Uzman Klinik Psikolog Beste Çokaygil, yılın sonuna doğru bireylerin geçmişe dönük değerlendirmeler yapmaya başladığını ifade etti. Yeni yılın gelişiyle birlikte birçok kişinin kendini otomatik olarak hedef belirleme modunda bulduğunu söyleyen Çokaygil, araştırmaların bu hedeflerin büyük bir kısmının daha şubat ayı gelmeden terk edildiğini ortaya koyduğunu belirtti.
Bu durumun temel nedeninin beynin büyük ve ani değişimlere uyum sağlamakta zorlanması olduğunu ifade eden Çokaygil, “Beyin, küçük ve sürdürülebilir adımlarla ilerlemeyi çok daha kolay benimser. Bu yaklaşım psikolojide ‘Küçük Adım Teorisi’ olarak tanımlanır” dedi.
“FRESH START EFFECT”: TEMİZ SAYFA HİSSİ
İnsan beyninin belirli zaman dilimlerine özel anlamlar yüklediğini belirten Çokaygil, pazartesi günleri, ay başları, doğum günleri ve özellikle yeni yılın bu etkiyi güçlendirdiğini söyledi. Psikolojide “Fresh Start Effect” yani “Temiz Sayfa Etkisi” olarak adlandırılan bu durumun, yeni yıl döneminde daha yoğun hissedildiğini aktardı.
Çokaygil, “Yeni yıl düşüncesi, zihne ‘Geçmiş geride kaldı, yeniden başlayabilirsin’ mesajı verir. Bu da iç motivasyonu artırır, hedefleri daha ulaşılabilir hale getirir ve kişiyi geleceğe odaklar. Bu nedenle yılbaşına yaklaşırken yenilenme ve değişim isteğinin artması son derece doğaldır” ifadelerini kullandı.
YILSONU DUYGUSALLIĞI BİR ZAYIFLIK DEĞİL
Yıl sonuna yaklaşıldığında hafızanın geriye dönük çalışmasının doğal bir süreç olduğunu dile getiren Çokaygil, bunun beynin “kapanan döngüleri tamamlama” eğilimiyle ilişkili olduğunu belirtti. Bu dönemde bireylerin kendilerine sıkça “Bu yıl nasıl geçti?”, “Neleri başardım?”, “Neleri erteledim?” gibi sorular yönelttiğini ifade etti.
Çokaygil, “Zihnimiz yeni yıla daha düzenli bir başlangıç yapabilmek için geçen yılı anlamlandırmaya çalışır. Bu süreç bazen huzur, bazen hafif bir endişe yaratabilir. Ancak yılsonu duygusallığı bir zayıflık değil, kişinin içsel gelişiminin önemli bir göstergesidir” diye konuştu.
YENİ YIL KAYGISINA KARŞI GERÇEKÇİ BAKIŞ
Yeni yılın herkes için aynı derecede heyecan verici olmayabileceğini söyleyen Beste Çokaygil, bazı bireylerde bu dönemin kaygıyı artırabildiğine dikkat çekti. Sosyal medyada görülen başarı hikâyeleri ve çevreden gelen “Yeni yılda ne yapacaksın?” sorularının baskı yaratabildiğini belirten Çokaygil, bunun “yetişememe” hissinden kaynaklandığını vurguladı.
Bu kaygıyla baş etmenin en sağlıklı yolunun zihne şu mesajı vermek olduğunu ifade eden Çokaygil, “Hiçbir şey bitmedi. Her şey devam ediyor. Yılın değişmesi, hayatın bir anda sıfırlanması anlamına gelmiyor” dedi.
BÜYÜK HEDEFLER YERİNE KÜÇÜK ADIMLAR ÖNERİSİ
Yeni yıl planlarında gerçekçi ve sürdürülebilir hedeflerin önemine değinen Çokaygil, büyük hedeflerin çoğu zaman motivasyon kaybına yol açtığını söyledi. Bunun yerine küçük ama devamlı adımların tercih edilmesi gerektiğini vurguladı.
Çokaygil, “Her gün 10 bin adım” yerine “Günde 5 dakika yürüyüş”, “Bu yıl çok kitap okuyacağım” yerine “Her gün 2 sayfa” gibi hedeflerin daha kalıcı sonuçlar verdiğini belirtti. Küçük başarıların beyinde dopamin salgılanmasını artırdığını ifade eden Çokaygil, “Hedeflerin sürdürülebilir olmasının sırrı, küçük bitişlerin zamanla büyük bir kararlılığa dönüşmesidir” diyerek sözlerini tamamladı.
