Halk arasında “kök gübresi” olarak da adlandırılan taban gübresi olan DAP, içerisinde fosfor ve azot gibi iki önemli bitki besin maddesi bulunan kompoze bir gübredir.
Ülkemizde çeşitli firmalar tarafından üretilip pazara sunulan 18.46.0 DAP gübre, içerisinde %18 azot ve %46 fosfor ihtiva etmektedir. İçerdiği azot, amonyum azotu formunda olduğu için özellikle bitkinin ilk gelişim dönemlerinde oldukça etkilidir.
DAP gübre, içerdiği %46 fosfor itibariyle aslında bütün bitkiler için önemli bir besin elementidir. Ekimle beraber ya da ekimden önce bitkinin ihtiyacı olan fosforun tamamını, azotun ise dörtte birini toprağa gömmek gerekmektedir. Fosfor toprakta yavaş hareket eden bir element olduğu itibariyle tohumla beraber toprağa gömmek çok daha fayda sağlayacaktır. Bu sebeple DAP gübresi özellikle bölgemiz tarımında hububat ağırlıklı üretim olduğu için oldukça önem taşımaktadır. Bitki gelişim elementi olan fosfor, bitkinin ilk gelişim dönemlerinde, özellikle kök gelişimi açısından oldukça önemlidir. Bitkinin yaşamsal faaliyetlerini sürdürebilmesi için gerekli olan en önemli element fosfordur ve mutlaka ekimle beraber toprağa gömülmelidir. Azot sonradan da takviye edilebilir ancak DAP gübre yani kök gübresi atmayan üreticilerimiz bir daha hiçbir şekilde fosfor takviyesi yapamaz. Çünkü bitkinin ihtiyacını karşılayan ve bitkiye en hızlı geçebilen fosfor bir tek DAP gübresinde bulunmaktadır.
DAP gübresi altı ay sonra çözünerek bitkiye hızlı bir şekilde geçebilmektedir. Yani ekimle beraber toprağa atılan DAP gübresi aslında mart ayında hızlı bir şekilde bitkiye geçerek bitkinin kardeşlenmesini sağlamaktadır. Böylece bitkinin gelişimi aslında hızlanmaktadır. Son yıllarda tarım girdilerinde meydana gelen yüksek maliyetlerden sonra birçok üretici, maliyeti biraz düşürmek amacıyla başka gübrelere yönelmektedirler. Ancak içerisinde %46 fosfor bulundurmayan gübreler, özellikle buğday ve arpalar için çok yarayışlı olmayacaktır.
DAP gübresinin içerisinde bir miktar azot bulunmaktadır. Ancak bu azot bitkinin ihtiyacının tamamını karşılamayabilir. Bu nedenle taban gübresi olarak DAP tercih edilmesi halinde, üst gübreleme sırasında diğer azotlu gübreler ile bu eksiklik giderilebilir. Ancak bitkini fosfor ihtiyacı eksik kaldığı takdirde üst gübrelemeyle takviye etmek mümkün değildir.
DAP gübresinin içindeki fosfor, topraktaki diğer fosforlu gübrelere göre daha hızlı harekete geçer. Yeterli DAP gübresi verilmediği takdirde, kökler zayıf kalır, gelişme yetersiz olur, olgunlaşma gecikir ve özellikle bitki bodur kalır. Yaşlı alt yapraklar mor ya da koyu bir renk alır ve verim yüksek oranda düşecektir.
DAP gübresi doğru zamanda doğru miktarda ve doğru şekilde verildiği takdirde bütün bitkilerde başarıyla kullanılabilir. Özellikle bölgemiz hububat yoğunluklu tarım yapıldığı için buğday ve arpalar için çok yarayışlı bir besin maddesidir. Bu nedenle bölgemizde sonbaharda ekim esnasında, mibzerle tohum derinliğine ve bant halinde dönüme 15-20 kg. verilmesi en ideal uygulama şeklidir. Mibzerle ekimin mümkün olmadığı hallerde DAP gübresi ekimden hemen önce tarla yüzeyine serpilip, daha sonra ekim yapılarak gübrenin toprağa karışması sağlanmalıdır.
