Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarım iş birliğinin ele alındığı Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu’nun 3. Toplantısı, Ankara’da gerçekleştirildi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ile Avrupa Birliği Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hanse’nin katıldığı toplantıda gıda arz güvenliği, kırsal kalkınma politikaları ve tarım ticareti gündeme geldi.
Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde düzenlenen toplantıda konuşan Bakan Yumaklı, Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki tarım ticaretinin her geçen yıl güçlendiğini vurguladı. Yumaklı, 2026 yılının ilk 9 ayında ikili tarım ticareti hacminin yaklaşık 11,4 milyar dolara yükseldiğini belirtti.
“Türkiye, Avrupa'nın ve bölgemizin gıda arz güvenliğinde kilit bir rol üstlenmektedir”
Tarım alanındaki iş birliğinin mevcut koşullarda daha fazla önem kazandığını ifade eden Bakan Yumaklı, bölgedeki çatışmaların ve iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Yumaklı, şu ifadeleri kullandı:
“Kuzeyimizde Rusya-Ukrayna savaşı, güneyimizde ise Gazze’deki soykırım ve Orta Doğu’daki çatışmalar, tedarik koridorlarını zorlamaktadır. Diğer yandan, hızlanan iklim değişikliği, su stresi ve aşırı hava olayları tarımsal üretim sistemleri üzerinde benzeri görülmemiş bir baskı oluşturmaktadır. Böylesine kritik bir konjonktürde, aday ülke ve stratejik ortak Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tarım alanındaki iş birliği, her zamankinden daha önemli hale gelmiştir.
Bu işbirliğinin güçlendirilmesi, artık bir tercihten öte, bölgesel istikrarın ve ortak refahın desteklenmesi açısından stratejik bir zorunluluktur. Türkiye, güçlü üretim kapasitesi, coğrafi konumu ve lojistik altyapısıyla, Avrupa'nın ve bölgemizin gıda arz güvenliğinde kilit bir rol üstlenmektedir. Bunu, Birleşmiş Milletler iş birliğiyle yürüttüğümüz Karadeniz Tahıl Girişimi kapsamında, 33 milyon tondan fazla tahıl ve gıda ürününün dünya pazarlarına ulaşmasını sağlayarak bir kez daha gösterdik.”
AB ile tarım ticareti yüzde 10,7 arttı
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki ticaret hacmine ilişkin verileri paylaşan Yumaklı, 2025 yılında AB’ye yapılan tarım ihracatının 8,3 milyar dolar seviyesine ulaştığını kaydetti. 2026’nın ilk 9 ayında ise ikili tarım ticareti hacminin geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 10,7 artarak yaklaşık 11,4 milyar dolara yükseldiğini belirten Yumaklı, ticari ilişkilerin daha da geliştirilmesi için görüşmeler yaptıklarını söyledi.
Yumaklı, “Bugünkü görüşmemizde, bu olumlu seyrin sürdürülmesi ve ticari ilişkilerimizin daha ileriye taşınmasını ele aldık. Bu kapsamda, karşılıklı pazara erişim imkanlarının iyileştirilmesi ile tarım ve işlenmiş tarım ürünlerindeki tercihli ticaret rejiminin geliştirilmesini değerlendirdik.” diye konuştu.
“Son 3 yılda 28 ürünümüze Avrupa Birliği tescili aldık”
Toplantıda coğrafi işaretli ürünlerin karşılıklı korunmasına yönelik iş birliğinin de ele alındığını aktaran Yumaklı, Türkiye’nin son 3 yılda 28 ürün için Avrupa Birliği’nden tescil aldığını bildirdi. Tescilli ürün sayısının 46’ya yükseldiğini belirten Yumaklı, 8 ürünün daha kesin tescil beklediğini ifade etti.
Yumaklı, “Anadolu coğrafyasının zengin mirasını ekonomik değere dönüştürmek için yürüttüğümüz çalışmalarla, son 3 yılda 28 ürünümüze Avrupa Birliği tescili aldık. Böylece tescilli ürün sayımızı 46’ya yükselttik. Askıda olan ve artık kesin tescilini beklediğimiz 8 ürünümüz daha var. İnşallah bu sayı, Avrupa Birliği ile yakın ve güçlü iş birliğimizin neticesinde önümüzdeki dönemde daha da artacaktır.” ifadelerini kullandı.
IPARD kapsamında 3,4 milyar avroluk yatırım
Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki kırsal kalkınma iş birliğine de değinen Yumaklı, IPARD programları kapsamında bugüne kadar yaklaşık 27 bin projenin desteklendiğini açıkladı. Programlar aracılığıyla 3,4 milyar avroluk yatırımın ekonomiye kazandırıldığını ve 107 binden fazla kişiye istihdam imkânı sağlandığını vurgulayan Yumaklı, IPARD-3 uygulamasının 81 ilin tamamına yayıldığını belirtti.
Yumaklı, 2028-2034 döneminde de iş birliğinin kesintisiz sürmesini ve Türkiye’ye ayrılan mali kaynakların artırılmasını istediklerini dile getirdi. Bu desteğin özellikle genç çiftçiler, kadın girişimciler ve kırsal işletmelerin yatırımları açısından önem taşıdığını kaydetti.
“2026 Türkiye Raporu’nun objektif bir yaklaşımla yansıtmasını bekliyoruz”
Türkiye’nin 2005 yılından bu yana Avrupa Birliği üyelik hedefi doğrultusunda birçok alanda dönüşüm süreci yürüttüğünü hatırlatan Yumaklı, önümüzdeki günlerde yayımlanması beklenen 2026 Türkiye Raporu’na ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Yumaklı, Türkiye’nin çabalarının ve kaydettiği ilerlemelerin rapora objektif biçimde yansıtılmasını beklediklerini belirterek, tarım alanındaki çalışmaların ve iş birliğini geliştirme iradesinin hakkaniyetli şekilde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye ile Avrupa Birliği arasındaki Yüksek Düzeyli Tarım Diyaloğu’nun düzenli, yapıcı ve sonuç odaklı biçimde sürdürülmesini arzu ettiklerini de sözlerine ekledi.
Hanse: “Türkiye, Avrupa Birliği'nin en önemli tarım ticaret ortaklarından biri”
Avrupa Birliği Komisyonunun Tarımdan Sorumlu Üyesi Christophe Hanse de Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tarım ve gıda sektöründe güçlü bir iş birliği bulunduğunu söyledi. Türkiye’nin AB’nin önemli tarım ticareti ortaklarından biri olduğunu belirten Hanse, bu ilişkinin Avrupa’daki çiftçilere ve tüketicilere katkı sağladığını ifade etti.
Hanse, “Türkiye ve AB'nin tarım gıda sektöründe güçlü bir işbirliği var. Türkiye aynı zamanda Avrupa Birliği'nin en önemli tarım ticaret ortaklarından biri ve çiftçilerimize de önemli bir değer katıyor. Aynı zamanda tüketicilerimize de yine uygun fiyatlı gıdaya erişim konusunda destek sağlıyor.” dedi.
Toplantıda coğrafi işaretler ve diğer tarımsal konuların da görüşüldüğünü aktaran Hanse, Türkiye’nin Karadeniz’deki rolünü takdir ettiklerini belirtti. Hanse, tahılın Karadeniz üzerinden güvenli geçişinin sağlanmasına yönelik Türkiye’nin desteğinin sürmesini teşvik ettiklerini kaydetti.
