Mimarlık eğitiminin ardından felsefe ve sosyoloji alanlarında akademik çalışmalar yapan Dr. Zeliha Bürtek, farklı disiplinleri bir araya getiren çalışmaları ve toplumsal konulara ilişkin görüşleriyle dikkat çekiyor. İşte detaylar...
ZELİHA BÜRTEK KİMDİR?
Zeliha Bürtek, mimarlık eğitimi alan, daha sonra felsefe ve sosyoloji alanlarında akademik çalışmalarını sürdüren bir akademisyendir. İstanbul doğumlu olduğu belirtilen Bürtek, lisans eğitimini mimarlık alanında tamamladı. Akademik kariyerinde sanat tarihi, felsefe ve sosyoloji gibi farklı alanlara yöneldi.
Bürtek'in akademik geçmişinde Galatasaray Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde tamamladığı yüksek lisans ile Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Anabilim Dalı'nda yaptığı doktora çalışması öne çıkıyor. MSGÜ'nün akademik arşivinde Bürtek adına kayıtlı doktora tezinin başlığı “Alman Romantizminin Kuramsal Yaklaşımlarının Toplumsal Alana Etkileri” olarak yer alıyor. Tez 2007 yılında tamamlandı.
ZELİHA BÜRTEK'İN EĞİTİM HAYATI
Zeliha Bürtek'in eğitim hayatı mimarlıkla başladı. Mimarlık eğitiminin ardından ilgi alanını sanat tarihi ve felsefeye genişleten Bürtek, Paris'te estetik alanında çalışmalar yaptı. Daha sonra Türkiye'ye dönerek Galatasaray Üniversitesi'nde felsefe alanında yüksek lisans eğitimine devam etti.
Bürtek'in akademik yöneliminin bir sonraki aşamasını sosyoloji oluşturdu. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Sosyoloji Anabilim Dalı'nda yürüttüğü doktora çalışması, Alman romantizminin kuramsal yaklaşımlarının toplumsal alana etkilerini ele aldı. Bu eğitim süreci, mimarlık, felsefe ve sosyoloji gibi farklı disiplinlerin Bürtek'in akademik çalışmalarında bir araya gelmesini sağladı.
ZELİHA BÜRTEK HANGİ ÜNİVERSİTELERDE DERS VERDİ?
Bürtek, yaklaşık 21 yıl boyunca üniversitelerde ders verdi. Akademik kariyerinin önemli bölümünü Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'nde geçirdi. Ayrıca Yıldız Teknik Üniversitesi'nde yüksek lisans ve doktora düzeyinde dersler verdiğine ilişkin bilgiler de yer alıyor. Akademik çalışmalarında yalnızca tek bir disiplinle sınırlı kalmayan Bürtek; mimarlık, sanat tarihi, felsefe ve sosyoloji alanlarının kesişimindeki konularla ilgilendi.
ZELİHA BÜRTEK NEDEN GÜNDEM OLDU?
Zeliha Bürtek, bir sokak röportajında kendisine yöneltilen “Sosyal çürüme ne kaynaklı oluyor abla sizce?” sorusuna verdiği yanıtla geniş kitleler tarafından tanındı.
Bürtek, Türkiye'nin temel sorunlarından birinin ekonomik problemlerden ziyade “sosyal çürüme” olduğunu savundu. Ekonomik krizlerin tarih boyunca aşılabildiğini belirten Bürtek, toplumsal değerlerde meydana gelen aşınmanın daha farklı bir problem olduğunu ifade etti. Bürtek'in açıklamasında şu ifadeler yer aldı:
“Dünya tarihi iktisadi olarak her zaman toparlandı. Bir sürü krizler görüldü. Ekonomi her zaman toparlanır, kapital kendini yok etmez ama sosyal çürümeyi de düzeltemezsiniz. Şu anda Türkiye'de sosyal çürüme var. Bunun düzelmesi için çok zor, çok zor dönüşü olmayan bir yerdeyiz.”
“SOSYAL ÇÜRÜME”Yİ NASIL TANIMLIYOR?
