Prof. Dr. Sadettin Ökten’in düşünce dünyasını farklı bilim alanlarının perspektifinden ele alan kapsamlı bir çalışma yayımlandı. Prof. Dr. Mustafa Aydemir ve Prof. Dr. Yusuf Söylemez’in editörlüğünü üstlendiği “Modern İnsanın Çıkmazı Bağlamında Prof. Dr. Sadettin Ökten” adlı kitap, Fenomen Yayıncılık tarafından okurla buluşturuldu. Yaklaşık 300 sayfalık çalışma, 15 araştırmacının Sadettin Ökten’in fikirleri üzerine hazırladığı incelemelerden oluşuyor. Kitabın temelini ise 10-11 Haziran 2026 tarihlerinde Ağrı’da gerçekleştirilen “Modern İnsanın Çıkmazı Bağlamında Prof. Dr. Sadettin Ökten Bilgi Şöleni” oluşturuyor.
AĞRI’DAKİ BİLGİ ŞÖLENİ KİTABA DÖNÜŞTÜ
Ağrı Valiliğinin himayesinde, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesinin ev sahipliğinde ve Türkiye Yazarlar Birliği Ağrı Temsilciliğinin düzenlemesiyle gerçekleştirilen programda, Sadettin Ökten’in düşünce dünyasının farklı yönleri ele alındı. Program kapsamında sunulan bildiriler daha sonra yazarları tarafından genişletilerek akademik bir derleme haline getirildi.
Çalışmanın hazırlanmasına Ağrı Valiliği ile Esenler Belediyesinin de destek verdiği belirtildi. Kitabın bölümlerinden önce Ağrı Valisi Dr. Önder Bozkurt, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. İlhami Gülçin, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Kâzım Arıcan ve Türkiye Yazarlar Birliği Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala’nın takdim yazıları bulunuyor. Kitapta ayrıca Sadettin Ökten’in kendi takdim yazısı da yer alıyor.
Bilgi şöleninin programında şehir, medeniyet, edebiyat, dil, ölçü, ahlak, sanat, kimlik, mimarlık ve eğitim gibi başlıklar farklı oturumlarda ele alınmıştı.
SADİTTİN ÖKTEN’İN FİKİRLERİ FARKLI DİSİPLİNLERDEN İNCELENDİ
Kitabın ilk bölümlerinden birinde Zeki Taştan, biçim ve muhteva ilişkisini kültür tarihi çerçevesinde değerlendiriyor. Mustafa Aydemir ise Yahya Kemal ile Sadettin Ökten arasındaki düşünsel sürekliliği şehir, medeniyet ve tarih bilinci ekseninde ele alıyor.
Sema Bekiroğlu, Ökten’in medeniyet tasavvurunu Sezai Karakoç ve İsmet Özel’in düşünceleriyle karşılaştırırken Ebru Burcu Yılmaz, Ökten’in eserlerinde yer verdiği edebî göndermelerin düşünceyi kurmadaki işlevine odaklanıyor.
Yusuf Söylemez’in çalışması ise Ökten’in sekiz kitabından oluşan geniş bir metin derlemesini sayısal biçembilim ve söylem analizi yöntemleriyle inceliyor. Böylece kitabın yalnızca içerik bakımından değil, dil ve anlatım özellikleri açısından da değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Metin Akgün, Ökten’in düşüncesindeki ölçü kavramını nispet ve iktifa terimleri üzerinden değerlendirirken Hasan Taşçı, hüsn-ü mutlak kavramına odaklanıyor. Ali Osman Gündoğan ise Nurettin Topçu ile Sadettin Ökten arasındaki ahlak ve medeniyet ilişkisini ele alıyor.
Şehir konusu da kitabın önemli başlıkları arasında bulunuyor. Mustafa Orçan, Ökten’in şehir tasavvurunu incelerken Bilal Tunç, medeniyet kavramının Türkçedeki tarihsel serüvenini Ökten’in düşünceleriyle bağlantılı biçimde değerlendiriyor. Alperen Kayserili ise mesken kültüründe gelenek ve modernlik arasındaki gerilimi ele alıyor.
