Dışişleri Bakanlığı, Fransız bayraklı bir geminin Doğu Akdeniz'de Türkiye'nin kıta sahanlığı sınırları içerisinde deniz bilimsel araştırma faaliyeti yürütme ve kablo döşeme girişiminde bulunduğunu açıkladı. Bakanlığın açıklamasında, Türkiye'nin kıta sahanlığının dış sınırlarını 18 Mart 2020 tarihinde Birleşmiş Milletler'e bildirdiği hatırlatıldı. Geminin planladığı faaliyetin bir bölümünün bu sınırlar içerisinde kaldığı ve Türkiye'nin izni olmadan yürütülmesinin hukuka aykırı olduğu ifade edildi.
YUNANİSTAN VE GKRY'NİN SEYİR İKAZLARI İPTAL EDİLDİ
Açıklamada, Yunanistan ve GKRY tarafından geminin planlanan çalışması kapsamında yayımlanan seyir ikaz duyurularının Türkiye tarafından iptal edildiği bildirildi. Fransız bayraklı geminin faaliyet güzergâhının Türkiye'nin kıta sahanlığı içerisinde kalan bölümü için gerekli muvafakat sürecinin ise henüz tamamlanmadığı kaydedildi. Dışişleri Bakanlığı açıklamasında şu ifadelere yer verildi:
"Fransız bayraklı bir geminin, dış sınırlarını 18 Mart 2020 tarihinde Birleşmiş Milletler’e bildirdiğimiz kıta sahanlığımız dahilinde izinsiz kablo döşenmesine matuf gayrihukuki bir deniz bilimsel araştırma faaliyeti gerçekleştirme niyetinde olduğu görülmektedir.
Yunanistan ve GKRY tarafından bu amaçla yayımlanan yetkisiz seyir ikaz duyuruları ülkemizce iptal edilmiştir.
Söz konusu geminin yürütmeyi planladığı faaliyetin kıta sahanlığımız sınırları dahilinde kalan kısmı için uluslararası deniz hukukunun yerleşik hükümleri uyarınca ülkemizden alınması gereken muvafakatla ilgili süreç ise henüz tamamlanmamıştır."
TÜRKİYE'NİN DOĞU AKDENİZ'DEKİ KITA SAHANLIĞI HAKLARI
Kıta sahanlığı, kıyı devletinin kara ülkesinin deniz altındaki doğal uzantısında bulunan deniz yatağı ve toprak altını kapsıyor. Uluslararası deniz hukuku kapsamında kıyı devletleri, bu alanlardaki doğal kaynakların araştırılması ve işletilmesi konusunda egemen haklara sahip bulunuyor.
Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nin 77. maddesi kıta sahanlığındaki doğal kaynaklar üzerindeki hakları, 246. maddesi ise deniz bilimsel araştırmalarının yürütülmesine ilişkin kuralları düzenliyor. Denizaltı kablolarının döşenmesi de aynı sözleşmenin 79. maddesinde ele alınıyor.
DIŞİŞLERİ'NDEN EGEMENLİK HAKLARI VURGUSU
Dışişleri Bakanlığı, açıklamasının sonunda Türkiye'nin uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarını koruma konusundaki kararlılığını yineledi. Bölgede iş birliği ve diplomatik diyaloğun önemine de dikkat çekildi. Bakanlık açıklamasında, "Uluslararası hukuktan kaynaklanan egemenlik haklarımızı koruma konusundaki kararlılığımız tam olup, bölgede iş birliği, diyalog ve eş güdümü esas alan bir yaklaşımı benimsemeye devam edeceğiz." ifadelerini kullandı.
