AK PARTİ'DEN İBB'NİN SOSYAL YARDIM POLİTİKALARINA ELEŞTİRİ
İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Meclisinin kasım ayı toplantılarında sosyal yardım hizmetleri ve belediyenin bütçe uygulamaları gündeme geldi.
Toplantıda söz alan AK Parti İBB ve Bağcılar Belediye Meclis Üyesi Sibel Betül Birer, belediyenin sosyal destek programlarını, seçim döneminde açıklanan vaatlerini ve mali gerçekleşme verilerini değerlendirdi.
İBB'nin 2025 yılı faaliyet raporu ile 2026 yılının ilk altı aylık mali verilerini karşılaştıran Birer, bazı yardım programlarından faydalanan kişi ve hane sayılarında düşüş yaşandığını ifade etti.
Belediye yönetimine çağrıda bulunan Birer, sosyal yardımlara ilişkin başvuru sayılarının, hak sahipliği kriterlerinin ve yapılan ödemelerin ayrıntılı biçimde açıklanmasını istedi.
NAKDİ DESTEK ALAN HANE SAYISINDA DİKKAT ÇEKEN DÜŞÜŞ
İBB'nin 2025 yılı faaliyet raporundaki verileri gündeme taşıyan Birer, tek seferlik nakdi destekten yararlanan hane sayısının önceki yıla göre önemli ölçüde azaldığını belirtti.
Birer'in aktardığı rakamlara göre bu destekten faydalanan hane sayısı 333 bin 347'den 104 bin 628'e geriledi.
Söz konusu değişimin nedenlerinin kamuoyuna açıklanması gerektiğini savunan Birer, belediye yönetimine şu soruları yöneltti:
"İhtiyaç mı azaldı, programın kapsamı mı değişti, destek başka bir kanaldan mı verildi? Bunun başvuru ve ödeme verileriyle açıklanması gerekir"
Birer, yararlanıcı sayısındaki azalmanın nedeninin anlaşılabilmesi için yalnızca faaliyet raporundaki sonuçların değil, başvuru ve ödeme bilgilerinin de değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
EVLİLİK DESTEĞİNDEN YARARLANAN ÇİFT SAYISI AZALDI
AK Partili Birer, İBB'nin evlilik desteği uygulamasına ilişkin verileri de Meclis gündemine taşıdı.
Paylaştığı bilgilere göre evlilik desteğinden faydalanan çift sayısı 7 bin 533'ten 4 bin 40'a düştü.
Bu değişimin yaklaşık yüzde 46'lık azalışa karşılık geldiğini belirten Birer, şu ifadeleri kullandı:
"Evlilik desteğindeki yüzde 46'lık düşüşün hesabını, yuva kurmaya çalışan gençlerimiz adına soruyoruz"
Birer, diğer sosyal destek hizmetlerindeki değişimlere de dikkat çekti.
Ev eşyası ve giyim desteği kapsamında sunulan hizmet sayısının 14 bin 331'den 4 bin 491'e, yenidoğan destek paketi sayısının ise 40 bin 379'dan 37 bin 568'e gerilediğini aktardı.
İBB'NİN SOSYAL DESTEK BÜTÇESİNDE 2,7 MİLYAR LİRALIK FARK İDDİASI
Sibel Betül Birer, belediyenin sosyal yardım hizmetlerine ayırdığı kaynaklarla gerçekleşen harcamalar arasında fark bulunduğunu söyledi.
İBB'nin 2025 yılı Performans Programı'nda ayni ve nakdi sosyal destek hizmetleri için yaklaşık 11 milyar 849 milyon liralık kaynak öngörüldüğünü belirten Birer, faaliyet raporuna göre gerçekleşen harcamanın 9 milyar 194 milyon lira olduğunu aktardı.
İki rakam arasında yaklaşık 2 milyar 655 milyon liralık fark bulunduğunu ifade eden Birer, başlangıçta planlanan bütçenin yaklaşık yüzde 78'inin kullanıldığını kaydetti.
Söz konusu bütçe başlığının yalnızca doğrudan nakit yardımlarını kapsamadığını hatırlatan Birer, belediye yönetimine şu soruları yöneltti:
"Hangi kalemlerde tasarruf yaptınız, hangi hizmetleri değiştirdiniz, hangi işleri ertelediniz? Bu farkın hesabını kendi performans hedefleriniz üzerinden verir misiniz?"
Birer, bütçede öngörülen kaynakların hangi hizmetlere yönlendirildiğinin ve gerçekleşmeyen harcamaların nedenlerinin açıklanmasını istedi.
2026 YILININ İLK ALTI AYLIK BÜTÇE VERİLERİNİ PAYLAŞTI
İBB'nin 2026 yılının ilk yarısına ilişkin mali verilerini de değerlendiren Birer, Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlaşma programı için yaklaşık 12 milyar 711 milyon lira bütçe ayrıldığını söyledi.
Haziran ayı sonu itibarıyla bu program kapsamında gerçekleştirilen harcamanın 3 milyar 887 milyon lira seviyesinde kaldığını belirtti.
Birer'in aktardığı verilere göre programın bütçe gerçekleşme oranı yüzde 31 olurken belediyenin genel bütçe gerçekleşme oranı aynı dönemde yüzde 29 olarak kaydedildi.
