İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, cumhurbaşkanlığı görevindeki iki yıllık döneme ilişkin kapsamlı açıklamalarda bulundu. İran resmi haber ajansı IRNA'ya konuşan Pezeşkiyan, hem ülkenin iç gündemine hem de ABD ve İsrail ile yaşanan gerilimlere ilişkin değerlendirmelerde bulunarak, İran'ın son yıllarda devrim sonrası en ağır sınavlardan birini verdiğini ifade etti. Görev süresi boyunca İran'ın çok yönlü baskılarla karşı karşıya kaldığını dile getiren Pezeşkiyan, ülkenin bu süreçten çıkmasında en büyük payın İran halkına ait olduğunu söyledi.
"İRAN HALKI ÜLKENİN EN BÜYÜK GÜCÜ OLDU"
Pezeşkiyan, dış baskılar karşısında toplumun birlik içinde hareket ettiğini belirterek, ülkeyi bölmeye yönelik girişimlerin başarısız olduğunu savundu. Cumhurbaşkanı, "Bu süre boyunca düşmanın bütün çabası bizi bölmek oldu. Eğer bugünlere kadar gelebildiysek, bunun nedeni bizi ayakta tutan asil İran halkıdır. Bu yalnızca sokaklarda bulunan insanlar değildi. Kalbinde kırgınlık ve şikayet taşıyan ancak ülkesine zarar vermeyen, aksine dayanışma gösteren insanlar da bu birlikteliğin parçası oldu" ifadelerini kullandı.
SON İKİ YILDA YAŞANAN KRİZLERİ HATIRLATTI
Göreve geldiği iki yıllık dönemi değerlendiren Pezeşkiyan, İran'ın birçok önemli krizle karşı karşıya kaldığını söyledi. Hamas'ın eski Siyasi Büro Başkanı İsmail Haniye'nin Tahran'da düzenlenen hava saldırısında hayatını kaybetmesini hatırlatan İran Cumhurbaşkanı, bunun yanı sıra ülkede yaşanan elektrik, doğal gaz ve su sıkıntıları ile Batılı ülkelerin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi yaptırımlarını yeniden devreye alma kararına dikkat çekti.
Pezeşkiyan ayrıca geçen yıl İran ile İsrail arasında yaşanan 12 günlük savaş ile Aralık 2025-Ocak 2026 dönemindeki sokak olaylarının da ülke açısından son derece zorlu süreçler olduğunu belirtti. Tüm bu gelişmelere rağmen devlet kurumlarının, güvenlik güçlerinin ve halkın ortak çabasıyla ülkenin yönetilmeye devam ettiğini söyleyen Pezeşkiyan, hükümetin toplumsal çöküş oluşturulmasına yönelik girişimlere karşı mücadele ettiğini ifade etti.
"DEVRİM SONRASI TARİHTEKİ EN ZOR DÖNEM"
Konuşmalarında sık sık halk vurgusu yapan Pezeşkiyan, bu ifadelerle ülkedeki tüm vatandaşları kastettiğini söyledi. "Halk derken inancı, görüşü, cinsiyeti ve etnik kökeni ne olursa olsun bu ülkede yaşayan herkesi kastediyorum" diyen Pezeşkiyan, hükümetin tüm vatandaşlara eşit ve adil yaklaşması gerektiğini, ancak bu konuda eksiklikler bulunduğunu da kabul etti.
İran'ın karşı karşıya olduğu tabloyu "devrim sonrası tarihin en zor dönemi" olarak nitelendiren Cumhurbaşkanı, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bugüne kadar ayakta kaldıysak, bu bizi bir arada tutan asil İran halkı sayesinde oldu. Her halükarda bugün karşı karşıya olduğumuz durum, devrim sonrası tarihte yaşadığımız en zor süreçtir. Mevcut yaptırımlar daha da ağırlaştırıldı. Bankalarımız ve finansal sistemimiz yaptırım kapsamına alındı. Bununla da yetinmediler, savaş başlattılar ve bizi kuşatma altına almaya çalıştılar."
Pezeşkiyan, halkla birlik içinde hareket edildiği sürece hiçbir gücün İran'ı yıkamayacağını savunarak, hükümetin halka hizmet etmeye devam edeceği mesajını verdi.
"GÖREVLER LİYAKATE GÖRE VERİLMELİ"
İran'da "uzlaşı" anlayışına ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Pezeşkiyan, devlet yönetiminde siyasi aidiyet yerine liyakatin esas alınması gerektiğini söyledi. Görevlerin yakın çevreye veya belirli siyasi gruplara değil, işi en iyi yapabilecek kişilere verilmesi gerektiğini ifade eden Pezeşkiyan, ekonomi, sanayi, tarım, sanat ve kamu yönetimi dahil tüm alanlarda ölçütün yalnızca yetkinlik olması gerektiğini dile getirdi.
