İngiltere ile ABD arasında İran gerilimi üzerinden dikkat çeken bir diplomatik kriz yaşandı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik olası bir askeri operasyonda İngiliz üslerini kullanma talebini reddetti.
İngiliz basınında yer alan haberlere göre Starmer, Washington yönetimine Hint Okyanusu’ndaki Diego Garcia üssü ile Gloucestershire’daki RAF Fairford hava üssünün İran’a yönelik bir saldırı için kullanılamayacağını bildirdi.
İNGİLTERE’DEN NET MESAJ: HÜKÜMET ONAYI ŞART
Londra yönetimi, ABD ile uzun süredir yürürlükte olan anlaşmalara dikkat çekerek, söz konusu üslerin üçüncü ülkelere karşı yürütülecek askeri operasyonlarda ancak İngiliz hükümetiyle önceden mutabakata varılması halinde kullanılabileceğini vurguladı.
Başbakan Starmer’ın, bu tür bir kullanımın uluslararası hukuku ihlal edebileceğini ifade ettiği aktarıldı.
Kararın ardından Trump’ın, Starmer’ın Chagos Adaları’nın Mauritius’a devrine verdiği desteği geri çektiği öne sürüldü. Söz konusu gelişme iki ülke arasında yeni bir diplomatik gerilim başlığı açtı.
TRUMP’TAN SALDIRI İMASI VE DESTEK ÇAĞRISI
ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran’a yönelik olası bir askeri operasyon ve İngiltere’nin rolüne değindi. Trump, İran’ın nükleer programı konusunda anlaşmaya yanaşmaması halinde ABD’nin İngiliz üslerini kullanabileceğini ifade etti.
Trump’ın açıklamaları şöyle:
"Eğer İran nükleer programı konusunda bir anlaşma yapmamaya karar verirse, son derece istikrarsız ve tehlikeli bir rejim tarafından gerçekleştirilebilecek potansiyel bir saldırıyı ortadan kaldırmak için ABD'nin Diego Garcia'yı ve Fairford'daki Hava Üssü'nü kullanması gerekli olabilir. Bu saldırı Birleşik Krallık'a ve diğer dost ülkelere karşı yapılabilecek bir saldırı olabilir"
Trump sözlerini şu ifadelerle sürdürdü:
"Birleşik Krallık için savaşmaya her zaman hazır, istekli ve muktedir olacağız, ancak onların karşılarına çıkarılan diğer sorunlar karşısında güçlü kalmaları gerekiyor"
KRİTİK ÜSLER NEDEN ÖNEMLİ?
Hint Okyanusu’nda stratejik konumda bulunan Diego Garcia üssü, ABD’nin ağır bombardıman uçakları ve uzun menzilli operasyon kapasitesi açısından kilit bir merkez olarak biliniyor. RAF Fairford ise ABD’nin Avrupa’daki ağır bombardıman filosuna dönemsel olarak ev sahipliği yapıyor.
İngiltere’nin üs kullanımına izin vermemesi, İran dosyasında Washington’un hareket alanını sınırlayabilecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Öte yandan İran’ın nükleer programı konusundaki belirsizlik sürerken, Londra ile Washington arasındaki bu ayrışmanın NATO ve transatlantik ilişkiler üzerindeki yansımalarının nasıl olacağı merak ediliyor.
