ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la tıkanan dosyada baskıyı artırmaya hazır olduğuna dair mesajlar, enerji piyasalarında tedirginliği büyüttü. Reuters, Trump’ın İran limanlarına yönelik olası aylık bir ablukayı nasıl hafifletebileceklerini petrol şirketleriyle görüştüğünü, ayrıca çatışmayı çözmeye dönük çabaların çıkmaza girdiğini yazdı. Aynı haberde, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişin durması ve sevkiyat akışının kesintiye uğraması fiyatları yukarı iten ana unsur olarak öne çıktı.
PETROL NEDEN YÜKSELDİ?
Yükselişin temel nedeni, piyasaların arz tarafında derinleşen bir kriz ihtimalini fiyatlaması oldu. Reuters’a göre ABD’nin İran’la yaşadığı deadlock’ı aşmak için askeri seçenekleri değerlendirdiğine dair haberler, Hürmüz’den geçen akışın aksaması ve Washington’un ablukayı aylarca sürdürmeye hazır olduğu algısı Brent’i üst üste dokuzuncu işlem gününde de yukarı taşıdı. Reuters, Brent’in 30 Nisan sabahı 123,30 dolara yükseldiğini, AP ise daha sonra 125,36 dolarlık seviyenin görüldüğünü bildirdi. Aynı tabloda ABD tipi WTI da 109 dolar bandına tırmandı.
BUNDAN ÖNCE EN SON NE KADARDI?
Petrolün son sıçramasından hemen önce Brent, Reuters’ın 29 Nisan tarihli verilerine göre 118,03 dolardan kapanmış, gün içinde ise ilk kez 120 dolar eşiğini test etmişti. AP’nin aktardığına göre savaş başlamadan önce Brent yaklaşık 70 dolar seviyesindeydi; dolayısıyla son haftalardaki hareket, küresel petrol piyasasında çok kısa sürede sert bir fiyatlama değişimine işaret ediyor.
HÜRMÜZ HATTI PİYASANIN KALBİNE DÖNÜŞTÜ
Gerilimin merkezindeki Hürmüz Boğazı, enerji piyasaları için kritik öneme sahip. Boğazın kapanmasının dünya enerji arzında şimdiye kadarki en büyük kesintilerden birine yol açtığı ve Brent’in savaşın başından bu yana yüzde 50’nin üzerinde arttığı biliniyor. Reuters’ın 30 Nisan tarihli değerlendirmesine göre küresel ekonomi, yavaş büyüme ile yüksek enflasyonun aynı anda görüldüğü stagflasyon riskine doğru itiliyor.
KÜRESEL EKONOMİYE YANSIMASI NASIL?
Petrol fiyatlarındaki sert yükseliş sadece enerji şirketlerini değil, tüm piyasaları etkiliyor. AP, Asya borsalarında Tokyo, Seul, Hong Kong ve Hindistan endekslerinde gerileme görüldüğünü; küresel hisse piyasalarında da satış baskısının arttığını aktardı. Reuters ise yüksek enerji maliyetlerinin tüketiciler ve şirketler üzerindeki baskıyı artırdığını, yaz ayları yaklaşırken fiyatların yeniden destek bulabileceğini yazdı.