ABD VE İSRAİL'E SERT ELEŞTİRİLER
Pezeşkiyan, ABD ve İsrail'e yönelik sert suçlamalarda da bulundu. İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney'in, komutanların, bilim insanlarının ve çocukların hedef alındığını öne süren Cumhurbaşkanı, bu saldırıların hiçbir mantıklı gerekçesinin bulunmadığını söyledi. Batılı ülkelerin insan hakları söylemlerini de eleştiren Pezeşkiyan, üniversitelerin, uzay merkezlerinin ve yapay zeka alanında faaliyet gösteren kurumların hedef alındığını belirterek, "Bizim yetkin insanlara sahip olmamızı istemiyorlar" dedi.
ALİ HAMANEY'İN ÖLÜMÜNÜ ANLATTI
Eski dini lider Ali Hamaney'in öldürülmesine ilişkin de açıklamalarda bulunan Pezeşkiyan, saldırı sırasında toplantıda olduklarını belirtti. Saldırının ardından büyük bir destek kaybettiklerini söyleyen İran Cumhurbaşkanı, Hamaney'in hükümete güçlü destek verdiğini ve bu desteğin toplumsal gerilimlerin büyümesini önlediğini ifade etti. Pezeşkiyan, saldırıyı düzenleyenlerin füze saldırılarıyla ülkeyi çökertebileceklerini düşündüğünü ancak bu hesapların gerçekleşmediğini savundu.
"MÜCTEBA HAMANEY İLE İLETİŞİM KURMAK ZOR"
Pezeşkiyan, Ali Hamaney'in ardından İran'ın yeni dini lideri olarak seçilen Mücteba Hamaney'in ülkenin geleceği açısından önemli bir güç oluşturduğunu belirtti. Yeni liderle iletişim kurmanın şu anda oldukça zor olduğunu söyleyen Cumhurbaşkanı, müzakere sürecine ilişkin farklı yorumların siyasi amaçlarla büyütüldüğünü öne sürdü.
YURT DIŞINDAKİ İRANLILAR İÇİN DÖNÜŞ ÇAĞRISI
Yurt dışında yaşayan İran vatandaşlarının ülkeye dönüşünün kolaylaştırılması gerektiğini belirten Pezeşkiyan, bu konuda daha önce Ali Hamaney ile görüştüğünü ve ilgili kurumlara gerekli talimatların verilmesini istediğini söyledi. Ülkeye dönmek isteyen hiçbir İran vatandaşının girişte engelle karşılaşmaması gerektiğini vurgulayan Pezeşkiyan, geri dönen kişilerin gözaltına alınmaması ve ülkeye girişlerinin güvence altına alınması gerektiğini ifade etti.
SOKAK OLAYLARINA İLİŞKİN ÖZELEŞTİRİ
Aralık 2025 ile Ocak 2026 döneminde yaşanan sokak olaylarına da değinen Pezeşkiyan, süreçte yaşanan can kayıplarının ve yaralanmaların kendisini derinden etkilediğini söyledi. Olayların bu noktaya ulaşmaması gerektiğini belirten İran Cumhurbaşkanı, gerekli hazırlıkların zamanında yapılamaması nedeniyle çok sayıda kişinin hayatını kaybettiğini ve uzuvlarını kaybettiğini ifade ederek, bu süreci hâlâ unutamadığını dile getirdi.
TRUMP'A SERT SÖZLER
ABD Başkanı Donald Trump'ın sokak olayları sırasındaki açıklamalarını da hedef alan Pezeşkiyan, Trump'ın şiddet yanlısı grupları desteklediğini öne sürdü. Pezeşkiyan, protestolar sırasında hem haklı taleplerini dile getiren vatandaşların hem de süreci kötüye kullanmaya çalışan grupların bulunduğunu belirterek, iki kesimin zamanla birbirine karıştığını söyledi.
"KAMUOYU YANILTILDI" İDDİASI
Sokak olaylarında hayatını kaybedenlerin sayısıyla ilgili uluslararası medyada yer alan haberleri de eleştiren Pezeşkiyan, bazı yayın organlarının gerçek rakamları abarttığını savundu. Hayatını kaybedenlerin isimleri ve kimlik bilgilerinin açıklanmasını istediklerini belirten Cumhurbaşkanı, yaklaşık 3 bin olarak ifade ettiği sayının bazı çevreler tarafından 30 ila 40 bin olarak gösterildiğini ve bunun kamuoyunu yanıltmaya yönelik bir girişim olduğunu öne sürdü.
Pezeşkiyan ayrıca Mücteba Hamaney ile yaptığı yazılı görüşmelerde tüm değerlendirmelerini kendisine aktardığını, yeni dini liderin de konulara anlayışlı ve mantıklı yaklaştığını belirterek, hakkında oluşturulan bazı algıların gerçeği yansıtmadığını savundu.
