenlik ve iş birliği mimarisinin başlangıcı olduğunu açıklamıştı.
Anlaşma kapsamında oluşturulan Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin ilk toplantısı 31 Ağustos’ta İstanbul’da gerçekleştirildi. Toplantıya Türkiye adına Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ve Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu katıldı. Pakistan ve Suudi Arabistan’dan da dışişleri ve savunma bakanları ile genelkurmay başkanları toplantıda yer aldı.
Toplantı sonrasında üç ülke, Mekke Anlaşması kapsamında iş birliğinin kurumsallaştırılması konusunda mutabakata vardı. Anlaşma çerçevesindeki sekretaryanın Suudi Arabistan’da kurulması, ilk genel sekreterin ise Pakistan’dan olması kararlaştırıldı. Ayrıca savunma sanayisi, ortak teknoloji geliştirme ve ortak üretim alanlarında iş birliğinin geliştirilmesi hedefi ortaya konuldu.
Genelkurmay başkanları Riyad’da zaten bir araya geldi
Yeni açıklamayla ilgili dikkat çeken noktalardan biri, Riyad’daki askeri temasların daha önce gerçekleştirilmiş olması.
Türkiye Genelkurmay Başkanı Orgeneral Selçuk Bayraktaroğlu, Suudi Arabistan Genelkurmay Başkanı ve Pakistan Genelkurmay Başkanı ile 25 Eylül’de Riyad’da bir araya geldi. Milli Savunma Bakanlığına göre görüşmede üç ülkenin silahlı kuvvetleri arasındaki iş birliğinin geliştirilmesi, askeri koordinasyonun artırılması, kabiliyet entegrasyonu, caydırıcılık ve kolektif savunma konuları ele alındı.
Dolayısıyla 2 Ekim itibarıyla açıklanan yeni toplantı, 25 Eylül’deki genelkurmay başkanları buluşmasından farklı bir aşamayı ifade ediyor. Bu kez gündemde Mekke Savunma İttifakı’nın Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi’nin acil toplantısı bulunuyor.
Hakan Fidan da New York’taki toplantıya katıldı
Üç ülkenin dışişleri bakanları da 25 Eylül’de New York’ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında bir araya geldi.
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan ve Pakistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı İshak Dar, Mekke Ortak Savunma Anlaşması çerçevesinde yapılan görüşmede anlaşmanın sekretarya, komiteler ve çalışma gruplarının oluşturulması konusunda gelinen aşamayı değerlendirdi.
Görüşmenin ardından üç ülke, Suudi Arabistan’a yönelik saldırıları kınarken Suudi Arabistan’a destek yollarını değerlendirmek üzere genelkurmay başkanlarının acil toplantı yapması konusunda da görüş alışverişinde bulundu.
Bu açıklamanın ardından genelkurmay başkanları 25 Eylül’de Riyad’da bir araya geldi. Şimdi ise ittifakın siyasi ve savunma komitesinin yeniden toplanması gündemde.
Husi saldırıları neden gündemde?
Toplantının arka planında Yemen’deki Husiler ile Suudi Arabistan arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi bulunuyor.
Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon, 1 Ekim’de Yemen’deki Husi güçlerinin Medine’de Mescid-i Nebevi’ye elektrik sağlayan bir dağıtım tesisini hedef aldığını açıkladı. Husi tarafı ise bu suçlamayı reddetti. Suudi Arabistan ayrıca ülkenin güneyindeki Hamis Muşayt’a yönelen bir balistik füzenin engellendiğini bildirdi.
Gerilim Yemen’le sınırlı kalmazken, 2 Ekim’de Yemen’in uluslararası alanda tanınan hükümetine bağlı güçlerin Taiz vilayetinde Husi hedeflerine yönelik 20 hava saldırısı gerçekleştirdiği bildirildi. Bu gelişmeler, 2022’de büyük ölçüde sınır ötesi saldırıları sona erdiren ateşkesin ardından bölgedeki çatışmaların yeniden tırmandığını gösteriyor.
Husilerin Mekke’yi hedef aldığı yönündeki Suudi Arabistan açıklamaları da daha önce gündeme gelmiş, Husi tarafı ise Mekke veya başka bir İslami kutsal mekanı hedef aldığı iddiasını reddetmişti. Bu nedenle tarafların açıklamaları haberleştirilirken iddia ve doğrulanmış gelişmelerin birbirinden ayrılması önem taşıyor.
