Türkiye’de sigara ve tütün ürünlerine yönelik Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı düzenlemesi için geri sayım başladı. 41 maddelik yasa taslağı, sigara kullanımını kademeli olarak yasaklamayı ve 2040 yılı itibarıyla tamamen sona erdirmeyi hedefliyor.
SİGARA İLE MÜCADELEDE YENİ DÖNEM
Türkiye’de sigara ve tütün ürünleriyle mücadelede köklü bir değişiklik kapıda. Hazırlanan 41 maddelik yasa teklifi taslağı, kullanım alanlarından satış koşullarına kadar geniş kapsamlı düzenlemeler içeriyor. Taslağa göre sigara kullanımı önce belirli alanlarda sınırlandırılacak, ardından süreç kademeli olarak genişletilecek ve nihayetinde tamamen yasaklanacak.
Bu düzenleme ile birlikte hem bireysel kullanım hem de ticari faaliyetler sıkı kurallara bağlanacak.
KAMU ALANLARINDA GENİŞ KAPSAMLI YASAK
Yeni düzenlemeye göre tütün ürünlerinin kullanımı birçok alanda ciddi şekilde sınırlandırılacak. Kamu binaları, eğitim kurumları, sağlık kuruluşları, çocukların bulunduğu alanlar ve açık hava etkinlikleri başta olmak üzere geniş bir alanda sigara kullanımına yasak getirilecek.
Amaç, özellikle gençleri ve çocukları tütün ürünlerinden uzak tutmak ve pasif içiciliğin önüne geçmek olarak öne çıkıyor.
RESTORAN VE KAFELERDE SINIRLI İZİN GELİYOR
Yeme-içme sektörüne yönelik düzenlemeler de dikkat çekiyor. Taslağa göre restoran, kafe ve benzeri işletmelerde sigara kullanımı genel olarak yasak olacak. Ancak belirli şartları sağlayan işletmelerde sınırlı kullanım alanlarına izin verilecek.
Bu alanların işletmenin toplam büyüklüğünün yüzde 10’unu geçmemesi, en fazla 20 metrekare olması, dışarıdan görünmemesi ve bu alanlarda servis yapılmaması şartı aranacak. Ayrıca bu bölümlere 18 yaş altındaki kişilerin girişi tamamen yasak olacak.
TOPLU TAŞIMA VE ARAÇLARDA TAM YASAK
Taslak, ulaşım alanında da önemli değişiklikler getiriyor. Buna göre sürücü koltuklarında ve taksiler dahil olmak üzere tüm toplu taşıma araçlarında sigara kullanımı tamamen yasaklanacak.
Otellerde ise yalnızca özel olarak ayrılmış odalarda sigara içilmesine izin verilecek.
CEZALARDA BÜYÜK ARTIŞ OLACAK
Yeni düzenleme ile birlikte cezaların da ciddi şekilde artırılması planlanıyor. Yasak alanlarda sigara kullanan kişilere 5 bin lira idari para cezası uygulanacak. Kurallara uymayan işletmeler için ise cezalar 50 bin liradan başlayacak.
Tütün ürünlerinin satış, reklam ve sunumuna ilişkin ihlallerde cezalar 5 milyon liradan başlayarak 25 milyon liraya kadar çıkabilecek. Standartlara aykırı üretim yapan firmalar ise en az 30 milyon lira ceza ile karşı karşıya kalacak.
Ayrıca ihlallerin tekrarlanması durumunda iş yerlerinin geçici olarak kapatılması ve ruhsatlarının iptal edilmesi de gündeme gelecek.
ELEKTRONİK SİGARA DA KAPSAMDA
Taslakta dikkat çeken bir diğer önemli detay ise “tütün ürünü” tanımının genişletilmesi oldu. Buna göre elektronik sigaralar, ısıtılmış tütün ürünleri ve nikotin içeren tüm sistemler de yasak kapsamına dahil edilecek.
Bu adımla birlikte yeni nesil tütün ürünlerinin yaygınlaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
SATIŞTA SIKI DENETİM
Tütün ürünlerinin satışına yönelik de yeni kurallar getiriliyor. Ürünlerin artık dışarıdan görünmeyecek şekilde kapalı dolaplarda satılması zorunlu olacak. Müşterilerin ürünlere doğrudan erişimi engellenecek.
Bunun yanı sıra satış işlemlerinde elektronik sistemler üzerinden yaş doğrulaması yapılması şartı getirilecek.
Yetkisiz satış yapanlar ve kurallara uymayan işletmeler yüksek para cezalarıyla karşılaşacak, bazı durumlarda satış belgeleri iptal edilecek.
2040 HEDEFİ: TAM YASAK
Taslağın en dikkat çeken maddesi ise uzun vadeli hedef oldu. Buna göre 2040 yılı itibarıyla Türkiye’de tütün ürünlerinin satış ve tüketiminin tamamen sona erdirilmesi planlanıyor.
Bu tarihten sonra üretim ve satış yapanlara milyonlarca liralık cezalar uygulanacak, kullanıcılar için de yüksek idari yaptırımlar devreye girecek.
