Emeklilik hesabında milyonlarca kişiyi yakından ilgilendiren önemli bir karar Yargıtay’dan geldi. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, prim ödemesi ve bordro kaydı bulunmayan sigorta girişlerinin, tek başına emeklilik başlangıç tarihini geri çekmeye yeterli olmayacağına hükmetti. Kararda, fiilî çalışmanın açık, somut ve tereddüde yer bırakmayacak delillerle ispatlanması gerektiği vurgulandı.
Yargıtay’ın önüne gelen dosyada, M.R. isimli vatandaş 16 Şubat 1992 tarihinde Çanakkale’de bir şirkette çalışmaya başladığını, aynı gün adına düzenlenen işe giriş bildirgesinin Sosyal Güvenlik Kurumu’na (SGK) verildiğini belirterek sigorta başlangıç tarihinin bu tarih olarak kabul edilmesini talep etti. Davacı, bu gerekçeyle Çanakkale İş Mahkemesi’nde dava açtı.
SGK ise savunmasında, söz konusu döneme ait prim bildirgeleri ve dönem bordrolarının bulunmadığını belirterek, yalnızca işe giriş bildirgesine dayanılarak sigorta başlangıcı tespiti yapılamayacağını savundu ve davanın reddini istedi.
YEREL MAHKEME VE İSTİNAF ONADI, YARGITAY BOZDU
Çanakkale İş Mahkemesi, davacının bir gün dahi olsa sigortalı olarak çalıştığı kanaatine vararak sigorta başlangıç tarihini 16 Şubat 1992 olarak kabul etti. SGK’nın istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi de yerel mahkemenin kararını onadı.
Ancak SGK’nın temyiz başvurusu sonrası dosya Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’ne taşındı. Yüksek Mahkeme, işe giriş bildirgesinin tek başına sigortalılık başlangıcını ispatlamaya yeterli olmadığına hükmetti.
“FİİLÎ ÇALIŞMA SOMUT DELİLLERLE İSPATLANMALI”
Yargıtay kararında, dosyada ilgili döneme ait bordroların bulunmadığına, dinlenen tanığın davacıyı hatırlamadığına, komşu iş yeri araştırmasının yapılmadığına ve çalışmayı doğrulayacak güçlü delillerin toplanmadığına dikkat çekildi. Sosyal güvenlik davalarında resen araştırma ilkesinin geçerli olduğu hatırlatılarak, mahkemelerin kendiliğinden kapsamlı inceleme yapması gerektiğinin altı çizildi.
AYRINTILI ARAŞTIRMA TALİMATI
Bozma kararında; SGK, belediye, zabıta, maliye, meslek odaları ve muhtarlıklar aracılığıyla davalı iş yerine komşu iş yerlerinin ayrıntılı şekilde araştırılması gerektiği belirtildi. Uyuşmazlık konusu dönemde aynı iş yerinde ya da çevrede çalıştığı tespit edilen kayıtlı çalışanlar ile iş yeri sahiplerinin belirlenerek, davacının çalışmasının niteliği ve süresine ilişkin bilgi ve görgülerine başvurulması istendi.
Toplanacak tüm delillerin birlikte değerlendirilmesinden sonra karar verilmesi gerektiğine işaret eden Yargıtay, eksik inceleme ve araştırmayla hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğuna hükmetti.
DOSYA YENİDEN YEREL MAHKEMEDE
Bu gerekçelerle Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararını kaldırdı, ilk derece mahkemesinin hükmünü bozdu ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere yerel mahkemeye gönderdi.
Söz konusu karar, geçmişte sigorta girişi yapılmış ancak prim ve bordro kaydı bulunmayan çok sayıda kişi için emeklilik hesaplarının yeniden değerlendirilmesine yol açabilecek nitelikte önemli bir içtihat olarak dikkat çekiyor.
