Prof. Dr. Toker Ergüder, ekim ayında TBMM’ye sunulması öngörülen tütün düzenlemesinin ayrıntılarını anlattı. Ergüder’in aktardığına göre taslakta, 1 Ocak 2015’ten sonra doğanlara ömür boyu tütün yasağı, restoranların açık alanlarında sigara kullanımının engellenmesi ve slim sigaraların piyasadan kaldırılması yer alıyor. Düzenlemeler henüz hazırlık aşamasında bulunuyor.
Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, sigara ve diğer tütün ürünlerinin satışına ve kullanımına yeni sınırlamalar getirilmesi amacıyla yürütülen çalışmaları değerlendirdi.
Kanun teklifi hazırlıklarında yer alan Ergüder, Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı düzenlemenin ekim ayında Meclise sunulmasının öngörüldüğünü söyledi. Çocukları ve gençleri korumaya yönelik maddelerin taslakta öne çıktığını belirtti.
1 OCAK 2015’TEN SONRA DOĞANLAR İÇİN ÖMÜR BOYU YASAK ÖNERİSİ
Ergüder’in verdiği bilgiye göre taslak, 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara hayatları boyunca tütün ürünü satılmamasını ve bu kişilerin tütün ürünlerini kullanmasının yasaklanmasını öngörüyor.
Tütünle mücadele politikalarının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini söyleyen Ergüder, “Bizim ülke olarak yeniden bir silkelenmeye, politikaları gözden geçirmeye ihtiyacımız var” dedi.
Ergüder, önerilen düzenlemeyi şu sözlerle anlattı:
“Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere’de geçti. Pek çok ülkede geçiyor.”
2040 SONRASI İÇİN ÜRETİM VE SATIŞ YASAĞI HEDEFİ
Taslakta uzun vadeli bir hedefin de bulunduğunu belirten Ergüder, 2040 yılından sonra Türkiye’de tütün ürünlerinin üretim ve satışının tamamen yasaklanmasının öngörüldüğünü aktardı.
Ergüder, “2040 yılından sonra Türkiye’de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor. Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz. Bununla ilgili pek çok ülke bizden daha erken tarihleri açıkladı. İrlanda, İngiltere, Finlandiya, Avustralya, onlar bizden daha erken” ifadelerini kullandı.
RESTORANLARIN AÇIK ALANLARI DA KAPSAMA ALINACAK
Hazırlık kapsamında, restoranların yalnızca kapalı bölümlerinde değil, açık alanlarında da sigara kullanımının yasaklanması planlanıyor.
Park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde özel sigara içme alanları oluşturulması öngörülüyor. Ergüder, bu başlıktaki önerileri şöyle açıkladı:
“Kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek.”
SLİM SİGARALARIN PİYASADAN KALDIRILMASI PLANLANIYOR
Sigara paketlerine ilişkin standartların da değiştirilmesinin gündemde olduğunu belirten Ergüder, uygulamanın hayata geçmesi durumunda ince sigaraların piyasadan kaldırılacağını söyledi.
“Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012’den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, ‘slim’ sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik.”
SATIŞTA KİMLİK DOĞRULAMA SİSTEMİ
Çocukların ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini önlemeye yönelik adımlardan birinin de kimlik doğrulama sistemi olduğunu anlatan Ergüder, kredi kartıyla satışa ilişkin düzenleme hazırlığına değindi.
Ergüder, “Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek” dedi.
SİGARA PAKETLERİNE “SAĞLIK VERGİSİ” ÖNERİSİ
Taslakta sigara paketlerine “sağlık vergisi” getirilmesine yönelik bir maddenin de bulunduğunu belirten Ergüder, buradan elde edilecek gelirin ağırlıklı olarak koruyucu ve sağlığı geliştirici hizmetlere aktarılmasının amaçlandığını söyledi.
Türkiye’de her yıl yaklaşık 35 bin kişinin sigara kullanımına bağlı akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybettiğini ifade eden Ergüder, Sağlık Bakanlığının özellikle çocukların ve gençlerin korunması için koruyucu sağlık hizmetlerine daha fazla ağırlık vermek istediğini aktardı.
TÜRKİYE’DE SİGARA SATIŞLARINDA ARTIŞA DİKKAT ÇEKTİ
Dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını ve her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle yaşamını yitirdiğini belirten Ergüder, birçok ülkede kullanım oranları düşerken Türkiye’de son yıllarda yeniden artış görüldüğünü söyledi.
Ergüder’in aktardığı verilere göre, Türkiye’de 2012 yılında yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışları, 2025’te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştı.
Kadınlar ve gençler arasındaki tütün kullanımına da dikkat çeken Ergüder, tütün endüstrisine karşı daha güçlü politikalar uygulanması gerektiğini ifade etti. Kanun teklifi hazırlıkları kapsamında akademisyenlerin ve sivil toplum kuruluşlarının da saha araştırmaları yürüttüğünü belirtti.
YEŞİLAYIN ARAŞTIRMASINDA DESTEK YÜZDE 90’IN ÜZERİNDE
Ergüder, geçmişte hayata geçirilen tütün kontrol düzenlemelerinin sigara kullanımını azaltmaya katkı sağladığını, yeni önerilerin toplumdaki karşılığının da araştırıldığını söyledi.
Yeşilayın yaklaşık 7 bin kişiyle yaptığı saha çalışmasına değinen Ergüder, kanun hazırlıklarına desteğin yüzde 90’ın üzerinde olduğunu aktardı. Sigara kullananlar arasındaki desteğin ise yaklaşık yüzde 60 seviyesinde bulunduğunu belirtti.
