Azerbaycan’da devlet okullarında başörtüsü kullanımına ilişkin uygulamalar, öğrencilerin eğitimlerine erişimi üzerinden tartışılmaya devam ediyor. Başörtülü öğrencilerin okul girişlerinde durdurulduğu ve derslere alınmadığı yönündeki iddialar, velilerin tepkisine neden oldu.
Haftanın ilk gününde de benzer olayların yaşandığı öne sürülürken, okul yönetimlerinin kıyafet kurallarını uygulama biçimi kamuoyunda tartışma yarattı. Özellikle başörtüsü nedeniyle öğrencilerin eğitimden uzak kaldığı iddiaları, çocukların eğitim hakkı ve dinî özgürlükler arasındaki ilişkinin yeniden ele alınması yönündeki çağrıları artırdı.
ŞEHİT KIZININ OKULA ALINMADIĞI İDDİASI
Tartışmaların öne çıkan başlıklarından biri, Karabağ Savaşı’nda hayatını kaybeden bir askerin kızı olduğu belirtilen Kerbelayi Hatice’nin yaşadığı iddia edilen mağduriyet oldu. Dokuz yaşındaki öğrencinin başörtüsü nedeniyle okul binasına alınmadığı ve eğitimine devam edemediği ileri sürüldü. Kızının okuldan geri çevrilmesine tepki gösteren annesi, okul önünde yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Çocuğumun gözyaşlarının hakkını hiçbiriniz ödeyemeyeceksiniz. Bu hangi kanunda var? Ben bu devlet için asker büyütüyorum!”
AZERBAYCANLI GAZETECİ NİGAR ÖGEDAY’DAN TEPKİ
Azerbaycanlı gazeteci Nigar Ögeday da sosyal medya üzerinden yayımladığı videoyla başörtülü öğrencilerin eğitim hakkına ilişkin uygulamaları eleştirdi. Ögeday, dinî tercihler nedeniyle çocukların eğitimden uzaklaştırılmasına karşı çıkarak devletin öğrencilerin eğitimlerini sürdürebilmeleri için gerekli koşulları sağlaması gerektiğini savundu. Ögeday, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“İnsanların seçimine müdahale edemezsiniz ama onların eğitim alması için her bir devletin borcudur ki arkalarında dursun.”
Gazeteci, Karabağ Savaşı’nda yaralanan gazilerin ve hayatını kaybeden askerlerin çocuklarının yaşadığı ileri sürülen sorunlara da dikkat çekti. Yetkililere çağrıda bulunan Ögeday, okul yönetimlerinin uygulamalarının gözden geçirilmesini istedi.
“HİCAB BENİM GURURUMDUR, EĞİTİMİME ASLA MANİ DEĞİL”
Başörtüsü nedeniyle okuldan geri çevrildiği belirtilen Kerbelayi Hatice’nin de eğitimine devam etmek istediğini dile getirdiği aktarıldı. Küçük öğrencinin kullandığı belirtilen “Hicab benim gururumdur, eğitimime asla mani değil” ifadesi, tartışmanın merkezindeki eğitim hakkı ve kişisel inanç tercihi konularını yeniden gündeme taşıdı.
BAŞÖRTÜLÜ ÖĞRETMEN ZEHRA HASANOVA’DAN AÇIKLAMA
Azerbaycan’da öğretmenlik yaptığını belirten Zehra Hasanova da başörtüsü nedeniyle görev yapmasının engellendiğini ileri sürdü. Hasanova, okul yönetimi tarafından çağrıldığını ve başörtüsüyle çalışamayacağının kendisine bildirildiğini söyledi. Eğitim hayatında yaşadığı zorluklardan söz eden Hasanova, annesinin kendisini okutabilmek için temizlik işlerinde çalıştığını anlattı. Uygulamanın resmî bir karara dayanmadığını savunan öğretmen, başörtülü öğrencilerin eğitim haklarının korunması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Resmi bir karar olmadığını biliyoruz ancak bu uygulama hayata geçiriliyor. Benim başka işim var, rızkımı kazanırım. Ancak başörtülü kız çocuklarının, şakirtlerin hakkını savunmak zorundayız. Onların eğitim hakkı elinden alınmamalı, gelecek umutları yarı yolda bırakılmamalıdır. Başörtüsüne özgürlük istiyorum. Kimseye zorla başörtüsü taktırılmasına da zorla başının açılmasına da karşıyım. Bu keyfi engelleme adalete sığmaz.”
KARABAĞ GAZİSİNDEN YETKİLİLERE ÇAĞRI
İkinci Karabağ Savaşı’nda kolunu kaybettiğini belirten bir gazinin yayımladığı video da tepkiler arasında yer aldı. Kızının başörtüsü nedeniyle okula alınmadığını ve bu durumun çocuğunu üzdüğünü söyleyen gazi, Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e ve Eğitim Bakanlığına seslendi. Gazi, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
“Bu kolumu vatan uğrunda savaşlarda feda ettim. Vatan sağ olsun! Ama benim kızım başörtüsü taktığı için mektebe gidemeyecek. Bizim kanımız, çocuklarımızın gözü yaşlı kalsın diye dökülmedi! Hiçbir resmî emirde 'başörtüsü yasağı' yazmıyor. Bu zulme sessiz kalanlara da sesleniyorum; bu haksızlık kabul edilemez!”
SANATÇI ROZA İBADOVA KOCAMAZ’DAN DESTEK
Azerbaycanlı sanatçı Roza İbadova Kocamaz da başörtülü öğrencilerin eğitim hakkına destek vererek Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’e çağrıda bulundu. Kocamaz, sorunun cumhurbaşkanının müdahalesiyle çözülebileceğine inandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:
“İnanıyorum ki bugün bu karışıklığa Sayın Cumhurbaşkanımızın kararı son verecek. Eğitim almak isteyen binlerce başörtülü kızın kahramanı olacak. Devletimize inanıyorum.”
SOSYAL MEDYADA BAŞÖRTÜSÜNE ÖZGÜRLÜK ÇAĞRISI
Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin okul girişlerinde geri çevrildiği iddiaları sosyal medyada da paylaşıldı. Bazı kadınlar başörtüsü takarak çektikleri videoları yayımladı ve “Başörtüsüne özgürlük” sloganıyla uygulamaya tepki gösterdi. Tartışmanın odağında, okullarda kıyafet kurallarının hangi hukuki dayanakla uygulandığı, öğrencilerin eğitimlerine kesintisiz devam edebilmesi ve dinî tercihlerin eğitim hakkına engel oluşturup oluşturmaması bulunuyor.
