Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) kredi kartı limitlerine ilişkin aldığı karar, özellikle yüksek limitli kart kullanıcıları arasında ciddi tartışmalara neden oldu. Toplam kredi kartı limiti 400 bin liranın üzerinde olan ve bu limitini aktif olarak kullanmayan kişilerin kart limitlerinin düşürüleceği duyurulmuştu. Kararın ardından gelen yoğun tepkiler üzerine BDDK, uygulamada bazı istisnalar getirdi.
Kurul, bankalara gönderdiği yeni talimatla eğitim ve sağlık harcamalarının kredi kartı limit düzenlemesinden muaf tutulacağını açıkladı. Böylece bu iki temel alandaki harcamaların, vatandaşın kredi kartı kullanımını kısıtlamaması amaçlandı.
15 ŞUBAT KRİTİK TARİH
BDDK’nın 30 Ocak gecesi açıkladığı ilk karara göre, toplam kredi kartı limiti 400 bin liranın üzerinde olan kullanıcıların kullanılmayan limitleri, 15 Şubat itibarıyla yüzde 50 ile yüzde 80 arasında değişen oranlarda azaltılacak. Kurum, daha sonra yaptığı ek açıklamada, kart sahiplerinin yaklaşık yüzde 75’inin bu düzenlemeden etkilenmeyeceğini belirtse de kamuoyundaki tartışmalar devam etti.
SAĞLIK VE EĞİTİM HARCAMALARI KORUMA ALTINDA
Tepkiler üzerine atılan yeni adımda, BDDK bankalardan özellikle sağlık ve eğitim harcamalarının olumsuz etkilenmemesi için sistemsel düzenlemeler yapmasını istedi. Kurumun yazısında, müşteri mağduriyetlerini önlemek amacıyla dijital kanallar üzerinden gelir belgesi temini ve doğrulama süreçlerinin oluşturulmasının önemine vurgu yapıldı. Bu kapsamda bankaların, söz konusu harcamaların limit düşüşlerinden etkilenmemesi için gerekli altyapıyı kurmaları zorunlu hale getirildi.
BANKALARA ÜÇ AYLIK SÜRE
BDDK, kararın sağlıklı şekilde uygulanabilmesi için bankalara en geç üç ay süre verdi. Tanınan süre içinde teknik altyapıların tamamlanması, operasyonel süreçlerin eksiksiz hale getirilmesi ve uyum adımlarını içeren ayrıntılı bir yol haritasının kuruluş birlikleri aracılığıyla BDDK’ya sunulması istendi. Düzenlemenin temel amacının, kredi kartı limitlerini gelirle uyumlu hale getirmek ve finansal tüketiciyi korumak olduğu bildirildi.
400 BİN LİRA SINIRI NASIL UYGULANACAK?
Yeni uygulamada, bir kişiye ait tüm kredi kartlarının toplam limiti göz önünde bulundurulacak. Yani farklı bankalardan alınan kartların limitleri bir arada değerlendirilecek. Toplam limiti 400 bin lirayı aşmayan kart sahiplerinin limitlerinde herhangi bir düşüş yapılmayacak. Ancak toplam limit bu rakamın üzerine çıktığında, kartların kullanılmayan kısmı dikkate alınarak kademeli bir azaltma yapılabilecek. 400 bin lira sınırı, tüm kartların toplamı için geçerli olacak.
LİMİT DÜŞTÜKTEN SONRA ARTIRMAK MÜMKÜN MÜ?
15 Şubat sonrası yapılan düzenlemelerin ardından, bir kart sahibinin toplam kredi kartı limiti 400 bin lira veya altına düşerse, bu kişi tekrar 400 bin liraya kadar limit artışı talep edebilecek. Bu aşamada, söz konusu talep için yeniden gelir belgesi istenmeyecek. Ancak 400 bin liranın üzerindeki talepler için resmi gelir belgeleri zorunlu olacak.
YÜKSEK LİMİTLERDE KESİNTİ ORANLARI
Toplam kredi kartı limiti 750 bin liranın üzerinde olan kullanıcılar için daha sert bir uygulama öngörülüyor. Bu gruptaki kart hamillerinin, kullanılabilir limitlerinin en düşük olduğu dönemdeki tutarın yüzde 80’i oranında kesinti yapılabilecek. Kesintiler, kartların hesap kesim tarihleri dikkate alınarak uygulanacak.
BDDK’nın kararına göre 2026 yılı itibarıyla yeni kredi kartı başvurularında da daha net kurallar devreye alınacak. İlk yıl için kredi kartı limiti, kişinin net maaşının en fazla iki katı ile sınırlandırılacak. İkinci yılda ise bu limit, en fazla gelirin dört katına kadar yükseltilebilecek.
GELİR ESASLI LİMİT DÖNEMİ
Yasal düzenlemeler gereği bankalar, kredi kartı limiti belirlerken müşterinin net aylık gelirini esas almak zorunda olacak. Daha önce düzenli ödeme alışkanlığı ve kredi notuna göre verilen özel limit uygulamaları sürecek olsa da, BDDK tüm kredi kartı limitlerinin 2027 yılı başına kadar gelir belgeleriyle uyumlu hale getirilmesini istedi.
