Basın İlan Kurumu (BİK) tarafından düzenlenen “Dijital Dönüşüm Çağında Habercilik: Yapay Zekâ ve Dijital Yetkinlikler” paneli, medya sektörünün önde gelen isimlerini İstanbul’da buluşturdu. Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı Edöbe Sözen moderatörlüğünde gerçekleştirilen panelin birinci oturumunda; yapay zekânın habercilikteki rolü, dijitalleşmenin medya üzerindeki etkileri ve gazeteciliğin geleceği tüm boyutlarıyla masaya yatırıldı.
PANEL BİK GENEL MÜDÜRÜ ÇAY’IN SUNUMUYLA BAŞLADI
Panelin açılışı, Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay’ın takdim sunumuyla yapıldı. Sunumda, internet teknolojileriyle hız kazanan dijital dönüşümün, gazetecilik pratiklerini nasıl dönüştürdüğü ele alındı. Çay, yapay zekâ, dijital yetkinlikler ve mesleki sorumlulukların bu sürecin merkezinde yer aldığını vurgulayarak şöyle dedi:
"Panelin açılışında konuşan Basın İlan Kurumu Genel Müdürü Abdulkadir Çay, internet teknolojileriyle birlikte yaşanan dijital dönüşümün gazetecilik pratiklerinde meydana getirdiği değişimlerin özellikle yapay zekâ ve dijital yetkinliklerle ilgili boyutlarını değerlendirmek üzere Basın İlan Kurumu’nun 65. kuruluş yıl dönümü ve 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü vesilesiyle böyle bir panelin düzenlendiğini söyledi."
BURHANETTİN DURAN: “YAPAY ZEKÂ ARAÇTIR, ASLA ÖZNE OLMAMALI”
Takdim sunumunun ardından söz alan Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Duran, konuşmasına 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü’nü kutlayarak başladı. Duran, yapay zekâya yaklaşımda insan merkezli bir bakışın esas alınması gerektiğini vurgulayarak şu ifadeleri kullandı:
"Cumhurbaşkanımızın insanı yüceltmeyen değerlerin kıymeti yoktur sözü prensip olarak alınabilir. Önemli olan insandır. Biz de yapay zeka gibi teknolojilere bu perspektiften ele alıyoruz, zararlarını da yönetmek ve azaltmak gerekiyor. Yapay zeka gazetecilikte faydalanılması gereken imkan ama asla özne olmamalı. Ona sorumluluğu bırakamayız. Bilgi vererek komut alıyoruz ama bu bilgiler de yönlendirmelerden geliyor. Gazetecinin bağımsızlığı, kamu yararı hepsinin önünden gelmeli. Bu konular algoritmalara bırakılamaz."
"DİJİTAL EGEMENLİK, MİLLİ EGEMENLİĞİN PARÇASI"
Konuşmasında dijital egemenlik konusuna da dikkat çeken Prof. Dr. Duran, bazı ülkelerin küresel iletişim ekosistemini domine etme girişimlerinin ciddi riskler barındırdığını ifade etti. Duran, konuşmasının devamında şu ifadeleri aktardı:
"Böyle bir medya düzeninde kimsenin elindeki bilgiden emin olamayacağı açık. Bazı devletlerin iletişim ekosistemini domine etmesi istenmeyecek husus. Bu da bizi dijital egemenlik konusuna getirir ve bu bizim milli egemenliğimizin bir parçası.
Daha önce gazeteci demek konuyu araştırıp altına imza atan kimse idi bugün ise yapay zekayı kullanırken dijital güvenlik bilincine de sahip kişi demektir. Bu edinimler için bizlere görevler düşmektedir. İletişim başkanlığı başta olmak üzere kurumlar gazetecilerin yanında ve onlara desteğe hazırdır.
Basın ilan kurumunun verdiği destek tam olarak bu amaca hizmet etmektedir. Kredi, nakdi yardım ve faizsiz borç ile bu işin maddi altyapısını sunmaktadır.
Bu işlerin filtrelenerek önümüz konulduğunu bilmek önemli. Dijital teknolojilerin kullandığı bir dil var. Bizim bunlara pasif izleyici olmamız düşünülemez. Gazetecilerimiz kendi medeniyet anlayışımızdan bu dijital dünyada etkin aktörler olmalıdır. Pasif kabul edilen değil o dijital ortamı şekillendiren olmalı."
