ABD’de Chicago Üniversitesi bünyesinde yayımlanan Bulletin of the Atomic Scientists dergisinin yönetimi tarafından yapılan açıklamada, saatin ileri alınmasının temel gerekçeleri arasında nükleer güçlerin giderek sertleşen politikaları, bölgesel savaşların küresel çatışmaya dönüşme riski ve yapay zekânın kontrolsüz biçimde askeri sistemlere entegre edilmesi gösterildi.
Bilim insanları; Rusya, Çin ve ABD’nin artan askeri rekabetinin, Ukrayna ve Orta Doğu’da devam eden sıcak çatışmaların ve yapay zekânın nükleer komuta sistemlerinde yanlış hesaplamalara yol açabilecek potansiyelinin dünyayı daha kırılgan bir noktaya sürüklediğine dikkat çekti.
YAPAY ZEKÂ VE BİYOLOJİK TEHDİTLER DE LİSTEDE
Raporda yalnızca nükleer silahlar değil, yapay zekânın kötüye kullanımı, biyolojik riskler ve küresel çapta yayılan dezenformasyon da insanlık için ciddi tehditler arasında sıralandı. Uzmanlar, yapay zekânın askeri ve stratejik karar alma süreçlerine denetimsiz şekilde entegre edilmesinin telafisi olmayan sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu.
“KÜRESEL LİDERLİKTE CİDDİ BİR BAŞARISIZLIK VAR”
Derginin CEO’su Alexandra Bell, düzenlenen basın toplantısında oldukça sert ifadeler kullandı. Bell, “Kıyamet Günü Saati küresel riskleri gösteriyor ve bizim gördüğümüz şey, küresel liderlikte açık bir başarısızlık,” dedi.
Bell, neo-emperyalist politikalar ve otoriter yönetim anlayışlarının dünyayı daha güvenli hale getirmediğini, tam tersine saati gece yarısına daha da yaklaştırdığını vurguladı. “2025 yılı itibarıyla nükleer riskleri azaltan tek bir olumlu gelişme yaşanmadı” diyen Bell, nükleer silah kullanım ihtimalinin kabul edilemez derecede yüksek olduğunun altını çizdi.
SAVAŞLAR VE KÜRESEL GERİLİMLER RİSKLERİ BÜYÜTÜYOR
Alexandra Bell; Ukrayna savaşı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri hamleleri, Hindistan-Pakistan gerilimi, Kore Yarımadası ve Tayvan çevresindeki tansiyon gibi başlıkların küresel istikrarsızlığı derinleştirdiğini ifade etti. Bell ayrıca, ABD Başkanı Donald Trump’ın yeniden göreve gelmesiyle birlikte büyük güçler arasındaki rekabetin daha sert bir zemine taşındığını dile getirdi.
NÜKLEER DENEMELER YENİDEN GÜNDEMDE
Raporda dikkat çeken bir diğer başlık ise nükleer silah denemeleri oldu. ABD ile Rusya arasında yürürlükte olan son nükleer silah kontrol anlaşması New START, 5 Şubat’ta sona erecek. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, anlaşmanın bir yıl daha uzatılmasına açık olduklarını açıklarken, ABD’den henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Öte yandan ABD Başkanı Trump’ın, 30 yılı aşkın bir aradan sonra nükleer silah denemelerinin yeniden başlatılması talimatı vermesi, bilim dünyasında ciddi endişe yarattı. 2017’de Kuzey Kore’nin denemesi dışında, nükleer güçler çeyrek asrı aşkın süredir bu tür testlerden kaçınıyordu.
78 YILLIK SEMBOL: KIYAMET GÜNÜ SAATİ
1947 yılında gece yarısına 7 dakika kala ayarlanan Kıyamet Günü Saati, bugüne kadar 18 kez ileri, 8 kez geri alındı. Saatin en güvenli dönemini işaret ettiği an, Soğuk Savaş’ın sona erdiği 1991’de 17 dakika ile kayda geçmişti. Bugün ise 85 saniye, insanlığın karşı karşıya olduğu risklerin ulaştığı tehlikeli eşiği gözler önüne seriyor.
Bilim insanlarının son dört yılda üçüncü kez saati ileri alması, küresel tehditlerin geçici değil, yapısal hale geldiğini gösteren en çarpıcı uyarı olarak değerlendiriliyor.