Diğer sosyal hizmet programlarına da değinen Birer, Engellilerin Toplumsal Hayata Katılımı ve Özel Eğitim programında ilk altı aylık bütçe gerçekleşmesinin yüzde 7, Şehit Yakını ve Gaziler programında ise yüzde 11 olduğunu ifade etti.
AK Partili Meclis Üyesi, kasım ayı itibarıyla güncel harcama ve hizmet verilerinin İBB Meclisine sunulmasını talep etti.
"100 BİN ANNE ADAYINA VERİLEN SÖZÜN AKIBETİ NE OLDU?"
İBB yönetiminin seçim döneminde duyurduğu sosyal destek vaatlerini de gündeme getiren Birer, anne adaylarına yönelik beslenme paketi uygulamasını örnek gösterdi.
2024 yılında 100 bin anne adayına beslenme paketi ulaştırılacağının açıklandığını hatırlatan Birer, Ekim 2026'da ise 2027 yılı için 50 bin anne adayını kapsayan yeni bir hedef duyurulduğunu belirtti.
Birer, önceki hedefin ne ölçüde gerçekleştirildiğinin açıklanmasını isteyerek şu soruyu yöneltti:
"2024'te söz verdiğiniz 100 bin anne adayına hangi tarihte, kaç paket ulaştırdınız?"
Belediyenin pazar desteği uygulamasını da eleştiren Birer, tek asgari ücretle geçinen ailelere yıllık 10 bin lira destek vaat edildiğini hatırlattı.
Nisan 2026'da başvuruları açılan uygulamada hane başına tek seferlik 2 bin 500 lira destek açıklandığını, 2027 yılı için duyurulan tutarın ise 5 bin lira olduğunu söyledi.
Birer, açıklanan destek tutarları ile seçim dönemindeki vaatler arasındaki farklılıkların gerekçelendirilmesi gerektiğini savundu.
SAYIŞTAY RAPORUNDAKİ BELBİM TESPİTLERİNİ GÜNDEME GETİRDİ
Sibel Betül Birer, İBB'nin 2025 yılı Sayıştay denetim raporunda yer aldığını belirttiği sosyal yardım ödemelerine ilişkin bulguları da Meclis gündemine taşıdı.
Birer'in aktardığına göre raporun 90 numaralı bulgusunda, sosyal yardım ödemelerinde kullanılan aracılık hizmetinin temin edilme yöntemine ilişkin değerlendirmeler bulunuyor.
2025 yılında 2 milyar 725 milyon lirayı aşan nakdi yardımın ödeme ve aracılık hizmetinin ihale yapılmadan BELBİM ve özel bir banka üzerinden protokolle yürütüldüğünü belirten Birer, hak sahipleri tarafından aynı gün çekilmeyen tutarların değerlendirilmesi sonucunda BELBİM'in yaklaşık 17 milyon 635 bin lira faiz geliri elde ettiğinin raporda yer aldığını söyledi.
İBB yönetiminin söz konusu ödeme modelini güvenli ve izlenebilir olarak savunduğunu hatırlatan Birer, Sayıştay'ın ise belediye şirketi aracılığıyla hizmet sunulmasının rekabet yükümlülüğünü ortadan kaldırmadığı yönünde değerlendirme yaptığını ifade etti.
Birer'in gündeme getirdiği bu tespitler, ödeme hizmetlerinin yürütülme yöntemine ilişkin olup tek başına sosyal yardım tutarlarının hak sahiplerine ulaştırılmadığı anlamına gelmiyor.
"SOSYAL YARDIMLARDA İLK ÜÇ SIRADA AK PARTİLİ BELEDİYELER VAR"
İstanbul'daki ilçe belediyelerinin 2027 yılı bütçelerini de değerlendiren Birer, sosyal yardımları da içeren cari transferlere ayrılan bütçe payları üzerinden karşılaştırma yaptı.
İstanbul'un 39 ilçe belediyesi arasında cari transferlere bütçesinden en yüksek payı ayıran ilk üç belediyenin AK Parti yönetiminde olduğunu savundu.
Birer, ilk 10 sıradaki belediyelerin 7'sinin de AK Partili belediyelerden oluştuğunu belirtti. Paylaştığı oranlara göre Pendik Belediyesi bütçesinin yüzde 7,76'sını, Ümraniye Belediyesi yüzde 6,70'ini ve Tuzla Belediyesi yüzde 5,05'ini cari transferlere ayırdı.
Cari transferlerin sosyal yardımların yanı sıra farklı transfer harcamalarını da kapsayabildiği dikkate alındığında, bu oranlar doğrudan sosyal yardım harcamalarının karşılaştırılması olarak değerlendirilmemeli.
AK PARTİ DÖNEMİNDEKİ SOSYAL YARDIM VERİLERİNİ HATIRLATTI
Konuşmasında İBB'nin önceki dönemlerde yürüttüğü sosyal destek uygulamalarına da değinen Birer, 2018 yılına ait rakamları paylaştı.
AK Parti yönetimindeki İBB'nin 2018 yılında sosyal destek kartı aracılığıyla 149 bin 251 aileye ulaştığını belirten Birer, aynı yıl eğitim yardımlarından 89 bin 574 öğrencinin yararlandığını söyledi.
Birer, belediyenin güncel sosyal yardım politikalarının geçmiş dönem verileriyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini savundu.
İBB yönetiminden sosyal yardım programlarının kapsamına, başvuru sayılarına, gerçekleşen ödemelere ve bütçe kullanımına ilişkin ayrıntılı açıklama yapılmasını istedi.