SANAT, KİMLİK VE İNSAN-MEKÂN İLİŞKİSİ
Kitabın diğer bölümlerinde sanat ve estetik hafıza, kimlik oluşumu ve insan-mekân ilişkisi gibi konular da ele alınıyor. Muhammet Altıntaş, sanat ve medeniyet ilişkisini Sadettin Ökten’in düşünceleri üzerinden değerlendirirken Fatma Eren Akgün, kimliğin oluşumu meselesine odaklanıyor. Hüseyin Aydoğdu’nun çalışmasında ise Sadettin Ökten’in babası Mahmut Celâlettin Ökten’in muallimliği ve İmam Hatip Okullarının kuruluş sürecindeki rolü inceleniyor.
Cemile Feyzan Şimşek tarafından hazırlanan bölümde ise mimarlık ve medeniyet bağlamında insan-mekân ilişkisi, fenomenolojik mekân yaklaşımı üzerinden ele alınıyor. Kitapta yer alan çalışmaların edebiyat bilimi, felsefe, sosyoloji, kültürel coğrafya, mimarlık, dilbilim, tarih, eğitim bilimleri ve sağlık bilimleri gibi farklı disiplinlerden araştırmacılar tarafından hazırlanması, Ökten’in düşüncelerinin çok yönlü biçimde incelenmesini sağlıyor.
SADİTTİN ÖKTEN KİMDİR?
Sadettin Ökten, 1 Eylül 1942’de İstanbul’da dünyaya geldi. Çocukluk ve gençlik yıllarını İstanbul’un Fatih semtinde geçiren Ökten, Vefa Lisesinin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesinden 1964 yılında yüksek inşaat mühendisi olarak mezun oldu. Aynı yıl İTÜ Mimarlık Fakültesinde akademik kariyerine başladı.
1971-1973 yılları arasında ABD’de misafir doktora öğrencisi olarak bulunan Ökten, 1977’de doktor unvanını aldı. Belçika’da da bilimsel araştırmalar gerçekleştiren Ökten, 1982’de doçent, 1989’da profesör oldu. 1985 yılında Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesine geçen Ökten, 2004 yılında emekliye ayrıldı.
Akademik çalışmalarının yanı sıra şehir, medeniyet, sanat, estetik ve İslam medeniyeti üzerine yaptığı değerlendirmelerle tanınan Ökten, farklı üniversitelerde bilim tarihi, yapı teknolojisi tarihi, kent kültürü ve kent estetiği alanlarında dersler verdi. Kitaplarında da şehir ve medeniyet ilişkisi, gelenek, sanat, kültür ve modernleşme gibi konulara yer verdi. Ökten’in düşünce dünyasında İstanbul ve şehir kültürü önemli bir yer tutuyor. Yahya Kemal’in İstanbul anlayışı, Osmanlı şehir kültürü ve gelenek ile modern hayat arasındaki ilişki, eserlerinde sıkça ele aldığı konular arasında bulunuyor.
BABASI MAHMUT CELÂLETTİN ÖKTEN DE KİTABIN KONULARI ARASINDA
Sadettin Ökten’in düşünce dünyasının şekillenmesinde babası Mahmut Celâlettin Ökten de önemli bir yere sahip. İmam Hatip okullarının kuruluş sürecindeki çalışmalarıyla tanınan Mahmut Celâlettin Ökten, Türkiye’deki ilk İmam Hatip Lisesinin müdürlüğünü yapan isim olarak biliniyor.
Sadettin Ökten, babasının kendisine okuma, öğrenme ve düşünme alışkanlığı kazandırdığını daha önce yaptığı açıklamalarda anlatmıştı. Baba-oğul arasındaki düşünce ve eğitim ilişkisi, yeni kitapta da akademik bir incelemenin konusu olarak yer alıyor.
KÜLTÜR TARİHİ ALANINDA ÖDÜLE LAYIK GÖRÜLDÜ
Sadettin Ökten’in akademik ve kültürel çalışmalarının yanı sıra şehir ve medeniyet alanındaki birikimi çeşitli kurumlar tarafından da ödüllendirildi. Ökten, 2020 yılında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri kapsamında Kültür Tarihi alanında ödüle layık görüldü. Daha önce Bülent Ecevit Üniversitesi tarafından da kendisine fahri doktora payesi verildi.
KİTABIN KÜNYESİ
“Modern İnsanın Çıkmazı Bağlamında Prof. Dr. Sadettin Ökten” adlı eserin editörlüğünü Prof. Dr. Mustafa Aydemir ile Prof. Dr. Yusuf Söylemez üstlendi. Fenomen Yayıncılık tarafından yayımlanan kitabın ilk baskısı Ağustos 2026’da Erzurum’da gerçekleştirildi. Eserin ISBN numarası 978-625-5527-75-2 olarak kayda geçti.
