Yeni düzenlemeyle denetim süreçlerinin daha hızlı, güvenilir, izlenebilir ve verimli şekilde yürütülmesi amaçlanırken, fizikî denetim uygulamalarının ise gerekli durumlarda devam edeceği belirtildi.
Basın İlan Kurumu tarafından yapılan düzenleme, özellikle dijitalleşen basın sektöründe denetim mekanizmalarının teknolojiye uyum sağlaması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
ELEKTRONİK DENETİM TEBLİĞİ KABUL EDİLDİ
Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu tarafından kabul edilen Elektronik Denetim Tebliği, resmî ilan yayımlayan gazete ve internet haber sitelerinin denetim süreçlerinin elektronik ortamda nasıl yürütüleceğini belirliyor.
Düzenlemenin, BİK’in dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında hazırlandığı ifade edildi. Resmî İlan ve Reklam Yönetmeliği’nde 10 Aralık 2024 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlanan değişiklikle oluşturulan hukuki altyapının ardından, elektronik denetimin uygulama esasları yeni tebliğ ile netleştirildi.
Yeni sistemle birlikte denetime ilişkin bilgi ve belgelerin elektronik ortamda sunulması, incelenmesi, kayıt altına alınması ve raporlanması mümkün olacak. Böylece basın kuruluşlarıyla ilgili denetimlerde süreçlerin hızlandırılması ve kurum uygulamalarında standart bir yapının oluşturulması hedefleniyor.
GAZETE VE İNTERNET HABER SİTELERİ NASIL DENETLENECEK?
Basın İlan Kurumu’nun mevcut denetim süreçlerinde kullanılan birçok veri zaten dijital sistemler üzerinden takip ediliyor. Yeni uygulamayla bu altyapının daha kapsamlı hale getirilmesi planlanıyor.
Süreli yayınlara ilişkin kadro bilgileri, yayın içerikleri, baskı süreçleri, dağıtım bilgileri ve fiilî satış verileri kurum kayıtları ile İLANBİS sistemi üzerinden değerlendirilecek.
İnternet haber sitelerine ilişkin ziyaretçi trafik bilgileri ise BİK Analitik sistemi üzerinden takip edilmeye devam edecek.
Elektronik denetim kapsamında gazete ve internet haber sitelerinin şu verileri dijital ortamda incelenecek:
Kadro bilgileri, yayın içerikleri, baskı ve dağıtım kayıtları, fiilî satış verileri, internet sitelerinin ziyaretçi trafik bilgileri, İLANBİS ve BİK Analitik üzerinden elde edilen sistem kayıtları ile denetime esas belgeler elektronik ortamda değerlendirilecek.
Bu uygulama sayesinde hem basılı yayınlar hem de dijital yayın organları için daha düzenli ve takip edilebilir bir denetim sistemi oluşturulması hedefleniyor.
TUTANAK VE RAPORLAR ARTIK DİJİTAL HAZIRLANABİLECEK
Yeni düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de denetim sürecinde hazırlanan tutanak ve raporların elektronik ortama taşınması oldu.
Elektronik Denetim Tebliği ile kontrol kurulu tarafından oluşturulan tutanakların ve raporların dijital ortamda hazırlanmasının önü açıldı. Bu belgeler güvenli elektronik imza ile imzalanabilecek ve elektronik ortamda saklanabilecek.
Böylece denetim kayıtlarının daha düzenli tutulması, geçmiş işlemlerin daha kolay takip edilmesi ve süreçlerin daha kısa sürede tamamlanması amaçlanıyor.
Ayrıca elektronik kayıt sistemiyle birlikte farklı yayın türleri için uygulama birliğinin sağlanması, denetimlerin daha şeffaf ve sistematik şekilde yürütülmesi bekleniyor.
FİZİKÎ DENETİMLER TAMAMEN SONA ERMEYECEK
Basın İlan Kurumu’nun yeni elektronik denetim sistemi, yerinde denetimlerin tamamen kaldırılması anlamına gelmeyecek.
Kurum, gerekli gördüğü durumlarda gazete ve internet haber sitelerine yönelik fizikî denetimlerini sürdürecek. Elektronik ortamda sunulan bilgi ve belgelerin yeterli görülmemesi halinde, denetim ekipleri sahada inceleme yapabilecek.
Özellikle belge doğrulama, yerinde tespit, baskı ve dağıtım süreçlerinin kontrolü gibi alanlarda fizikî denetim uygulaması devam edecek.
Böylece elektronik sistem, mevcut denetim modelinin yerine geçen değil; süreci hızlandıran ve güçlendiren tamamlayıcı bir mekanizma olarak uygulanacak.
KİŞİSEL VERİLER VE TİCARİ BİLGİLER İÇİN GÜVENLİK DÜZENLEMESİ
Elektronik Denetim Tebliği’nde veri güvenliği konusu da özel olarak ele alındı.
Denetim sırasında elektronik ortamda işlenecek bilgi ve belgelerin içerisinde yer alan kişisel veriler ile ticari sırların korunmasına yönelik kurallar belirlendi.
Düzenleme kapsamında elektronik belgelerin saklanması, sistem kayıtlarının tutulması, erişim güvenliği, teknik sorun yaşanması halinde uygulanacak yöntemler ve mücbir sebep durumlarında izlenecek süreçler de açıklandı.
Yeni sistemde güvenli elektronik imza, belge bütünlüğü ve erişim kontrolü gibi unsurlar denetim sürecinin temel parçaları olacak.
ELEKTRONİK DENETİM NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Basın İlan Kurumu tarafından hazırlanan Elektronik Denetim Tebliği’nin yürürlük tarihi 1 Ocak 2027 olarak belirlendi.
Uygulamanın, BİK’in teknik altyapı hazırlıklarını tamamlamasının ardından devreye alınması planlanıyor.
Yeni dönemde İLANBİS ve BİK Analitik sistemlerinden elde edilen veriler, gazete ve internet haber sitelerinin denetimlerinde daha etkin şekilde kullanılacak.
Elektronik denetim dönemiyle birlikte resmî ilan yayımlayan basın kuruluşlarının belge sunma, kayıt tutma ve mevzuata uyum süreçlerini belirlenen dijital kurallar çerçevesinde yürütmesi gerekecek.
Basın İlan Kurumu’nun bu adımıyla, basın sektöründe denetim süreçlerinin daha hızlı, kurumsal ve teknoloji odaklı bir yapıya kavuşması bekleniyor.
