Ankaralı Bağımsız Denetçi ve Mali Müşavir olup yaptığı araştırma ve yazılarla dikkat çeken Araştırmacı Yazar Yusuf Ucarı son zamanlarda sıklıkla görülen çocuklarda şiddet olayına değinerek kendisiyle yaptığımız röportajda eğitimde sandviç tekniği ile ilgili şunları söyledi:
"Aile toplum içindeki en küçük sosyal yapıdır. İnsanların yetiştiği doğal eğitim alanıdır. İnsanlar daha doğmadan anne karnında iken anneleri ile bağ kurarlar. Bu durum bir bebek için ilk iletişim adımıdır. Anne babalar için çocuklara okulda iyi bir eğitim vermenin yanında aile içinde de doğru ile yanlışı, iyi ile kötüyü ayırt edebilen topluma faydalı birer fert olmalarını sağlama görevi düşmektedir. Bir çocuk hayatının ilk eğitimini anne ve babasından alır. Anne , baba ebeveyn olarak kendi çocuğunu kutsal bir alan olan aile ocağında daha küçük yaşından itibaren aile içi eğitim teknikleriyle hayata hazırlar.
Toplum içerisinde çocuklar için “yaşları büyüdükçe dertleri de büyüyor” şeklinde bir görüş hakimdir. Aslında bu düşüncenin temel sebebi çocuğun, çocukluk evresinden ergenlik evresine geçişiyle ilgilidir.
YAŞ İLERLEDİKÇE ÇOCUKLAR DEĞİŞİYOR
Çocukların yaşları büyüdükçe ve aldıkları tahsil ile birlikte fizikleri yanında düşünce sistemleri, hayat görüşleri, olaylara bakış açıları da değişmektedir diyen Ucarı, " Bu noktadan sonra ebeveynlerin çocuğa evde verdikleri kişisel eğitim yöntemleri yeterli gelmemekte, çocuğun aile dışında, okulda, sosyal çevrede ya da ek eğitim birimlerinde (kurslar, etüdler vb.) diğer çocuklarla birlikte düşünsel hayatının gelişmeye başlaması ebeveynlerini zorlamaktadır. İşte bu gibi durumlarda aile içi çatışmalara varan iletişim bozuklukları ortaya çıkabilmektedir.
Bu ve buna benzer iletişim bozukluklarının önüne geçmek ve olası çatışmaları önlemenin en önemli yollarından biri de Eğitimde Sandviç Tekniği’dir.
Çocuklarla kurulan iletişimde çocuğu kendini savunmaya geçirecek cümleler kullanmak hatalı davranışlardandır. Suçlayıcı dil, çocuğu kendini savunmaya itecektir. Bu durumu, sandviç tekniği kullanarak istekleri daha etkin şekilde ifade ederek önleyebiliriz. Sandviç tekniği çocuktan istenenin, onu kırmadan, kendini savunmaya itmeden ifade edilmesidir. Kısaca Sandviç tekniğinde çocuğa önce onda hoşlandığınız güzel olumlu yönlerini sıralar, peşinden (bununla birlikte-ve) gibi bağlaçları kullanarak onun olumsuz yönlerinden bahseder, sonunda diyaloğu yine onun olumlu yönlerinden örnekler vererek bitirirsiniz. Bu teknik ile çocuğu kendini savunmaya itmemiş olur, haklı olduğunuza da inanmasını sağlarsınız. Bu teknikte en önemli nokta, çocuğa başta olumlu yönleri anlatıldıktan sonra (fakat-ama) gibi bağlaçları kullanmamaktır. Bu bağlaçlar çocuğun olumlu yönlerinin önemini yitirmesine neden olacak, dolayısıyla çocuğu kendini savunmaya itecektir." dedi.
SANDVİÇ TEKNİĞİ NASIL BİR SİSTEM?
Araştırmacı Yazar Yusuf Ucarı çocukların eğitiminde sandviç tekniğini şu sözlerle ifade etti :
(Olumlu) Birinci kısımda; çocuğun olumlu yönlerini dile getirerek başlanır.
(Olumsuz) İkinci kısımda (ara kısım); yanlış olan, değiştirmesi istenilen davranışları dile getirilir.
(Olumlu) Son kısımda; yine olumlu yönleri ön plana çıkarılarak kapanış yapılır.
Sandviç Tekniği’ne Örnek;
Olumlu (Giriş) : Okulda arkadaşlık ve dayanışmayı artırmak için A ve C sınıflarındaki okul arkadaşlarını doğum gününe davet etmenden dolayı seni kutluyorum.
Olumsuz (Gelişme) : Bununla birlikte B sınıfındaki arkadaşlarını doğum gününe davet etmemenin bir yanlışlıktan kaynaklandığını düşünüyorum.
Olumlu (Kapanış) : Doğum gününde, A B ve C sınıflarındaki tüm arkadaşlarınla birlikte arkadaşlık ve dayanışma örneği göstereceğini şimdiden görebiliyor, sana güveniyorum.
Çocuk eğitiminde sandviç tekniği olumsuz davranışları yumuşatmak için olumlu anlatımların arasına sıkıştırılan bir tekniktir. Olumsuz bir anlatımı iki olumlu anlatımın arasına ustaca yerleştirme şeklinde yürür. Rahatsızlık vermez, olumlu biçimde eleştiriye olanak sağlar. Çocuğun güvenini tesis eder ve saygı oluşturur, olumsuz fikirleri yumuşatır, iletişimin açık olarak ilerlemesini sağlar.
Unutmamalıyız ki; bugünün çocuğu yarının bir bireyidir. Göz açıp kapayıncaya kadar büyüyen çocuklarımızı böylesi bilimsel metodlarla hayata hazırlamak aynı zamanda topluma da hizmet etmek anlamına gelmektedir.
