ABD Başkanı Donald Trump, İran’daki son gelişmelere ilişkin yaptığı açıklamada, ülkede yaşanan şiddet olaylarına dair kendisine iletilen bilgileri kamuoyuyla paylaştı. Trump, açıklamasında, “Öldürmelerin durduğu ve idam için plan yapılmadığı söylendi” ifadelerini kullandı. Trump’ın açıklaması, ABD’nin İran’a yönelik olası askeri müdahale hazırlığında olduğu yönündeki iddiaların uluslararası basında yoğun biçimde yer aldığı bir dönemde geldi. Son günlerde ABD basını ve uluslararası kaynaklarda, Washington yönetiminin İran’a karşı askeri seçenekleri masada tuttuğu yönünde haberler artış gösterdi. Bu haberlerin ardından diplomatik misyonlar ve bazı ülkeler güvenlik önlemlerini üst seviyeye çıkardı. ABD yönetiminden resmi bir saldırı kararı açıklaması yapılmazken, Trump’ın İran’a dair kullandığı ifadeler, bölgede tansiyonun seyrine ilişkin dikkatle takip ediliyor.
Avrupa Ülkelerinden Vatandaşlarına “İran’ı Terk Edin” Çağrısı
Gerilimin artması üzerine İtalya ve Polonya, İran’daki vatandaşlarına yönelik güvenlik uyarısı yayımladı. Her iki ülke de mevcut koşullar nedeniyle vatandaşlarına mümkün olan en kısa sürede İran’dan ayrılmaları çağrısında bulundu. Bu adım, olası bir askeri müdahale ya da iç karışıklık ihtimaline karşı alınan önleyici tedbirler arasında değerlendirildi. Almanya, İran’daki güvenlik risklerine dikkat çekerek, sivil havacılığa yönelik önemli bir uyarı yaptı. Alman yetkililer, hava yolu şirketlerinden İran hava sahasını kullanmamalarını istedi. Açıklamada, bölgedeki belirsizliklerin uçuş güvenliği açısından risk oluşturduğu vurgulandı. ABD merkezli Politico’nun haberine göre, İngiltere’nin Tahran Büyükelçiliğini geçici olarak kapatma kararı aldığı öne sürüldü. Haberde, kararın artan güvenlik riskleri ve bölgedeki gelişmeler nedeniyle alındığı ifade edildi. İngiliz yetkililerden konuya ilişkin resmi bir doğrulama yapılmazken, diplomatik temsilciliklerin faaliyetlerine yönelik olası kısıtlamalar uluslararası kamuoyunda yakından izleniyor.
ABD’nin Katar’daki Üssünde Hareketlilik
Öte yandan, ABD’nin Katar’daki el-Udeyd Hava Üssü ile ilgili gelişmeler de dikkat çekti. Basına yansıyan bilgilere göre, üste görev yapan bazı ABD askeri ve sivil personelin bölgeden ayrıldığı bildirildi. Bu hareketlilik, ABD’nin Orta Doğu’daki askeri konuşlanmasına ilişkin değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı. İran’da bir süredir devam eden protestolara ilişkin daha önce de açıklama yapan Donald Trump, İran halkına seslenerek protestoların sürdürülmesi yönünde çağrıda bulunmuştu. Trump, açıklamasında, “Yardım yolda” ifadesini kullanmış ve İran’daki muhalif hareketlere destek mesajı vermişti.
İran Yönetiminden Sert Tepki
İran’da ekonomik sorunlarla başladığı belirtilen protestolara ilişkin açıklama yapan İran lideri Ali Hamaney, olayları “kaos girişimi” olarak nitelendirmiş ve protestoculara karşı sert önlemler alınması gerektiğini belirtmişti. İran Devrim Muhafızları da yaptığı açıklamalarda, protestoculara karşı müsamaha gösterilmeyeceğini duyurmuştu. ABD–İran hattındaki diplomatik açıklamalar, askeri hareketlilik ve karşılıklı mesajlar, Orta Doğu’daki güvenlik dengeleri açısından kritik önemde görülüyor.
