Araştırmada başkent Ankara’nın açık ara farkla zirvede yer aldığı görülürken, İstanbul ikinci sırada konumlandı. Sanayi geçmişiyle öne çıkan Eskişehir ve Kocaeli ise ilk dörtte yer almaya devam etmesine rağmen gerileme sinyalleri verdi.
GELENEKSEL SANAYİ MODELİ ZEMİN KAYBEDİYOR
Uzun yıllar boyunca üretim gücüyle öne çıkan şehirlerin yeni dönemde zorlandığı dikkat çekiyor. Endeks sonuçları, yalnızca fabrika sayısının ya da üretim hacminin artık tek başına yeterli olmadığını ortaya koyuyor.
Dijital altyapı, inovasyon yatırımları ve nitelikli iş gücü gibi unsurlar, şehirlerin rekabet gücünü belirleyen temel faktörler haline geldi. Bu değişim, sanayide “üretim” kadar “bilgi üretimi”nin de belirleyici olduğunu ortaya koyuyor.
ANKARA’NIN YÜKSELİŞİNİN ARKASINDAKİ DİNAMİKLER
Başkent Ankara’nın zirveye yerleşmesinde üç temel unsur öne çıkıyor. Araştırma ve yenilikçilik kapasitesinin yüksekliği, üniversite-sanayi iş birliğinin güçlü yapısı ve savunma sanayi başta olmak üzere yüksek teknoloji yatırımları, şehri diğer illerden ayrıştırıyor.
Ankara’nın klasik üretim merkezlerinden farklı olarak bilgi temelli büyüme modeli benimsemesi, önümüzdeki dönemde ekonomik ağırlığını daha da artırabileceğine işaret ediyor.
İZMİR POTANSİYELİNE RAĞMEN GERİDE KALIYOR
Endekste dikkat çeken bir diğer başlık ise İzmir’in performansı oldu. Yüksek yaşam kalitesi, güçlü lojistik imkanlar ve köklü ticaret geçmişine rağmen İzmir’in beklenen sıçramayı yapamadığı görülüyor.
Uzmanlar, şehirde küçük ve orta ölçekli aile işletmelerinin ağırlıkta olmasının, yüksek katma değerli üretime geçişte yaşanan yavaşlığın ve dijital dönüşüm yatırımlarının sınırlı kalmasının bu tabloda etkili olduğunu belirtiyor.
ENDEKSİN KAPSAMI VE DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ
Hazırlanan endeks, şehirlerin yalnızca mevcut üretim gücünü değil, geleceğe ne kadar hazır olduklarını da ölçmeyi amaçlıyor. Çalışma; sektörel çeşitlilik, Ar-Ge ve yenilikçilik kapasitesi, dijital altyapı, teknoloji odaklı üretim çıktıları ile yaşam kalitesi ve iş gücü çekiciliği gibi başlıklar üzerinden değerlendirildi.
TÜRKİYE’NİN SANAYİ ROTASI DEĞİŞİYOR
Ortaya çıkan tablo, Türkiye’de sanayi anlayışının köklü bir dönüşüm içinde olduğunu gösteriyor. Artık yalnızca üretim yapan değil, teknoloji geliştiren şehirlerin öne çıktığı yeni bir dönem başlıyor.
Ankara’nın yükselişi, İstanbul’un dengeli konumu, geleneksel sanayi şehirlerinin dönüşüm ihtiyacı ve İzmir gibi yüksek potansiyele sahip şehirlerin kritik eşikte bulunması, önümüzdeki yıllarda ekonomik dengelerin yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor
