İran ile ABD arasında tırmanan gerilimde diplomasi trafiği hız kazanırken, uluslararası kamuoyu bugün açıklanması beklenen kritik karara odaklandı. Tarafların, çatışmaları sona erdirmek amacıyla iki aşamalı bir anlaşma planı üzerinde mutabakata varmaya yakın olduğu iddia edilirken, sürecin en kritik eşiğine gelindiği belirtiliyor.
İKİ AŞAMALI PLAN: ÖNCE ATEŞKES, SONRA KALICI ANLAŞMA
Uluslararası haber ajansı Reuters tarafından servis edilen bilgilere göre, hazırlanan plan iki temel aşamadan oluşuyor. İlk aşamada tarafların derhal ateşkese gitmesi, ikinci aşamada ise kalıcı bir anlaşma için kapsamlı müzakerelerin başlatılması öngörülüyor.
Planın bugün kabul edilmesi halinde, sahada çatışmaların durması ve küresel enerji ticareti açısından hayati öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması gerekecek. Bu gelişme, yalnızca bölgesel değil küresel ekonomiyi de doğrudan etkileyecek bir adım olarak değerlendiriliyor.
45 GÜNLÜK ATEŞKES FORMÜLÜ GÜNDEMDE
ABD basınında yer alan haberlere göre, taraflar arasında 45 günlük geçici bir ateşkes üzerinde yoğun temaslar yürütülüyor. Axios’un dört ayrı kaynağa dayandırdığı haberde, bu sürenin kalıcı anlaşma için bir geçiş dönemi olarak planlandığı ifade edildi.
Bu süreçte, tarafların doğrudan müzakere yerine arabulucular üzerinden temas kurduğu belirtiliyor. Türkiye, Mısır ve Pakistan’ın devreye girerek diplomatik kanalları açık tutmaya çalıştığı, görüşmelerin ise ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında dolaylı mesajlaşmalarla sürdüğü aktarıldı.
48 SAATLİK SÜRE UZATILDI
Kaynaklar, taraflar arasında 48 saat içinde kesin bir anlaşmaya varılmasının düşük ihtimal olduğunu belirtirken, mevcut girişimin savaşın daha da büyümesini engellemek adına “son fırsat” olarak görüldüğüne dikkat çekiyor.
Öte yandan Donald Trump, İran’a tanınan süreyi uzatarak kritik eşiği 8 Nisan’a çekti. Trump’ın daha önce yaptığı sert açıklamalarda, Hürmüz Boğazı’nın açılmaması durumunda İran altyapısının hedef alınabileceği tehdidinde bulunduğu biliniyor.
PAZARLIĞIN KİLİT BAŞLIKLARI: HÜRMÜZ BOĞAZI VE NÜKLEER DOSYA
Diplomatik kaynaklara göre müzakerelerde en çetin başlıkların başında Hürmüz Boğazı’nın statüsü ve İran’ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum programı geliyor. Bu iki konu, Tahran yönetiminin elindeki en önemli pazarlık unsurları olarak öne çıkıyor.
Uzmanlar, İran’ın yalnızca 45 günlük geçici bir ateşkes karşılığında bu kozlarından vazgeçmesinin beklenmediğini vurgularken, arabulucuların güven artırıcı adımlar üzerinde yoğunlaştığı ifade ediliyor.
İRAN’DAN HÜRMÜZ MESAJI: “KONTROL DEVAM EDECEK”
Sahadaki tansiyon ise henüz düşmüş değil. İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolün sürdüğünü açıkladı. Yapılan açıklamada, özellikle ABD ve İsrail için bölgedeki dengelerin kalıcı olarak değiştiği vurgulanarak, yeni bir güvenlik düzenine hazırlık yapıldığı belirtildi.
Bu açıklama, diplomasi masasında ilerleme sağlanmasına rağmen askeri gerilimin halen yüksek seviyede olduğunu ortaya koydu.
KÜRESEL GÖZLER KRİTİK KARARDA
Tüm bu gelişmeler ışığında, bugün alınacak kararın yalnızca İran ve ABD ilişkileri açısından değil, küresel enerji piyasaları ve bölgesel güvenlik dengeleri açısından da belirleyici olacağı değerlendiriliyor.
