Travma bir tehdit karşısında yaşadığımız olumsuz deneyimler olarak tanımlanabilir. Bunlar; kazalar, şiddet, fiziksel ve cinsel istismar, ölüm, intihar, savaş, doğal afetler ve toplumsal olaylar benzeridir. Olumsuz yaşamdan kaçmak imkansızken her birey olumsuzlukları atlatma becerisine de sahiptir.
Çocuklar yetişkinlere göre dayanıklılık geliştirme konusunda iyi değildir. Çocuklardan bazıları çok kötü bir şey oldu deyip yaşadığı deneyimi anlatabilirken kimileri içine kapanabilir. Travmadan olumsuz etkilenme düzeyi olumsuz olayın dışında birden çok faktöre de bağlı olabiliyor. Negatif yaşam deneyimine maruz kalmış çocuğun sosyal ve ailesel desteği az, acıya tahammül eşiği düşük, ebeveynlerine güvenli bağlanma gerçekleştirememiş ve çocuğun daha önce de yaşadığı travmatik olaylar fazla ise travmatize olma ihtimali de o kadar fazla olabilir. Bir ebeveyn çok güçlü travmalara sahip ise öncelikle travmalar konusundan uzman desteği almalıdır. Böylece olumsuz olaylar karşısında tetiklenmeyen, düşünme becerisi iyi olan, çocukları gözlemleyebilen, dinleyebilen bir ebeveyn haline gelinebilir ve çocukların travmatik yaşantı sonrası ihtiyaçları kolaylıkla karşılanabilir.
Şahit olduğu olay çocuğun kendi inanç sistemini sorgulamasına yol açabilir. Çocuğun yaşadığı travma ile güvenlik ve korunma duygusu tehdit altına alınmış olabilir.
Travma sonrasında çocuklar aileden ayrılmak istemeyebilir, sık sık ağlayabilir, öfke krizleri, saldırgan davranışlar sergileyebilir, aşırı hareketli dikkati dağınık veya aşırı hareketsiz olabilir, ürkmüş yüz mimikleri sergileyebilir, en ufak şeyden korkabilir, kabuslar görebilir, okula gitmek istemeyebilir, okul başarısı düşebilir, sebebi olmayan karın ağrısı, baş ağrıları, beslenme ve uyku düzensizlikleri yaşayabilir.
Travma yaşamış bir çocuğa nasıl davranılmalıdır?
-Çocukla konuşurken üstü kapalı konuşmalardan kaçının, açık ve gerçekçi olun, -Çocuğa güvenli bir ortam sağlayın, -Çocuğu dinlediğinizi ne olursa olsun onu yargılamayacağını dile getirin, -Çocuğa olayı tarif edebilmesi için farklı yöntemler sunun(oyuncak bebekler, kuklalar, resim çizdirmek gibi) -Çocuğunuzu dikkatli bir şekilde gözlemleyin, -Çocuğun duygularını anlamaya çalışın ve hissettiklerini birlikte paylaşın.
Çocuğun duyguları ve deneyimleri hakkında konuşmaya devam etmek ve yaşananları anlamlandırmasına yardımcı olmak onları biraz olsun rahatlatacaktır. Çocuklar yaşadıkları olumsuz deneyimler sonucunda günlük rutinine kolaylıkla dönebilirler yeter ki onlara kendini güvende hissettireceği bir ebeveyni olsun.
Bir sonraki konumuz olan “çocuklarda çalma davranışı” adlı yazımızda görüşmek üzere sağlık ve sevgiyle kalmanız dileğiyle.
Online psikolojik destek almak için instagram adresinden mesaj atmanız yeterli olacaktır. Görüşmelerimiz whatsapp veya zoom üzerinden gerçekleşmektedir. Instagram:psk.silabakac
