Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve beraberindeki heyetle Ankara’da bir araya geldi. Görüşmede Türkiye-Irak enerji ilişkilerinin uzun vadeli bir çerçeveye taşınması, petrol ve doğal gaz altyapısı, arama-üretim, petrol ticareti, rafineri-petrokimya ve elektrik projeleri ele alındı.
Türkiye ile Irak arasındaki enerji iş birliğinde yeni dönem için önemli bir görüşme Ankara’da gerçekleştirildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir ve beraberindeki heyeti Bakanlıkta kabul etti.
Bölgesel gelişmelerin enerji arz güvenliğini daha kritik hale getirdiği bir dönemde yapılan görüşmede, iki ülkenin enerji alanındaki mevcut iş birliğinin genişletilmesi ve uzun vadeli yeni bir çerçeve oluşturulması gündeme geldi.
Bayraktar, görüşmenin ardından yaptığı değerlendirmede, Türkiye ile Irak arasındaki enerji ilişkilerini daha güçlü bir boyuta taşıdıklarını belirterek, iki ülke arasında kapsamlı ve uzun dönemli yeni bir anlaşma için yol haritasının netleştirildiğini açıkladı.
Ankara’daki görüşmede kapsam genişletilecek
Görüşmenin dikkat çeken başlıklarından biri, Türkiye ile Irak arasında yalnızca ham petrol taşımacılığına dayanmayan daha kapsamlı bir enerji iş birliği modelinin oluşturulması oldu.
Bayraktar, ağustos ayında BOTAŞ ile Irak’ın devlet petrol şirketleri SOMO ve NOC arasında imzalanan ham petrol taşıma sözleşmesinin ardından, uzun dönemli ve daha kapsamlı yeni bir anlaşma için yol haritası üzerinde çalışıldığını bildirdi.
Bu kapsamda petrol ve doğal gaz altyapısı, arama ve üretim faaliyetleri, petrol ticareti, rafineri ve petrokimya yatırımları ile elektrik projeleri için ortak çalışma gruplarının devreye alınması planlanıyor.
Petrol hattı görüşmelerin merkezinde
Türkiye-Irak enerji ilişkilerinin en önemli başlıklarından birini Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı oluşturuyor.
Ağustos ayında BOTAŞ ile Irak Petrol Pazarlama Şirketi SOMO ve Kuzey Petrol Şirketi NOC arasında bir yıllık ham petrol taşıma anlaşması imzalanmıştı. Anlaşma kapsamında Irak petrolünün Türkiye üzerinden Ceyhan’a taşınmasında günlük 750 bin varillik kapasite tahsis edilmişti.
Söz konusu anlaşmanın, daha uzun vadeli ve kapsamlı bir enerji iş birliği modeli oluşturulana kadar petrol akışının kesintisiz sürdürülmesi amacıyla yapıldığı açıklanmıştı.
Bu nedenle Ankara’daki yeni görüşme, ağustos ayında atılan adımın ardından Türkiye ile Irak’ın enerji ilişkilerini daha uzun vadeli bir çerçeveye taşıma arayışının devamı niteliğinde oldu.
Ceyhan için yeni hedef: Enerji ve ticaret merkezi
Türkiye’nin Irak’la enerji iş birliğinde öne çıkan hedeflerinden biri de Ceyhan’ın bölgesel ve uluslararası bir enerji merkezi haline getirilmesi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar daha önce yaptığı açıklamalarda Ceyhan’ın yalnızca petrolün taşındığı bir liman olarak değil, petrol ve petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin yapıldığı ve fiyatlandığı bir merkez haline getirilmesini hedeflediklerini ifade etmişti.
Bakanlık verilerine göre Silopi-Ceyhan güzergahındaki mevcut boru hatlarının günlük toplam kapasitesi 1,5 milyon varile ulaşırken, daha kapsamlı bir enerji iş birliğiyle kapasitenin artırılması ve Irak’tan gelen petrolün yanı sıra farklı kaynakların da bu güzergah üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılması hedefleniyor.
Bu çerçevede Ankara’daki görüşmede ele alınan uzun vadeli anlaşmanın, yalnızca mevcut petrol akışının sürdürülmesi değil, Türkiye’nin enerji ticaretindeki transit ve merkez ülke konumunun güçlendirilmesi açısından da önem taşıması bekleniyor.
Türkiye’nin rafinerileri için Irak petrolü
Türkiye-Irak enerji gündeminde petrol arz güvenliği de önemli başlıklardan biri.
Ağustos ayında imzalanan anlaşmaya ilişkin açıklamalarda Bayraktar, Türkiye’deki rafinerilerin kullandığı petrolün önemli bölümünün bölgedeki kaynaklardan karşılanmasının hedeflendiğini belirtmişti.
