Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü tarafından Türkiye Diri Fay Haritası 13 yıl aradan sonra güncellendi. “Türkiye Diri Fay Haritası-2026” adıyla kamuoyuna tanıtılan yeni haritada, 2013 yılında 485 olarak yer alan diri fay sayısının 700’e yükseldiği açıklandı.
MTA Genel Müdürü Vedat Yanık, Bilimsel Etkinlikler Haftası ve MTA Genel Müdürlüğü’nün 91. kuruluş yıl dönümü kapsamında düzenlenen “Türkiye Diri Fay Haritası-2026” tanıtım programında konuştu.
Yanık, yeni harita sürümünün kamuoyuyla paylaşılmasından memnuniyet duyduklarını belirterek, haritanın ayrıntılı saha çalışmaları, akademik araştırmalar ve MTA’nın yıllara dayanan veri birikimiyle güncellendiğini ifade etti.
MTA 91. YAŞINDA
MTA’nın 1935 yılında Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün vizyonuyla kurulduğunu hatırlatan Vedat Yanık, kurumun stratejik değerinin her geçen gün arttığını söyledi.
Yanık, Atatürk’ün MTA’nın kuruluşuna ilişkin sözlerini hatırlatarak şunları kaydetti:
“Gazi Mustafa Kemal'in kurumumuzun kuruluşunu müjdelerken ifade ettiği ‘Memleketin henüz meçhul bulunan diğer servetlerinin jeolojik bakımdan birer birer tetkik vazifesini Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü'ne verdik. Çalışacaklardır. Mesut sürprizler temenni ediyoruz.’ sözü, 91 yıldır bizlere sadece bir görev tanımı değil, o ‘mutlu sürprizleri’ arama heyecanını ve tükenmeyen bir keşif azmini miras bırakmıştır.”
SAYISIZ KEŞFE İMZA ATTI
Vedat Yanık, MTA’nın yaklaşık bir asırlık süreçte Türkiye’nin yer altı kaynaklarının ortaya çıkarılması için önemli çalışmalara imza attığını söyledi.
Yanık, Batman’daki ilk petrol keşfinden Eskişehir-Beylikova’daki dünyanın en stratejik Nadir Toprak Elementleri sahalarına, Elazığ-Maden, Sinop-Boyabat ve Kahramanmaraş’taki zengin bakır yataklarından sanayinin can damarı olan yüzlerce endüstriyel ham madde kaynağına kadar MTA’nın sayısız keşfe imza attığını ifade etti.
“YERBİLİMLERİNİN STRATEJİK ÖNEMİ HER GEÇEN GÜN ARTIYOR”
Küresel dengelerin değiştiğini, madenlere ve kritik ham maddelere olan ihtiyacın arttığını belirten Yanık, yerbilimlerinin stratejik önemine dikkat çekti.
Yanık, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Artan enerji ihtiyacı, sürdürülebilir kaynak yönetimi, iklim değişikliği ve kritik hammaddelere yönelik amansız rekabet, yerbilimlerinin stratejik önemini her geçen gün daha da artırıyor. MTA, bu yeni dünya düzeninde de en ön safta yer alarak modern teknolojilerle desteklenen yerli, yenilikçi ve çevreye duyarlı arama faaliyetlerini kararlılıkla sürdürüyor. Bugün, kuruluş yıl dönümümüzü taçlandıran son derece hayati bir ulusal veri altyapısını, ‘Türkiye Diri Fay Haritası-2026’ sürümünü yayımlamanın gururunu paylaşıyoruz. Alp-Himalaya orojenez kuşağında yer alan ülkemiz için aktif tektonik yapının güncel ve doğru verilerle ortaya konulması, yalnızca bilimsel bir çalışma değil, ulusal güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve afet risklerinin azaltılması adına stratejik bir zorunluluktur.”
13 YILDA ÖNEMLİ VERİ BİRİKİMİ SAĞLANDI
Türkiye Diri Fay Haritası’nın 2013 yılında yayımlanan önceki sürümünden bu yana geçen 13 yılda önemli saha çalışmaları ve akademik araştırmalar yapıldığını belirten Yanık, bu süreçte büyük bir veri birikimi sağlandığını söyledi.
Yanık, 2022 yılında yatırım programına alınan güncelleme projesinin yoğun bir çalışma sürecinin ardından tamamlandığını ifade etti.
DİRİ FAY SAYISI 485’TEN 700’E YÜKSELDİ
Yeni haritaya ilişkin en dikkat çeken veriyi paylaşan Vedat Yanık, 2013 basımında 485 olan diri fay sayısının yeni haritada 700’e çıktığını açıkladı.
Yanık, şu değerlendirmede bulundu:
“2013 basımında 485 olan diri fay sayısı, yeni veriler ışığında bu haritada 700'e yükseldi. Bu harita ve hazırladığımız sayısal veri tabanı, deprem tehlike analizleri, kritik altyapı yatırımları ve ulusal zarar azaltma politikalarımız için temel bir başvuru kaynağı olacak.”
DEPREM RİSKİ VE ALTYAPI PLANLAMASI İÇİN KRİTİK KAYNAK
Türkiye’nin aktif deprem kuşakları üzerinde yer aldığını hatırlatan uzmanlar, diri fay haritalarının şehir planlaması, kritik altyapı yatırımları, afet yönetimi ve zarar azaltma politikaları açısından büyük önem taşıdığını belirtiyor.
MTA tarafından güncellenen haritanın, başta deprem tehlike analizleri olmak üzere kamu kurumları, yerel yönetimler, akademi dünyası ve altyapı projeleri için temel veri kaynaklarından biri olması bekleniyor.
BİLİMSEL ETKİNLİKLER 5 GÜN SÜRECEK
MTA Genel Müdürü Vedat Yanık, kurumun sadece sahada arama yapan bir yapı olmadığını, aynı zamanda Türkiye’nin en köklü yerbilimleri okullarından biri olduğunu söyledi.
Yanık, Bilimsel Etkinlikler Haftası kapsamında yapılacak çalışmalara ilişkin de bilgi vererek şunları kaydetti:
“Bugün açılışını yaptığımız ve 5 gün boyunca sürecek olan ‘MTA Bilimsel Etkinlikler Haftası-2026’, bu okulun en güzel meyvelerinden biri. Etkinlik kapsamında sunulacak olan 48 sözlü ve 20 poster sunum, kurumumuz bünyesinde yürütülen projelerin sonuçlarını akademi, kamu ve sektör temsilcileriyle buluşturacak. 91 yıllık bu şanlı tarihin dağlarda, vadilerde, laboratuvarlarda gece gündüz demeden dökülen alın terinin, mühendislerimizin, araştırmacılarımızın ve diğer çalışanlarımızın fedakarlıklarının eseri olduğunu çok iyi biliyorum. Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında, 100. yılımıza doğru emin adımlarla yürürken, Türkiye'yi dünya yerbilimleri ve madencilik sektöründe lider bir konuma getirme hedefimize hep birlikte ulaşacağımıza yürekten inanıyorum.”
TÜRKİYE DİRİ FAY HARİTASI 2026 KAMUOYUNA SUNULDU
MTA’nın 13 yıl sonra güncellediği Türkiye Diri Fay Haritası-2026, deprem risklerinin daha doğru değerlendirilmesi açısından önemli bir ulusal veri altyapısı olarak öne çıkıyor.
Yeni haritanın, afet risklerinin azaltılması, güvenli yerleşim planlaması, kritik altyapı yatırımları ve sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından yol gösterici olması bekleniyor.
