Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK), ağır ve riskli işlerde çalışanlara tanınan Fiili Hizmet Süresi Zammı (yıpranma payı) kapsamını genişletmesiyle birlikte, EYT dışında kalan kesimler için yeni bir erken emeklilik yolu gündeme geldi. Özellikle sanayi ve kamu sektöründe görev yapan çalışanlar açısından düzenleme büyük önem taşıyor.
YIPRANMA PAYI NEDİR, NE SAĞLIYOR?
Fiili Hizmet Süresi Zammı, kamuoyunda bilinen adıyla yıpranma payı, çalışma koşulları insan sağlığı üzerinde ciddi risk oluşturan meslek gruplarına tanınan özel bir sosyal güvenlik hakkı olarak uygulanıyor. SGK mevzuatında yer alan bu düzenleme sayesinde çalışanların prim günlerine ilave süre ekleniyor.
Uygulama kapsamında, her 12 aylık fiili çalışma süresi için 60, 90 veya 180 gün ek prim kazanılıyor. Böylece sigortalıların hem prim gün sayısı daha kısa sürede tamamlanıyor hem de emeklilik yaşı öne çekilebiliyor.
YER ALTI İŞÇİLERİ İÇİN EN YÜKSEK AVANTAJ
Yıpranma payının en yüksek oranda uygulandığı meslek grubunun başında yer altı maden işçileri geliyor. Bu alanda çalışanlar için yer altında geçirilen her 360 gün karşılığında 180 gün ilave sigortalılık süresi tanımlanıyor. Bu avantaj sayesinde maden işçileri, diğer meslek gruplarına kıyasla çok daha erken emeklilik hakkı elde edebiliyor.
EMEKLİLİK YAŞI 5 İLA 8 YIL ERKENE ÇEKİLEBİLİYOR
Normal şartlarda bir çalışanın yıllık prim günü 360 gün üzerinden hesaplanırken, fiili hizmet süresi zammı uygulanan iş kollarında bu süre daha yüksek yazılıyor. Yıpranma payı birikimli olarak ilerlediği için emeklilik yaşı 5 yıla kadar, çok ağır ve tehlikeli işlerde ise 8 yıla kadar erkene çekilebiliyor. Bu yönüyle düzenleme, uzun yıllar risk altında çalışanlar için ciddi bir kazanım sunuyor.
HANGİ MESLEKLER YIPRANMA PAYINDAN YARARLANIYOR?
Fiili hizmet süresi zammı halen birçok meslek grubunu kapsıyor. Sağlık sektöründe görev yapan çalışanlar yıllık 60 gün yıpranma payı kazanırken, asit, cıva ve benzeri zararlı maddelere maruz kalan ağır sanayi çalışanları da bu haktan yararlanıyor.
Bunun yanı sıra yıpranma payı kapsamındaki meslekler arasında şu gruplar yer alıyor:
Turkuaz basın kartına sahip gazeteciler
Yer altı maden işçileri
Askerler ve polisler
Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) personeli
Cezaevi infaz ve koruma memurları
İtfaiye personeli
2026’DA LİSTE GENİŞLİYOR: YENİ MESLEKLER DAHİL EDİLECEK
SGK’nin 2026 yılı itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanan düzenlemesiyle birlikte fiili hizmet süresi zammı kapsamına alınacak yeni meslekler de netleşti.
Buna göre; çimento fabrikalarında çalışan işçiler, alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar, dökümhane çalışanları, cam sanayi sektöründe çalışan işçiler yıpranma payı hakkından yararlanarak daha erken emeklilik imkanına kavuşacak.
EYT OLMADAN ERKEN EMEKLİLİK İÇİN ALTERNATİF YOL
SGK’nin yıpranma payı kapsamını genişleten bu adımı, EYT düzenlemesi dışında kalan çalışanlar için en önemli erken emeklilik alternatiflerinden biri olarak öne çıkıyor. Özellikle ağır ve riskli işlerde çalışan binlerce kişi, yeni düzenleme sayesinde prim günlerini daha hızlı tamamlayarak emekliliğe daha erken ulaşabilecek.
