İran’da dini liderin hayatını kaybettiği saldırının ardından ülke genelinde 40 günlük yas süreci başlatıldı. Hükümet, kamu kurumlarının faaliyetlerini kapsayan 7 günlük resmi tatil ilan edildiğini duyurdu. İran medyasında yer alan açıklamalarda, saldırının ülkenin en üst düzey dini ve siyasi makamını hedef aldığına vurgulu yapılarak bunun “tarihi bir kırılma anı” olduğudile getirildi. Tahran yönetimi, saldırının ABD ve İsrail tarafından gerçekleştirildiğini ileri sürerken, bölgedeki askeri hareketlilik ve diplomatik trafik de hızlandı.
PUTİN-PEZEŞKİYAN GÖRÜŞMESİ
Kremlin’den yapılan açıklamaya göre Putin, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile yaptığı telefon görüşmesinde, yaşananlardan duyduğu üzüntüyü dile getirdi. Putin’in görüşmede, Hamaney’in hedef alınmasını “insan ahlakı ve uluslararası hukukun tüm standartlarını ihlal eden kasıtlı bir suç” olarak nitelendirdiği kaydedildi.
Putin’in ayrıca İran halkına başsağlığı dileklerini ilettiği ve bölgedeki gerilimin daha da tırmanmaması gerektiğine dikkat çektiği bildirildi. Moskova yönetimi, olayın uluslararası hukuk çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savunarak saldırının bölgesel istikrarı tehdit ettiğine vurgu yaptı.
ORTADOĞU’DA GERİLİM NASIL BAŞLADI?
Son dönemde İran ile Batılı ülkeler arasında özellikle nükleer program, balistik füze kapasitesi ve bölgesel nüfuz konularında artan gerilim, askeri çatışma riskini artırdı. Bir süredir devam eden diplomasi çabalarına rağmen karşılıklı sert söylemler ve tehditler tırmanırken, İsrail ile Amerika Birleşik Devletleri son olarak İran’a yönelik geniş çaplı bir hava operasyonu başlattı. Saldırı, Tahran’da patlama seslerinin duyulmasına neden oldu ve uluslararası kamuoyunun dikkatini çekti.
İSRAİL VE ABD'DEN ORTAK HAVA SALDIRISI
İsrail Silahlı Kuvvetleri’nin resmi açıklamalarına göre, İsrail ordusu ABD ordusuyla koordineli şekilde İran iç bölgelerindeki stratejik hedeflere yönelik hava saldırıları gerçekleştirdi. Operasyon kapsamında İran’ın batı ve orta kesimlerindeki hava savunma üniteleri, füze rampaları gibi askeri altyapı unsurlarının vurulduğu kaydedildi. İsrail komuta kademesi, operasyonun “önleyici ve stratejik” bir darbe olduğunu belirtti.
Saldırılarda İran dini lideri Ayetullah Ali Hamaney ve yakın çevresindeki kişilerin yanı sıra, İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri Tuğamiral Ali Şemhani ile Devrim Muhafızları Ordusu’nun önemli komutanlarından Tümgeneral Muhammed Pakpur’un hayatını kaybettiği ifade edildi. Bu isimlerin öldüğü bilgisi İran resmi haber ajansları tarafından da paylaşıldı.
İsrail ve ABD tarafı ise operasyonun askeri hedeflere yönelik olduğunu, İran’ın balistik sistemlerini ve savunma altyapısını zayıflatmayı amaçladığını duyurdu. Amerikan komuta kademesi, saldırının gerekli görülen hedeflere odaklandığını savundu.
KARŞILIKLI TEHDİTLERİN ARDINDAN MİSİLLEMELER
İran Devrim Muhafızları, saldırıya karşılık “kısa süre içerisinde” İsrail ve bölgedeki ABD üslerine misilleme yapacağını açıkladı. İran makamlarının ifadelerinde saldırı “cezasız kalmayacak” şeklinde sert ifadelerle tanımlandı.
Yaşanan gelişmeler bölge ülkeleri ve küresel aktörlerin dikkatini çekti. Bazı Körfez ve Arap devletleri ise olayların bölge istikrarı üzerindeki olası olumsuz etkilerine işaret ederek diplomatik çözümler çağrısında bulundu. Ayrıca İran’ın balistik füzelerle İsrail topraklarını hedef aldığı ve buna bağlı olarak İsrail’in hava savunma sistemlerinin aktif olduğu rapor edildi.
