Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasında deniz altı bağlantısı kurmayı amaçlayan GSI projesinde Türkiye’nin önceden koordinasyon ve yazılı mutabakat şartı, Atina’da tartışma yarattı. Yunan basını, bu şartın kabul edilmesinin Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin tezleri açısından hukuki emsal oluşturabileceğini değerlendirdi.
Yunanistan ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında hayata geçirilmesi planlanan Deniz Bağlantı Hattı (GSI) projesi, Doğu Akdeniz’deki deniz yetki alanlarına ilişkin Ankara ile Atina arasındaki görüş ayrılıklarını yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye, kendi kıta sahanlığında gerçekleştirilecek kablo ve boru döşeme işlemleri ile bilimsel araştırma faaliyetlerinin önceden koordine edilmesi gerektiğini bildirdi. Ankara’nın kıyı devleti sıfatıyla yazılı mutabakat sağlanmasını istemesi, Yunan basınında projenin hukuki ve siyasi boyutlarına ilişkin değerlendirmelere yol açtı.
YUNAN BASININDA “HUKUKİ EMSAL” TARTIŞMASI
Yunanistan’ın önde gelen gazetelerinden To Vima, GSI projesi etrafındaki anlaşmazlığın yalnızca kablonun geçeceği güzergâhtan ibaret olmadığını yazdı. Gazete, Türkiye’nin resmi bir “izin başvurusu” yerine, kıyı devleti olarak önceden koordinasyon ve yazılı mutabakat talep ettiğine dikkat çekti.
Haberde, bu şartın kabul edilmesinin Atina’nın deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerini zayıflatabileceği ve Türkiye’nin Doğu Akdeniz’deki yetki iddiaları açısından hukuki emsal oluşturabileceği değerlendirmesine yer verildi.
Atina yönetiminin de olası bir koordinasyon mekanizmasının Türkiye’nin tezlerini meşrulaştırabileceği endişesini taşıdığı aktarıldı. To Vima, projenin Türkiye’nin Birleşmiş Milletlere bildirdiği deniz yetki alanları ve “Mavi Vatan” yaklaşımıyla kesiştiğini belirtti.
MSB: “İZİNSİZ HİÇBİR FAALİYETE İZİN VERİLMEYECEKTİR”
Milli Savunma Bakanlığı, Doğu Akdeniz’deki gelişmelere ilişkin açıklamasında Türkiye’nin Birleşmiş Milletlere bildirdiği kıta sahanlığı sınırlarını ve bu alanlardaki haklarını hatırlattı.
Bakanlık, kıta sahanlığında yürütülecek faaliyetlerin Türkiye ile önceden koordine edilmesi gerektiğini belirterek şu açıklamayı yaptı:
“Uluslararası hukuk uyarınca kıta sahanlığımızda icra edilecek her türlü kablo/boru döşeme veya bilimsel araştırma faaliyetlerinin kıyı devleti olan ülkemizle önceden koordine edilmesi gerekmektedir. Ülkemiz Doğu Akdeniz'de KKTC ve Libya ile akdettiği Deniz Yetki Alanı Sınırlandırma Anlaşmaları ile şekillenen ve 18 Mart 2020 tarihinde Birleşmiş Milletlere deklare ettiğimiz kıta sahanlığında kıyı devleti olmaktan kaynaklanan hak ve yetkileri çerçevesinde kıta sahanlığımızda izinsiz hiçbir faaliyete izin vermeyecektir.”