BİK’TEN BASINA 2025’TE 6 MİLYAR TL’Yİ AŞAN DESTEK
Panelde yeniden söz alan Genel Müdür Abdulkadir Çay, Basın İlan Kurumu’nun düzenleyici ve destekleyici rolüne dikkat çekti. Çay, Kurumun dijital dönüşümünü sürdürdüğünü, ilan.gov.tr portalının yıllık 95 milyon sayfa görüntülemesine ulaştığını ve BİK Analitik uygulamasıyla internet haber sitelerinin trafiklerinin objektif şekilde ölçüldüğünü belirtti.
Çay, görev alanlarında 2 bin 173 gazete, dergi ve internet haber sitesi bulunduğunu ifade ederek, "Resmî ilan ve reklamlarla basına sağlanan; özellikle yerel medya için hayati öneme sahip kamu desteği 2025 yılında 6 milyar Türk Lirasını aşmıştır" dedi.
ŞEHİT GAZETECİLER UNUTULMADI
Genel Müdür Çay, konuşmasında Filistin’de hakikati dünyaya duyurmak isterken hayatını kaybeden 250’den fazla gazeteciyi ve 15 Temmuz darbe girişimi sırasında cesur duruş sergileyen basın mensuplarını da andı:
"Çoğu zaman güvenlik güçlerinin, sağlık ekiplerinin bile zor erişebildiği afet bölgelerine, kendi hayatını hiçe sayarak koşan, insanları bilgilendirmek için alın terinden daha fazlasını ortaya koyan, mesaisi olmayan bir işi icra eden kıymetli gazetecilerimize huzurlarınızda bir kez daha teşekkür ediyor, 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Gününü canı gönülden tebrik ediyorum."
"ŞEKİL Mİ VERECEĞİZ, GERİSİNDE Mİ KALACAĞIZ?"
Türk Dil Kurumu’nun 2025 yılı kelime oylamasında “dijital vicdan” kavramının öne çıktığını hatırlatan Çay, dijital dünyanın yalnızca tehditler değil, aynı zamanda büyük fırsatlar da sunduğunu dile getirerek şöyle konuştu:
"Dijitalleşme söz konusu olduğunda olumsuz çok şey sayabiliriz ama unutmamalıyız ki gelecek bu dünyada şekilleniyor. Burada karar vermemiz gereken husus şu olmalıdır; Biz bu geleceğe şekil verenlerden mi olacağız yoksa trendin gerisinde mi kalacağız?"
Yapay zekâ ve otomasyonla birlikte insansız haberciliğin tartışıldığını belirten Çay, net bir mesaj vererek “Yapay zekâ programları ne kadar iyi olursa olsun, gazetecisiz, içerik kalitesinden yoksun, ilkesiz gazetecilik yapamayız.” dedi. Çay ayrıca veri zehirlenmesi kavramına dikkat çekerek, geçmişte medyanın yanlış bilgiyle toplumu yönlendirdiği dönemlere işaret etti. Dezenformasyonla mücadelenin bu noktada kritik önem taşıdığını vurgulayan Çay, şu ifadeleri kullandı:
"Manşetlerle darbelere zemin hazırlanmasından, Başbakan idamına, halkı aşağılamaktan, devleti aciz göstermelere varan zehirli yayınları da gördük vaktiyle. Dezenformasyonla mücadele işte böyle zamanlarda büyük önem kazanıyor. Bu anlamda İletişim Başkanlığımızın yürüttüğü çalışmalar, daha da değerli hale geliyor. Toplumumuzun yerel ve ulusal basın aracılığıyla doğru haber alma hakkının, veri zehirlenmelerine kurban gitmemesi için Basın İlan Kurumu olarak üstümüze düşen vazifeyi yapıyoruz."
PANEL SEKTÖRE YOL HARİTASI SUNDU
Panelin birinci oturumu, sektör temsilcilerinin katılımıyla yapılan değerlendirmelerle sona erdi. Genel Müdür Çay, konuşmasının sonunda Prof. Dr. Burhanettin Duran’a ve tüm katılımcılara teşekkür ederek, panelin medya dünyası için hayırlı olmasını temennisinde bulundu.
