Yüksek Mahkemenin değerlendirmesine göre, belirli dönemlerde ödenen ve miktarı satış performansına göre değişen primler, şartları oluştuğunda çalışanın kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücretinin hesaplanmasında dikkate alınabilecek.
YARGITAY'DAN KIDEM TAZMİNATI HESABINDA EMSAL DEĞERLENDİRME
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin önüne gelen uyuşmazlık, temel ücretinin yanında satış miktarına göre prim alan bir çalışanın işçilik alacaklarıyla ilgili açtığı davadan kaynaklandı. Takım lideri olarak görev yapan işçi, satış hedeflerine bağlı olarak prim aldığını ve ayrıca ödenmemiş fazla çalışma ücretlerinin bulunduğunu ileri sürerek işverenden kıdem tazminatı ve fazla çalışma alacağı talep etti.
İşveren ise çalışanın haklı bir neden olmadan istifa ettiğini, işçilik alacaklarının ödendiğini ve primlerin satış hedeflerine bağlı olduğunu savundu. İş Mahkemesi yapılan incelemenin ardından çalışanın 19,5 saatlik fazla çalışma ücretinin ödenmediğini tespit ederek iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirildiğine karar verdi ve kıdem tazminatı ile fazla çalışma ücretine ilişkin talepleri kısmen kabul etti. İşverenin istinaf başvurusu da Bölge Adliye Mahkemesi tarafından reddedildi.
DÜZENLİ ÖDENMEYEN PRİMLER DE HESAPLAMAYA GİREBİLECEK
Dosyanın Yargıtay'a taşınmasının ardından tartışmanın önemli noktalarından biri, bordrolarda “ÇPS Bonus” olarak yer alan satış primlerinin kıdem tazminatına esas ücrete dahil edilip edilmeyeceği oldu.
Bölge Adliye Mahkemesi, söz konusu ödemelerin devamlılık göstermediği gerekçesiyle primleri giydirilmiş ücret hesabının dışında bırakmıştı. Ancak Yargıtay bu yaklaşımı uygun bulmadı. Yüksek Mahkeme, primlerin satış rakamlarına veya başka ölçütlere göre değişmesinin, bu ödemelerin kıdem tazminatı hesabında dikkate alınmasına engel oluşturmadığına karar verdi.
Böylece bir çalışanın her ay aynı miktarda prim almaması, tek başına söz konusu ödemenin kıdem tazminatı hesabından çıkarılması için yeterli görülmedi. Çalışanın yalnızca belirlenen satış hedeflerini yakaladığı aylarda prim alması da sonucu değiştirmeyecek.
SON 12 AYLIK PRİM ORTALAMASI DİKKATE ALINACAK
Kararın çalışanlar açısından en önemli ayrıntılarından biri ise primlerin nasıl hesaba katılacağı noktasında ortaya çıkıyor. Uzmanların değerlendirmesine göre çalışanın son bir yıllık dönemde aldığı primler dikkate alınarak aylık ortalama prim tutarı hesaplanacak.
Örneğin sabit maaşının yanında yılın belirli aylarında satış primi alan bir çalışanın son 12 ay içerisinde elde ettiği primlerin toplamı bulunacak. Bu tutarın 12'ye bölünmesiyle ortaya çıkan aylık ortalama, şartları oluştuğunda kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete eklenecek.
Bu yöntem, özellikle yüksek satış primi alan çalışanlar açısından kıdem tazminatında önemli bir fark oluşturabilecek. Çünkü hesaplama yalnızca çalışanın çıplak maaşı üzerinden değil, kıdem tazminatına esas alınan giydirilmiş ücret üzerinden yapılabilecek.
GİYDİRİLMİŞ ÜCRET NEDEN ÖNEMLİ?
Kıdem tazminatının hesabında yalnızca işçinin temel ücretinin dikkate alınması her durumda söz konusu değil. İşçiye sağlanan ve para veya para ile ölçülebilen bazı düzenli menfaatler de belirli şartlarda hesaba dahil ediliyor.
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş da Yargıtay'ın yerleşik içtihadında süreklilik taşıyan düzenli menfaatlerin giydirilmiş ücret kapsamında değerlendirildiğine dikkat çekti. Karakaş, hedefe bağlı olarak değişen satış ve performans primlerinin de son bir yıldaki aylık ortalaması alınarak hesaba dahil edilebildiğini belirtti.
Dolayısıyla çalışanların kıdem tazminatı hesabı yapılırken yalnızca bordrodaki sabit maaşa bakılması, özellikle prim sistemiyle çalışanlar bakımından eksik bir hesaplamaya yol açabilecek.
KIDEM TAZMİNATINDA 2026 TAVANI DA BELİRLEYİCİ
Primlerin hesaba katılması tazminat miktarını artırabilecek olsa da kıdem tazminatı tavanı da ayrıca dikkate alınıyor. 2026 yılının ilk yarısında kıdem tazminatının yıllık tavanı 64 bin 948,77 lira olarak uygulanırken, temmuz ayında memur maaş katsayısındaki artışla birlikte tavan tutarı 73 bin 728 lira seviyesine yükseldi.
Bu nedenle yüksek ücret ve prim geliri bulunan çalışanlarda giydirilmiş ücretin hesaplanması önemli olmakla birlikte, ödenecek kıdem tazminatı yasal tavanı aşamayacak. Kıdem tazminatı hesabında çalışanın kıdem süresi, işten ayrılış nedeni, son brüt ücreti, düzenli yan hakları ve varsa prim gelirleri birlikte değerlendirilecek.