Bakan Bayraktar, Türkiye’nin rafinerilerinin geçmişte bölge ülkelerinin petrollerine göre tasarlandığını ve Irak petrolünün bu açıdan önemli bir kaynak olduğunu ifade etmişti. Türkiye’nin rafineri ihtiyacının yaklaşık 1 milyon varillik bölümünün Irak tarafından karşılanmasına yönelik bir model üzerinde de görüşmeler yürütüldüğü açıklanmıştı.
Bu başlık, Irak petrolünün Türkiye üzerinden dünya piyasalarına taşınmasının yanı sıra Türkiye’nin kendi petrol arz güvenliği açısından da önem taşıyor.
Kalkınma Yolu enerji koridoruna dönüşecek
Türkiye-Irak enerji ilişkilerinde petrol boru hattının yanı sıra Kalkınma Yolu Projesi de öne çıkıyor.
Bayraktar, temmuz ayında Bağdat’ta Irak Petrol Bakanı Hüdeyir ile gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Kalkınma Yolu’nu yalnızca bir ulaştırma ve ticaret koridoru olarak değerlendirmediklerini belirtmişti.
Türkiye’nin hedefi, güzergahı petrol ve doğal gaz altyapısı ile elektrik iletim hatlarının da desteklediği bölgesel bir enerji koridoruna dönüştürmek.
Bu yaklaşım, Türkiye-Irak arasındaki enerji iş birliğinin yalnızca mevcut boru hattının kullanımına değil, yeni altyapı ve enerji projelerine de genişletilmesini öngörüyor.
Ortak çalışma grupları devreye girecek
Ankara’daki görüşmenin ardından önümüzdeki dönemde teknik çalışmaların hızlandırılması planlanıyor.
Bayraktar’ın açıklamasına göre petrol ve doğal gaz altyapısı, arama-üretim, petrol ticareti, rafineri-petrokimya ve elektrik alanlarında ortak çalışma grupları oluşturulacak.
Bu grupların, iki ülke arasında üzerinde çalışılan projelerin teknik ve ticari boyutlarının netleştirilmesi ve daha kapsamlı anlaşmaların hazırlanması açısından görev üstlenmesi bekleniyor.
Böylece Türkiye ile Irak arasındaki enerji ilişkilerinin tek bir proje veya boru hattıyla sınırlı kalmadan farklı enerji alanlarına yayılması hedefleniyor.
Türkiye-Irak enerji trafiğinde son aylarda dikkat çeken gelişmeler
Türkiye ile Irak arasındaki enerji diplomasisi 2026 yılında yoğunlaştı.
Temmuz ayında Bağdat’ta gerçekleştirilen temaslarda Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı’nın işletilmesinin sürdürülmesi ve kapasitenin daha etkin kullanılması gündeme geldi. Ağustos ayında ise BOTAŞ, SOMO ve NOC arasında bir yıllık ham petrol taşıma anlaşması imzalandı.
Bu anlaşmayla günlük 750 bin varillik kapasitenin kullanılması için yeni bir çerçeve oluşturuldu. Taraflar aynı zamanda daha kapsamlı ve uzun vadeli bir anlaşma üzerinde çalışılacağını duyurdu.
2 Ekim’de Ankara’da yapılan Bayraktar-Hüdeyir görüşmesi ise bu sürecin yeni aşaması olarak öne çıktı.
Ankara’daki görüşmenin ardından gözler yeni anlaşmada
Türkiye ile Irak arasında enerji alanında yürütülen görüşmelerin önümüzdeki dönemde daha geniş bir çerçeveye taşınması bekleniyor.
Ankara’daki toplantıda petrol ve doğal gaz altyapısından elektrik projelerine kadar geniş bir çalışma alanının belirlenmesi, iki ülkenin enerji ilişkilerinde yalnızca mevcut ticaretin sürdürülmesini değil, yeni yatırımlar ve uzun vadeli ortak projeler geliştirilmesini gündeme taşıdı.
Özellikle Irak petrolünün Türkiye üzerinden Ceyhan’a taşınması, hattın kapasitesinin daha etkin kullanılması, Ceyhan’ın enerji ticaretindeki rolünün büyütülmesi ve Kalkınma Yolu’nun enerji altyapısıyla desteklenmesi, önümüzdeki dönemin temel başlıkları arasında yer alıyor.
Bayraktar’ın açıklamasına göre Türkiye ve Irak, mevcut ham petrol taşıma anlaşmasının ardından daha kapsamlı bir çerçeve oluşturmak için çalışmalarını sürdürecek. Ankara’daki görüşmede ortaya konulan ortak çalışma gruplarının atacağı adımlar, bu yeni iş birliği modelinin kapsamının netleşmesinde belirleyici olacak.
