Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında anne ve babaya ölüm aylığı bağlanabilmesi için yerine getirilmesi gereken şartlara dikkat çekti.
Erdursun'a göre, ölüm aylığı bağlanıp bağlanmayacağı her başvuruda ayrı ayrı değerlendiriliyor ve yalnızca kanunda belirtilen koşulları sağlayan anne ve babalar bu haktan yararlanabiliyor.
ÖLÜM AYLIĞI KENDİLİĞİNDEN BAĞLANMIYOR
Uzmanlara göre sigortalı bir çocuğun hayatını kaybetmesi, anne ve babaya otomatik olarak ölüm aylığı bağlanacağı anlamına gelmiyor.
Sosyal güvenlik mevzuatında öncelikli hak sahipleri, vefat eden sigortalının eşi ve çocukları olarak kabul ediliyor. Anne ve babanın aylık alabilmesi ise ancak belirli kriterlerin yerine getirilmesi halinde mümkün oluyor. Bu nedenle SGK, yapılan her başvuruyu mevcut hak sahipliği durumuna göre ayrı ayrı inceliyor.
"ARTAN HİSSE" ŞARTI BÜYÜK ÖNEM TAŞIYOR
Anne ve babaya ölüm aylığı bağlanmasında en önemli kriterlerden biri "artan hisse" uygulaması olarak öne çıkıyor.
Buna göre, öncelikle vefat eden sigortalının eşi ve çocuklarına ölüm aylığı bağlanıyor. Bu işlemin ardından dosyada kullanılabilecek bir aylık payı kalması halinde anne ve baba da hak sahibi olabiliyor.
Ancak eş ve çocuklara bağlanan aylıklar nedeniyle dosyadaki pay tamamen kullanılmışsa, 65 yaşın altındaki anne ve babaya kural olarak ölüm aylığı bağlanmıyor.
GELİR DURUMU DA DİKKATE ALINIYOR
Ölüm aylığında yalnızca aile bağı yeterli görülmüyor. SGK, başvuru yapan anne ve babanın ekonomik durumunu da ayrıntılı şekilde değerlendiriyor.
Mevzuata göre anne ve babanın elde ettiği her türlü gelir ve kazancın yürürlükte bulunan net asgari ücretin altında olması gerekiyor.
Bunun yanı sıra anne ve babanın başka çocukları üzerinden gelir veya aylık almıyor olması da aranan şartlar arasında yer alıyor. Başvuru sürecinde sosyal güvenlik kayıtları ile gelir bilgileri birlikte inceleniyor.
65 YAŞINI DOLDURANLAR İÇİN İSTİSNA BULUNUYOR
Kanunda ileri yaştaki anne ve babalar için özel bir düzenleme de bulunuyor.
Özgür Erdursun'un verdiği bilgilere göre, anne veya babanın 65 yaşını doldurmuş olması halinde bazı durumlarda "artan hisse" şartı uygulanmayabiliyor.
Ancak bu istisna, diğer şartların ortadan kalktığı anlamına gelmiyor. Gelir kriteri ve hak sahipliğine ilişkin diğer koşullar yine geçerliliğini koruyor. Dolayısıyla yalnızca 65 yaşını doldurmuş olmak tek başına ölüm aylığı bağlanması için yeterli olmuyor.
BAŞVURULARDA EN ÇOK BU YANLIŞLAR YAPILIYOR
Sosyal güvenlik uzmanlarına göre vatandaşlar ölüm aylığı konusunda sık sık hatalı değerlendirmelerde bulunuyor.
En yaygın yanlışlardan biri, sigortalı evladın vefat etmesinin tek başına aylık bağlanması için yeterli olduğunun düşünülmesi. Bunun yanı sıra diğer çocuklardan alınan gelirlerin dikkate alınmayacağı veya SGK'nın gelir araştırması yapmadığı yönündeki düşünceler de gerçeği yansıtmıyor.
BAŞVURULAR SGK'YA YAPILIYOR
Anne ve babanın ölüm aylığından yararlanabilmesi için Sosyal Güvenlik Kurumu'na yazılı başvuruda bulunması gerekiyor.
Başvurunun ardından kurum, hak sahipliği şartlarını, gelir durumunu ve sosyal güvenlik kayıtlarını ayrıntılı şekilde inceliyor. Gerek görülmesi halinde başvuru sahibinden ek bilgi ve belge de talep edilebiliyor.
