Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, TGRT Haber canlı yayınında yaptığı değerlendirmelerde mevcut yapının sürdürülemez hale gelebileceğini dile getirdi. Karakaş, uzun süredir dile getirdiği risklerin artık daha görünür olduğunu belirterek, önümüzdeki seçimsiz dönemin köklü bir reform için önemli bir fırsat sunduğunu vurguladı.
Canlı yayında konuşan Karakaş, en düşük emekli maaşı uygulamasının başlangıçta sosyal bir destek olarak hayata geçirildiğini ancak zamanla sistemin dengesini bozduğunu dile getirdi.
“En düşük maaş sürekli yukarı çekiliyor. Bu şekilde devam ederse sistem kendi ağırlığı altında zorlanır” diyen Karakaş, emeklilik yapısının yeniden ele alınması gerektiğini belirtti.
Karakaş’ın en çok dikkat çektiği başlıklardan biri prim–maaş dengesizliği oldu. “Aynı primi ödeyen iki kişinin farklı maaş alması adalet duygusunu zedeliyor. Çok prim ödeyenin daha yüksek maaş alması gerekir” diyen Karakaş, bugün gelinen noktada bunun tam tersinin yaşandığını ve “hazır şablon” uygulamalarıyla maaşların eşitlendiğini ifade etti.
2019’dan bu yana uygulanan en düşük maaş tamamlama sisteminin, sigortalıları sistemden uzaklaştırdığını söyleyen Karakaş, düşük ve orta maaşlar arasındaki farkın neredeyse ortadan kalktığını aktardı.
Karakaş, bu durumun yalnızca SSK emeklilerini değil; tarım işçileri, yüksek prim günü olan sigortalılar ve farklı statülerdeki birçok kesimi etkilediğine dikkat çekti.
Uzman isim, 2008 sonrası aylık bağlama oranının düşük olması nedeniyle emekli maaşlarının büyük bölümünün Hazine tarafından tamamlandığını vurguladı. Bunun kamu maliyesi üzerinde ciddi bir yük oluşturduğunu ifade eden Karakaş, sistemde kalmayı teşvik edecek yeni modellere ihtiyaç olduğunu söyledi.
Karakaş’ın en çok konuşulan açıklamalarından biri ise seyyanen zam değerlendirmesi oldu. Hükümetin geçmişte dile getirdiği seyyanen artış vaadinin hayata geçirilmesi halinde, en düşük emekli maaşının 40 bin liranın altına düşmeyeceğini savunan Karakaş, bunun ancak kapsamlı bir reformla mümkün olabileceğini söyledi.
Sistemin yeniden canlandırılması için önerilerini sıralayan Karakaş, yaklaşık 10 milyon ev hanımına prim desteği sağlanmasının ve staj–çıraklık yapan gençlerin tüm sigorta kollarına dahil edilmesinin önemli bir adım olacağını dile getirdi. Bu adımların hem aktif sigortalı sayısını artıracağını hem de uzun vadede emeklilik dengesini güçlendireceğini ifade etti.
Programda SGK ve Bağ-Kur borçları da gündeme geldi. Esnaf ve küçük işletmelerin faiz yükü nedeniyle ödeme güçlüğü yaşadığını belirten Karakaş, yeni bir yapılandırma beklentisinin giderek arttığını söyledi. Ayrıca GSS borcu bulunan, 25 yaşını aşmış ve çalışmayan gençlerin durumunun da kronik bir sorun haline geldiğini aktardı.
Karakaş, memur ve işçi maaşları arasındaki farkın kamuda ciddi bir gerilim yarattığını belirterek, sorumluluk ve liyakat dengesine dikkat çekti.
Öte yandan ölüm yardımları arasındaki büyük farklara da değinen Karakaş, işçi, memur ve milletvekilleri için uygulanan rakamların kamuoyunda adalet tartışmasını büyüttüğünü ifade etti.
Sosyal güvenlik sisteminin artık geçici çözümlerle ayakta tutulamayacağını vurgulayan İsa Karakaş, akademisyenler, uzmanlar ve sahadan gelen isimlerin birlikte çalışacağı kapsamlı bir emeklilik reformu çağrısında bulundu.
