Marmara depremi için dikkat çeken senaryo: Fay tek parça kırılmayabilir
Marmara'da beklenen büyük depreme ilişkin tartışmalar sürerken Prof. Dr. Osman Bektaş'tan dikkat çeken bir değerlendirme geldi. Bektaş, Ana Marmara Fayı'nın farklı kesimlerinde aynı özelliklerin bulunmadığını ve bazı bölgelerde gerilimin daha küçük depremler ile fay sürünmesi gibi mekanizmalarla boşalabileceğini belirtiyor. Bu değerlendirme, M7 ve üzeri deprem riskinin ortadan kalktığı anlamına gelmezken, Marmara için farklı deprem senaryolarının değerlendirilmesini gündeme getiriyor.
Marmara depreminde dikkat çeken senaryo!
Marmara'da beklenen büyük deprem için bilimsel araştırmalar devam ederken Prof. Dr. Osman Bektaş'ın fay sistemine ilişkin değerlendirmesi yeni bir tartışma başlattı. Bektaş, Marmara'daki fayın bütün kesimlerinin aynı şekilde kilitli olmadığını ve enerjinin bazı bölgelerde farklı mekanizmalarla boşalabileceğini belirtiyor.
Ana Marmara Fayı tek parça mı?
Marmara'daki deprem riskinin değerlendirilmesinde en önemli konulardan biri fayın yapısı. Prof. Dr. Osman Bektaş'ın değerlendirmesine göre Ana Marmara Fayı'nı uzunluğu boyunca tek tip ve homojen biçimde davranan bir yapı olarak değerlendirmek yerine, farklı özelliklere sahip segmentleri bulunan karmaşık bir sistem olarak ele almak gerekiyor.
Fayın her bölümü aynı şekilde kilitli değil
Fayların bazı kesimleri uzun süre boyunca hareket etmeyerek gerilim biriktirebilirken, bazı kesimlerde daha farklı hareket mekanizmaları görülebiliyor. Bu nedenle Marmara'daki bütün fay segmentlerinin aynı miktarda enerji biriktirdiğini söylemek mümkün değil.
Batı ve Orta Marmara'ya dikkat çekti
Bektaş'ın değerlendirmesinde özellikle Batı ve Orta Marmara'daki fay kesimlerinin davranışına dikkat çekiliyor. Bu bölgelerde gerilimin yalnızca tek ve büyük bir kırılmayla değil, farklı hareketlerle de boşalabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.
Enerji küçük depremlerle boşalabilir mi?
Öne çıkan senaryolardan biri, fayda biriken gerilimin zaman içerisinde daha küçük ve orta büyüklükteki depremlerle kademeli olarak boşalabilmesi. Bu yaklaşım, Marmara'da mutlaka tek seferde çok büyük bir kırılma yaşanacağı varsayımının yanında alternatif bir ihtimalin de değerlendirilmesi gerektiğine işaret ediyor.
Bir diğer mekanizma: Fay sürünmesi
Fay sürünmesi, fayın iki tarafının ani bir deprem yerine uzun zaman içerisinde yavaş şekilde hareket etmesi olarak tanımlanıyor. Bazı faylarda görülebilen bu hareket, biriken gerilimin bir bölümünün kademeli olarak boşalmasına neden olabiliyor.
M6 ve üzeri depremler senaryoda yer alıyor
Bektaş'ın değerlendirmesinde Marmara'nın bazı kesimlerinde M6 ve üzerindeki depremler ile fay sürünmesinin gerilim boşalmasında rol oynayabileceği senaryosu öne çıkıyor. Böyle bir durumda fayın tamamının aynı anda kırılması yerine farklı segmentlerde farklı büyüklüklerde hareketler meydana gelebilir.
Peki M7 ve üzeri deprem ihtimali ortadan kalkıyor mu?
Hayır. Fayın bazı bölümlerinde enerjinin kademeli olarak boşalabileceği ihtimali, Marmara'da büyük deprem riskinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
