Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Millî Mücadele’yi ve Cumhuriyet’in kuruluş sürecini anlattığı Nutuk’un daha geniş kitlelere ulaştırılması amacıyla hazırlanan Nutuk Külliyatı Projesi’ni Ankara’da tanıttı. Proje kapsamında eserin sekiz yabancı dildeki özel baskıları hazırlanırken dijital platform, sesli içerikler, işaret dili videoları ve Braille alfabesiyle oluşturulan baskılar da okuyucuların kullanımına sunuluyor.
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumunda gerçekleştirilen tanıtım programına katılan Bakan Ersoy, Nutuk’un tarihî önemini, projenin kapsamını ve önümüzdeki dönemde hayata geçirilmesi planlanan çalışmaları anlattı. Projeyle eserin yalnızca basılı bir yayın olarak değil, dijital araştırmalara ve farklı erişim ihtiyaçlarına imkân sağlayan kapsamlı bir külliyat olarak geliştirilmesi hedefleniyor.
NUTUK’UN TARİHÎ MİRASI GELECEK KUŞAKLARA AKTARILACAK
Nutuk’un Türk milletinin bağımsızlık mücadelesini ve kendi geleceğini belirleme iradesini anlatan temel eserlerden biri olduğunu belirten Ersoy, çalışmanın tarihî mirasın korunması ve yeni nesillere aktarılması açısından önem taşıdığını ifade etti. Bakan Ersoy, konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Nutuk, milletimizin esarete karşı ayağa kalkışının, bağımsızlığını kazanışının ve kendi geleceğini kendi iradesiyle inşa edişinin sayfalara dökülmüş halidir… Mustafa Kemal Paşa eserinde, Kurtuluş Savaşı yıllarında ülkenin içinde bulunduğu koşulları ortaya koymuş, Kurtuluş Savaşı’nın ve bu savaştan sonra başlayan modernleşme çabalarının hangi koşullarda gerçekleştiğini ayrıntılı bir şekilde, belgelere dayalı olarak anlatmıştır.”
Atatürk Araştırma Merkezi tarafından yürütülen projenin 2025 yılında hazırlık aşamasına alındığını belirten Ersoy, Nutuk’un yabancı dillerdeki baskılarının yenilenmesi ihtiyacının çalışmanın ortaya çıkmasında etkili olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına sunulan projenin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın uygun görmesiyle kabul edilerek yatırım programına alındığını kaydetti.
NUTUK DİJİTAL ORTAMDA OKUNABİLECEK VE DİNLENEBİLECEK
Projenin önemli ayaklarından birini dijital erişim oluşturuyor. Nutuk için hazırlanan nutuk.gov.tr platformu üzerinden eserin özgün diliyle ve farklı erişim seçenekleriyle incelenmesi amaçlanıyor. Platformda Nutuk’un bölümlerini arama, sesli içerikleri dinleme ve işaret diliyle hazırlanan videoları izleme imkânları da bulunuyor.
Dijital platformun ilerleyen aşamalarda farklı dillerdeki içeriklerle genişletilmesi planlanıyor. Türkçenin yanı sıra İngilizce, Türkmence, Kazakça, Almanca, Fransızca, Farsça, Urduca, Rusça ve İspanyolca dillerindeki çalışmaların farklı aşamalarda kullanıcılarla buluşturulması hedefleniyor.
Platformun araştırma özellikleri de projenin kapsamını genişletiyor. Nutuk’un eklerinde bulunan haritaların yanı sıra eserde geçen yer adlarını gösteren interaktif harita üzerinden belirli yerlerin metnin hangi bölümlerinde geçtiği incelenebiliyor. Böylece okuyucular, aradıkları tarihî konularla ilgili bölümlere doğrudan ulaşabiliyor.
Atatürk Ansiklopedisi, Türk Dünyası Ansiklopedisi, Türk Tarih Kurumunun Ansiklopedik Türk Tarih Sözlüğü ve Türk Dil Kurumunun Güncel Türkçe Sözlüğü gibi kaynaklarla bağlantılar kurulması da araştırmacılara yönelik özellikler arasında yer alıyor. Üyelik oluşturan kullanıcıların bölümlere not ekleyebilmesi ve bu notlara farklı cihazlardan erişebilmesi de planlanan kullanım kolaylıkları arasında bulunuyor.
“Nutuk’ta Bugün” ve “Haftanın Söylevi” bölümleriyle eserde anlatılan tarihî gelişmelerin daha yakından takip edilmesi amaçlanıyor. Bu özelliklerle Nutuk’un yalnızca okunan bir metin olarak kalmayıp tarih araştırmaları ve incelemeleri için de kullanılabilmesi hedefleniyor.
GÖRME VE İŞİTME ENGELLİLER İÇİN ERİŞİM KOLAYLIĞI
Nutuk Külliyatı Projesi’nin öne çıkan başlıklarından biri de eserin farklı engel gruplarının ihtiyaçlarına uygun biçimlerde hazırlanması oldu. Bakan Ersoy, sesli içeriklerin, işaret dili videolarının ve Braille alfabesiyle oluşturulan baskıların erişilebilirlik yaklaşımının bir parçası olduğunu belirtti. Ersoy, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Bu projenin bizim için en anlamlı yönlerinden biri de Nutuk’u ‘erişilebilirlik’ ilkesi doğrultusunda toplumun bütün kesimleriyle buluşturacak olmasıdır. Bu anlayışla Nutuk’un ‘sesli’, ‘işaret diliyle’ ve ‘Braille alfabesiyle’ hazırlanan özel biçimlerini de kamuoyunun hizmetine sunuyoruz.”
