Yargıtay, sigorta primlerinin eksik yatırılmasıyla ilgili davada emsal niteliğinde bir hüküm vererek, emekli çalışanların hak kaybına uğratılamayacağını açık şekilde ortaya koydu. Karar, işverenlerin uzun süredir uyguladığı bazı tartışmalı yöntemlere de son verme potansiyeli taşıyor.
6 YILLIK ÇALIŞMA, EKSİK YATIRILAN PRİMLER
Karara konu olan olayda, emeklilik sonrası bir iş yerinde çalışmayı sürdüren bir boyacı ustası, sigorta primlerinin bazı dönemlerde yalnızca 10 gün üzerinden yatırıldığını fark etti. Oysa işçi, fiilen tam zamanlı çalışmaya devam ediyordu.
Bu durum üzerine dava açan çalışan, gerçek çalışma süresinin ve ücretinin tespit edilmesini talep etti. İlk derece mahkemesi, yapılan incelemeler sonucunda işçiyi haklı bularak eksik prim uygulamasını hukuka aykırı değerlendirdi.
İSTİNAF “MAAŞ ARTMAZ” DEDİ, YARGITAY SON SÖZÜ SÖYLEDİ
Dosyanın taşındığı istinaf mahkemesi ise dikkat çeken bir gerekçeyle davayı reddetti. Mahkeme, işçinin zaten emekli maaşı aldığını ve davanın sonucunun maaşında bir artış sağlamayacağını belirterek “hukuki yarar” bulunmadığına hükmetti.
Ancak Yargıtay, bu değerlendirmeyi yerinde bulmadı. Yüksek mahkeme, emekli çalışanların da sigorta primleri açısından korunması gereken hakları bulunduğunu vurgulayarak istinaf kararını bozdu.
“SİGORTA SADECE MAAŞ DEĞİL” VURGUSU
Yargıtay kararında en dikkat çeken başlıklardan biri, sigorta primlerinin yalnızca emekli maaşıyla sınırlı olmadığına yönelik değerlendirme oldu. Kararda, prim gün sayısının iş kazası ve meslek hastalıkları gibi durumlarda hayati önem taşıdığına işaret edildi.
Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatlarının hesaplanmasında da gerçek çalışma süresi ve bildirilen primlerin belirleyici olduğunun altı çizildi. Bu nedenle eksik prim yatırılmasının, çalışan açısından ciddi hak kayıplarına yol açabileceği ifade edildi.
KAYIT DIŞI ÇALIŞMAYA NET MESAJ
Yüksek mahkeme, kararında kayıt dışı veya eksik bildirimle çalıştırmanın yargı yoluyla meşrulaştırılamayacağını açık bir dille ortaya koydu. İşverenlerin, çalışanları emekli olsa dahi gerçek çalışma süresi üzerinden sigortalı göstermekle yükümlü olduğu vurgulandı.
Bu yaklaşım, özellikle “nasıl olsa emekli maaşı alıyor” düşüncesiyle yapılan eksik prim uygulamalarına karşı güçlü bir hukuki set oluşturdu.
EMEKLİ ÇALIŞANLAR İÇİN YENİ HAK KAPISI
Verilen emsal karar, emeklilik sonrası çalışmaya devam eden kişiler için önemli bir hak kapısı araladı. Buna göre, sigorta primleri eksik yatırılan emekli çalışanlar dava açarak hem eksik günlerini tamamlatabilecek hem de tazminatlarını gerçek çalışma sürelerine göre talep edebilecek.
Türkiye’de aktif olarak çalışan emekli sayısının yüksekliği dikkate alındığında, söz konusu kararın etkisinin geniş bir kesimde hissedilmesi bekleniyor.
