Orta Doğu'da gerilimi artıracak yeni bir adım ABD'den geldi. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Başkan Donald Trump'ın talimatı doğrultusunda İran limanlarına yönelik deniz ablukasının yeniden uygulanacağını açıkladı. Yapılan duyuruya göre uygulama, 14 Temmuz saat 16.00 ET itibarıyla başlayacak. Türkiye saatiyle ise abluka yarın saat 23.00'te yürürlüğe girecek. Kararın, İran limanlarına giriş yapan ve bu limanlardan ayrılan ticari deniz trafiğini kapsadığı bildirildi.
CENTCOM'DAN DETAYLI AÇIKLAMA
ABD Merkez Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, İran limanlarına ve kıyı bölgelerine yönelik deniz trafiğinin sıkı şekilde denetleneceği belirtildi. Açıklamada, Başkan'ın talimatı doğrultusunda CENTCOM kuvvetlerinin İran limanlarına giren ve çıkan deniz trafiğine yönelik ablukayı yeniden başlatacağı ifade edilirken, İran limanlarına transit geçiş yapan ya da bu bölgelerden ayrılan gemilere yönelik uygulamanın kararlılıkla sürdürüleceği vurgulandı. Bununla birlikte, ABD ordusunun abluka kurallarına uyan ticari gemilerin bölgedeki güvenli geçişini desteklemeye devam edeceği de kaydedildi.
İLK UYGULAMANIN DEVAMI NİTELİĞİNDE
CENTCOM, yeni kararın daha önce 13 Nisan ile 18 Haziran tarihleri arasında yürürlüğe konulan deniz ablukasının devamı niteliğinde olduğunu açıkladı. ABD'nin paylaştığı verilere göre ilk uygulama döneminde; 140'tan fazla ticari gemi belirlenen kurallara uyması nedeniyle geri çevrildi. Kuralları ihlal ettiği belirtilen 9 gemi etkisiz hale getirildi. İnsani yardım taşıyan 50'den fazla ticari geminin ise abluka kapsamında geçişine izin verildi. ABD yönetimi, yeni dönemde de benzer uygulamaların sürdürüleceğini duyurdu.
GEMİLERE YENİ UYARI
CENTCOM açıklamasında bölgede faaliyet gösteren tüm denizcilere de uyarıda bulunuldu. Gemilerin "Denizcilere İlanlar" (Notice to Mariners) duyurularını yakından takip etmeleri istenirken, özellikle Umman Körfezi ve Hürmüz Boğazı çevresinde seyreden ticari gemilerin, 16 numaralı bridge-to-bridge haberleşme kanalı üzerinden ABD deniz kuvvetleriyle iletişim kurmaları tavsiye edildi. Ayrıca ticari denizcilere süreçle ilgili ilave bilgilerin resmi bildirimlerle paylaşılacağı bildirildi.
TRUMP'TAN HÜRMÜZ BOĞAZI MESAJI
Başkan Donald Trump, askeri kararın ardından Hürmüz Boğazı'na ilişkin ekonomik boyutu da içeren dikkat çekici açıklamalarda bulundu. Trump, Hürmüz Boğazı'nın açık kalmaya devam edeceğini belirterek, İran gemileri ve İran'ın müşterileri dışında diğer ülkelerin boğazı kullanabileceğini söyledi.
ABD'nin bundan sonra "Hürmüz Boğazı'nın muhafızı" olarak hareket edeceğini ifade eden Trump, bölgedeki güvenlik faaliyetlerinin finansmanı amacıyla boğazdan geçen yüklerden yüzde 20 oranında geri ödeme alınacağını açıkladı. Trump açıklamasında, güvenlik ve emniyetin sağlanmasının maliyetine karşılık taşınan tüm kargolar üzerinden yüzde 20 oranında pay alınacağını, sürecin ve yeni yapılanmanın derhal başlayacağını ifade etti.
"İRAN ANLAŞMAYI BOZDU"
Trump, açıklamalarında İran yönetimine yönelik sert ifadeler de kullandı. İran ile daha önce bir anlaşma bulunduğunu söyleyen Trump, "İranlılar kötü insanlar. Bir anlaşmamız vardı ama İran bu anlaşmayı bozdu." ifadelerini kullandı.
İRAN'DAN SERT KARŞILIK
ABD'nin açıklamalarının ardından gözler Tahran yönetimine çevrildi. İran tarafından yapılan açıklamada, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın yönetiminde yer almasına izin verilmeyeceği belirtildi. Açıklamada ayrıca, ABD ile bu konuda iş birliği yapacak bölge ülkelerinin İran tarafından savaşın tarafı olarak değerlendirileceği ifade edilerek, "ABD ile işbirliği yapan bölge ülkeleri İran'a savaş açmış sayılacak." denildi.
