Sağlık sorunları, engellilik durumu, bakmakla yükümlü olunan çocuklar ve sigorta başlangıç tarihi gibi kriterler, 2025 yılı itibarıyla “yaş beklemeden emeklilik” konusunu yeniden gündemin üst sıralarına taşıdı.
SGK, her çalışanın aynı koşullarda bir iş hayatı sürdüremeyeceği gerçeğinden hareketle, istisnai emeklilik modelleriyle belirli gruplara önemli avantajlar sunuyor. İşte milyonlarca çalışanın yakından takip ettiği erken emeklilik yolları…
1.800 GÜNLE MALULEN EMEKLİLİK HAKKI
Malulen emeklilik, çalışma gücünün en az yüzde 60’ını kaybettiği sağlık kurulu raporuyla belgelenen sigortalılar için kritik bir hak olarak öne çıkıyor.
Bu kapsamda sigortalılar, en az 10 yıllık sigortalılık süresi ve 1.800 prim günü şartını yerine getirdiklerinde, yaşlarına bakılmaksızın emekli olabiliyor.
Daha da dikkat çekici bir istisna ise başkasının bakımına muhtaç durumda olanlar için geçerli. Bu kişilerde 10 yıllık sigortalılık süresi aranmazken, yalnızca 1.800 gün prim yeterli kabul ediliyor. Ağır hastalıklar ve kalıcı iş gücü kaybı yaşayan vatandaşlar için bu düzenleme, düzenli gelir sağlayan hayati bir güvence niteliği taşıyor.
ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERE ERKEN EMEKLİLİK KOLAYLIĞI
SGK’nın en önemli sosyal düzenlemelerinden biri de engelli çocuğu bulunan kadın çalışanlara yönelik erken emeklilik avantajı. Bu uygulamada annenin çalıştığı süre boyunca ödediği primlerin yüzde 25’i, toplam prim gününe ilave ediliyor.
Aynı süre, emeklilik yaşından da düşülüyor. Böylece kadın çalışanlar hem daha kısa sürede prim gününü tamamlıyor hem de emeklilik yaşını ciddi ölçüde erkene çekebiliyor. Uzun, yorucu ve kesintisiz bakım gerektiren sürecin sosyal güvenlik sistemi içinde karşılıksız kalmaması amaçlanıyor.
1999 ÖNCESİ SİGORTALILARA 3.600 GÜNLE EMEKLİLİK YOLU
8 Eylül 1999’dan önce sigorta girişi olanlar, SGK sisteminde en avantajlı gruplar arasında yer alıyor. Bu kapsamdaki sigortalılar, 3.600 prim gününü tamamladıklarında; Kadınlarda 49 yaş, erkeklerde 55 yaş şartıyla emeklilik hakkı elde edebiliyor.
Normal emeklilikte aranan 5.000 ila 7.000 gün prim koşuluna kıyasla bu düzenleme, çok daha düşük primle maaş alma imkânı sunduğu için büyük ilgi görüyor. EYT kapsamı dışında kalan pek çok çalışan için de önemli bir alternatif olarak öne çıkıyor.
1999 SONRASI SİGORTALILARDA YAŞ ŞARTI NEDEN UYGULANIYOR?
8 Eylül 1999 sonrası sigorta başlangıcı olan çalışanlarda, yalnızca prim gününün tamamlanması emeklilik için yeterli olmuyor. Bu grupta yaş şartı mutlaka uygulanıyor. Ancak SGK, bu sigortalılar için de bazı telafi mekanizmaları sunuyor.
.
Kadınlar için doğum borçlanması, erkekler için ise askerlik borçlanması, sigorta başlangıç tarihini geriye çekerek emeklilik yaşını birkaç yıl öne alabiliyor. Özellikle birden fazla çocuk sahibi kadınların bu yöntemle emeklilik süresini önemli ölçüde kısalttığı görülüyor