Proje kapsamında üç cilt halinde hazırlanan Braille baskısı, görme engelli okuyucuların esere dokunsal okuma yoluyla ulaşmasını sağlıyor. İşaret diliyle hazırlanan videolar işitme engelli bireylerin Nutuk’u takip etmesine imkân verirken sesli kayıtlar da metnin dinlenebilmesine olanak tanıyor.
NUTUK SEKİZ YABANCI DİLDE DÜNYAYA AÇILACAK
Nutuk’un uluslararası alanda daha geniş bir okuyucu kitlesine ulaşması için sekiz yabancı dilde özel baskılar hazırlandı. İngilizce, Almanca, Fransızca, Kazakça, Rusça, Urduca, Farsça ve Türkmence dillerindeki yayınlar, ortak tasarım anlayışıyla hazırlanan yeni kapakları ve kutulu sunumlarıyla tanıtıldı. Her dil için farklı renklerin kullanıldığı baskıların, eserin korunmasını ve uluslararası alanda tanıtılmasını desteklemesi hedefleniyor. Özellikle Kazakça ve Türkmence baskılar, Nutuk’un Türk dünyasındaki okuyuculara ulaştırılması açısından önem taşıyor.
Çok dilli yayın çalışması, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş sürecinin farklı ülkelerde yaşayan okuyucular tarafından kendi dillerinde incelenmesine imkân sağlayacak. Eserin dijital ortamda da farklı dillere taşınmasıyla uluslararası erişimin artırılması amaçlanıyor. Nutuk’un farklı dillerde yayımlanması yeni bir çalışma alanı olmakla birlikte Atatürk Araştırma Merkezi uzun yıllardır eserin çeşitli dillerdeki baskıları üzerinde çalışıyor. Merkezin yayın faaliyetleri kapsamında Nutuk’un özgün diliyle hazırlanan baskıları ve günümüz Türkçesine uyarlanmış biçimleri de okuyuculara sunuluyor.
NUTUK’UN 100. YILI İÇİN YENİ ETKİNLİKLER PLANLANIYOR
Nutuk Külliyatı Projesi’nin 2026 yılındaki tanıtımla sınırlı kalmayacağını belirten Ersoy, eserin okunuşunun 100. yılı olan 2027 için yeni çalışmaların hazırlandığını açıkladı. Bu kapsamda şubat-kasım döneminde konferans serileri düzenlenmesi planlanıyor. Ankara’da ve Millî Mücadele’nin önemli duraklarında gerçekleştirilecek etkinliklerde Nutuk’un Türkiye Cumhuriyeti tarihindeki yeri, tarihî anlatımı ve günümüze uzanan yönleri ele alınacak.
Mustafa Kemal Atatürk, Nutuk’u 15-20 Ekim 1927 tarihleri arasında Cumhuriyet Halk Partisinin İkinci Büyük Kurultayı’nda altı gün boyunca okudu. Yaklaşık 36,5 saat süren tarihî konuşma, 19 Mayıs 1919’da Samsun’a çıkışla başlayan süreci ve Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan gelişmeleri ele alıyor. Eser, dönemin olaylarını Atatürk’ün değerlendirmeleri ve belgeler üzerinden aktarması bakımından Türkiye’nin yakın tarihine ilişkin temel başvuru kaynakları arasında yer alıyor.
DİJİTAL MÜZE VE MOBİL UYGULAMA HEDEFİ
Projenin gelecek aşamalarında dijital platformun yeni özelliklerle geliştirilmesi, mobil uygulamanın hazırlanması ve Nutuk’un sanal müze deneyimiyle buluşturulması hedefleniyor. Bakan Ersoy, metaverse sergisiyle kullanıcıların eserin tarihî dünyasını dijital ortamda keşfedebileceğini, “100. Yılında Atatürk’ün Nutuk’u” başlıklı editoryal çalışmayla da bilimsel literatüre katkı sunulmasının amaçlandığını belirtti.
İspanyolca Nutuk’un basılı ve dijital ortamlarda okuyuculara ulaştırılması da planlanan çalışmalar arasında yer alıyor. Teknolojinin kültürel mirasın korunması ve tanıtılmasında bir araç olarak kullanılması gerektiğini vurgulayan Ersoy, değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:
“Burada özellikle vurgulamak isterim ki; teknoloji, bizim için yalnızca bir araçtır. Bizler, teknolojinin sunduğu imkanları milletimizin ortak hafızasını güçlendirmek, tarih bilincini geliştirmek ve kültürel mirasımızı uluslararası alanda daha görünür kılmak için kullanıyoruz...”
Bakan Ersoy, Nutuk Külliyatı Projesi’nin hazırlanmasında görev alan Atatürk Araştırma Merkezi Başkanlığına, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumuna ve katkı sunan çalışma arkadaşlarına teşekkür etti. Ersoy, konuşmasının sonunda Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü, silah arkadaşlarını ve Millî Mücadele kahramanlarını rahmet, minnet ve saygıyla andı.