Bürtek, röportaj sırasında sosyal çürüme kavramını etik değerlerin ve ortak yaşam anlayışının zayıflaması üzerinden değerlendirdi. Türkiye'deki toplumsal değişimin kültür ve sanat alanlarına da yansıdığını savunan Bürtek, edebiyat, sinema ve tiyatroda işlenen temaların toplumdaki dönüşümle birlikte değiştiğini dile getirdi. Bürtek açıklamasında sosyal çürümeyi şöyle tanımladı:
“Sosyal çürüme şu etik denen şeyin yok olması, etik yaşam felsefesi demek. Türkiye'de yaşam felsefesi kalmadı. Yani şöyle bir şey söyleyeyim, yani Türk edebiyatını, Türk sinemasını, Türk tiyatrosunu düşünün. Bu edebiyatta bu tiyatroda, sanatta hiçbir şekilde yazında ve düşün de hiçbir zaman için göçmen kültürü, mülteci kültürü ya da mafya ya da işte kara para aklama gibi kavramlar olmazdı. Ama şu anda biz yavaş yavaş kültürel anlamda bütün ortaya çıkacak yapıtlarda bu kavramlarla karşılaşmaya başlayacağız. Sosyal çürüme bu demek başka bir toplum olduk. Biz Güney Amerika ülkesi değildik ama Güney Amerika ülkesi olmaya başladık. Çok tuhaf değil mi?”
ZELİHA BÜRTEK'İN “SOSYAL ÇÜRÜME” KİTABI
Bürtek'in röportajda gündeme taşıdığı sosyal çürüme kavramı daha sonra bir kitaba da konu oldu. “Sosyal Çürüme” adlı kitap, Zeliha Bürtek'in gazeteci-yazar Gülşen İşeri ile gerçekleştirdiği söyleşiden oluşuyor.
İnkılâp Kitabevi tarafından yayımlanan kitap 184 sayfadan oluşuyor ve 2025 yılında okurla buluştu. Eserde ekonomik sorunların yanı sıra şiddet, toplumsal dayanışmanın zayıflaması, gündelik hayattaki tahammülsüzlük ve toplumsal değerlerdeki değişim gibi başlıklar ele alınıyor. Kitabın çıkış noktasını ise Bürtek'in sokak röportajında dile getirdiği “Türkiye'de sosyal çürüme var, dönüşü olmayan bir yerdeyiz!” sözleri oluşturuyor.
ZELİHA BÜRTEK'İN AKADEMİK ÇALIŞMASI
Zeliha Bürtek'in doktora çalışması, Alman romantizminin kuramsal yaklaşımlarının toplumsal alana etkilerine odaklanıyor. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi'nin açık erişim arşivinde yer alan çalışmada Kant'ın düşüncesi, insan, özne, bilgi ve toplumsal alan gibi konular üzerinden kuramsal değerlendirmeler bulunuyor. Galatasaray Üniversitesi'ndeki yüksek lisans çalışması ise Friedrich Hölderlin'in estetik anlayışını konu alıyor. Üniversitenin akademik kayıtlarında “L'esthétique romantique de Hölderlin” başlıklı tezin 2006 yılında tamamlandığı görülüyor.
ZELİHA BÜRTEK HAYVANSEVER KİMLİĞİYLE DE TANINIYOR
Akademik çalışmalarının yanı sıra hayvan sevgisiyle de gündeme gelen Bürtek'in yaklaşık 25 yıldır sokak hayvanlarını beslediği aktarılıyor. Hayvanlara yönelik duyarlılığı, kamuoyunda akademik kimliğinin yanında öne çıkan özelliklerinden biri olarak biliniyor. Bürtek'in toplumsal konulara ilişkin değerlendirmelerinde insan, hayvan ve doğaya yönelik duyarlılık da önemli başlıklardan biri olarak öne çıkıyor.
ZELİHA BÜRTEK KAÇ YAŞINDA, NERELİ?
Zeliha Bürtek'in doğum tarihi ve yaşı hakkında kamuya açık ve güvenilir kaynaklarda doğrulanmış net bir bilgi bulunmuyor. İstanbul doğumlu olduğu bilgisi ise çeşitli biyografik kaynaklarda yer alıyor. Bu nedenle Bürtek'in yaşı konusunda kesin bir rakam vermek yerine, doğrulanabilen eğitim ve akademik kariyer bilgileri öne çıkıyor.
ZELİHA BÜRTEK'İN MESLEĞİ NEDİR?
Zeliha Bürtek'in mesleği mimarlık eğitimiyle başlayan akademisyenliktir. Akademik kariyerinde felsefe ve sosyoloji alanlarında uzmanlaşan Bürtek, üniversitelerde ders verdi ve toplumsal konular üzerine çalışmalar yürüttü. Akademik geçmişi mimarlık, felsefe, sanat tarihi ve sosyoloji gibi farklı alanları kapsıyor.
