Ankara’da deprem konusunda yalnızca birkaç ilçe adına odaklanmak, başkentin tamamındaki tehlikeyi açıklamaya yetmiyor. Gazi Üniversitesi Afet Yönetimi ve Deprem Mühendisliği Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin yayımladığı değerlendirme, Ankara’nın farklı yönlerdeki aktif fay sistemlerinin etkisinde bulunduğunu ortaya koyuyor.
Merkezin 20 Ağustos 2019 tarihli açıklamasında Kuzey Anadolu Fay Sistemi, Tuz Gölü Fay Zonu, Kırıkkale-Erbaa Fayı, Akpınar Fayı ve Eskişehir Fay Zonu, Ankara’nın çevresindeki deprem kaynakları arasında sayılıyor. Bu değerlendirme, yeni açıklanmış bir ilçe risk sıralaması niteliği taşımıyor.
KUZEYDE KIZILCAHAMAM VE ÇAMLIDERE DİKKAT ÇEKİYOR
Gazi Üniversitesi'nin değerlendirmesinde Kızılcahamam ve Çamlıdere, Kuzey Anadolu Fay Sistemi’ne yakınlıklarıyla ele alınıyor. Dolayısıyla Ankara’nın kuzeyindeki deprem tehlikesini yalnızca Kızılcahamam üzerinden değerlendirmek eksik kalıyor.
GÜNEYDE ŞEREFLİKOÇHİSAR, EVREN, BALA VE HAYMANA
Aynı açıklamada Şereflikoçhisar, Evren, Bala ve Haymana, Tuz Gölü Fay Zonu ile ilişkili bölgesel değerlendirmede yer alıyor. Elmadağ ve Kalecik için ise Kırıkkale-Erbaa Fayı’na yakınlığa dikkat çekiliyor. Üniversite, büyük bölgesel fayların dışında Ankara il sınırları içinde ve kent merkezi çevresinde daha kısa aktif fayların da bulunduğunu belirtiyor.
TEHLİKE HARİTASI, BİNALARIN GÜVENLİK KARNESİ DEĞİL
AFAD’ın açıklamalarına göre Türkiye Deprem Tehlike Haritası, doğrudan bir risk haritası olarak değerlendirilemez. Riskin ortaya konulabilmesi için yapıların ve nüfusun depremden nasıl etkilenebileceğinin, ekonomik kayıpların ve çevresel sonuçların da hesaplanması gerekiyor. Bu ayrım, ilçe isimleri üzerinden yapılan karşılaştırmalar açısından önem taşıyor. Bir bölgenin fay hattına daha yakın olması, o bölgedeki bütün yapıların aynı ölçüde zarar göreceği anlamına gelmiyor. Benzer şekilde, faydan daha uzakta bulunmak da tek başına bina güvenliği sağlamıyor.
AYNI İLÇEDEKİ BİNALARIN DURUMU FARKLI OLABİLİR
Deprem sırasında oluşabilecek hasar değerlendirilirken binanın taşıyıcı sistemi, malzeme ve uygulama kalitesi, mevcut hasarları ve bulunduğu zeminin özellikleri birlikte incelenmeli. Aynı mahalledeki iki yapının bile teknik özellikleri farklı olabileceğinden, ilçe genelindeki bir değerlendirmeden tek bir bina için güvenlik sonucu çıkarılamaz. Ankara’da deprem hazırlığının yalnızca adı öne çıkan ilçelerle sınırlandırılmaması gerekiyor. Faylara ilişkin bölgesel bilgiler tehlikenin anlaşılmasına yardımcı olurken, bir yapının durumunun belirlenmesi için binaya ve zemine özgü mühendislik incelemesi gerekiyor.
