ABD Başkanı Donald Trump’ın Çin ziyareti resmen başladı. Yaklaşık 9 yıl aradan sonra bir ABD başkanının Pekin’e gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret olan temaslarda ticaret savaşı, İran krizi, teknoloji yatırımları ve tarım anlaşmaları öne çıkıyor. Trump’a Elon Musk, Tim Cook ve ABD’nin dev şirketlerinin yöneticileri de eşlik ediyor.
TRUMP’IN ÇİN ZİYARETİ NE ZAMAN?
ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile görüşmek üzere Çin’e gitti. İki gün sürmesi beklenen kritik ziyaret, Washington ile Pekin arasında uzun süredir devam eden ekonomik ve siyasi gerilimlerin gölgesinde gerçekleşiyor.
Trump’ın Çin temasları, yalnızca diplomatik açıdan değil küresel ekonomi açısından da tarihi öneme sahip. Bunun nedeni ise ziyaretin, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasındaki kırılgan ticaret ateşkesinin geleceğini belirleyebilecek bir döneme denk gelmesi.
Pekin’de resmi törenle karşılanacak olan Trump’ın, Çin lideri Şi Cinping ile Büyük Halk Salonu’nda görüşmesi ve daha sonra çeşitli temaslarda bulunması planlanıyor. Program kapsamında iki liderin Pekin’deki tarihi Cennet Tapınağı’nı ziyaret edeceği ve çeşitli kültürel etkinliklere katılacağı bildirildi.
TRUMP’A DEV ŞİRKETLERİN CEO’LARI EŞLİK EDİYOR
Ziyaretin en dikkat çekici detaylarından biri ise Trump’a eşlik eden iş dünyası heyeti oldu. ABD’nin teknoloji, finans ve savunma sektöründeki dev şirketlerinin yöneticileri Çin temaslarında yer aldı.
Heyette; Elon Musk, Tim Cook, Boeing CEO’su Kelly Ortberg ve BlackRock CEO’su Larry Fink gibi isimler bulunuyor. Ayrıca ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Savunma Bakanı Pete Hegseth de resmi heyette yer aldı. Trump yönetiminin özellikle teknoloji yatırımları, seyahat sektörü ve tarım ürünleri ticareti konusunda Çin ile yeni anlaşmalar hedeflediği belirtiliyor.
TİCARET SAVAŞI ZİYARETİN ANA GÜNDEMİ OLDU
Trump’ın Çin ziyaretinin merkezinde yeniden alevlenme riski taşıyan ticaret savaşı bulunuyor. Trump yönetimi ilk olarak 2018 yılında Çin’den yapılan yüz milyarlarca dolarlık ithalata ek gümrük vergileri getirmişti. 2025 yılında yeniden göreve gelen Trump ise tarifeleri daha da artırarak Çin mallarına yönelik vergileri yüzde 100’ün üzerine taşıyan sürecin fitilini ateşledi.
Pekin yönetimi buna ABD tarım ürünlerine ek vergiler uygulayarak karşılık verdi. Özellikle soya fasulyesi ve tarım ihracatı üzerinden yaşanan gerilim, Amerikan çiftçilerini doğrudan etkiledi. Son dönemde taraflar arasında geçici bir ateşkes sağlansa da kalıcı anlaşma henüz sağlanamadı. Trump’ın ziyaret sırasında Çin’den daha fazla Amerikan tarım ürünü satın almasını istemesi bekleniyor.
ÇİN İLE TEKNOLOJİ REKABETİ DERİNLEŞİYOR
ABD ile Çin arasındaki gerilim yalnızca ticaretle sınırlı değil. Yapay zeka, yarı iletkenler ve yüksek teknoloji alanındaki rekabet de iki ülke ilişkilerinde belirleyici hale geldi. Washington yönetimi son yıllarda Çin merkezli Huawei başta olmak üzere birçok teknoloji firmasına kısıtlamalar getirdi. TikTok’un ABD operasyonları da yoğun incelemeye alınmıştı. Trump yönetiminin özellikle gelişmiş çip teknolojileri konusunda Çin’e yönelik baskıyı sürdürmesi beklenirken, Pekin ise Nvidia gibi Batılı teknoloji devlerine olan bağımlılığı azaltmak için kendi çip üretimini hızlandırıyor.
İRAN KRİZİ GÖRÜŞMELERDE ÖNEMLİ BAŞLIK OLACAK
Trump ile Şi Cinping görüşmesinde İran meselesinin de önemli yer tutması bekleniyor. ABD basınına göre Trump, Çin liderinden İran konusunda destek isteyebilir. Trump’ın Çin ziyaretinin aslında İran’da olası bir ateşkes anlaşmasının ardından yapılmasının planlandığı ancak süreçte yaşanan gelişmeler nedeniyle ziyaretin yaklaşık 6 hafta geciktiği ifade edildi.
Trump, Beyaz Saray’dan ayrılmadan önce yaptığı açıklamada İran konusunda sert mesajlar verdi. ABD Başkanı, “İran ya doğru olanı yapacak ya da biz işi bitireceğiz” ifadelerini kullandı. Trump ayrıca verdiği radyo röportajında İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini durduracağına “yüzde 100 emin olduğunu” söyledi.
ÇİN ZİYARETİ NEDEN TARİHİ ÖNEM TAŞIYOR?
Trump’ın Çin ziyareti, yalnızca iki ülke ilişkileri açısından değil küresel ekonomi ve jeopolitik dengeler açısından da kritik görülüyor. Çin son yıllarda ihracatını artırırken yeni ticaret ortaklarıyla bağlarını güçlendirdi. Aynı zamanda robotik ve yapay zeka yatırımlarını hızlandırarak küresel üretim zincirlerinde daha güçlü konuma geldi. ABD ise Çin’in özellikle nadir toprak elementleri üzerindeki hakimiyetini stratejik risk olarak değerlendiriyor. Çünkü bu hammaddeler akıllı telefonlardan savaş uçaklarına kadar birçok ürün için kritik önem taşıyor.
TRUMP’TAN “Şİ ABD’YE GELECEK” MESAJI
Trump, Çin ziyareti öncesi yaptığı açıklamada Şi Cinping’in yıl bitmeden ABD’ye de gideceğini söyledi. ABD Başkanı, “Şi ile konuşulacak çok konu var” diyerek görüşmelerin yalnızca ticaretle sınırlı olmayacağının sinyalini verdi.
