Çalışanların aktif çalışma hayatları boyunca yapacakları düzenli katkılarla, emeklilikte ikinci bir maaş almalarını öngören sistemin temel parametreleri şekillendi. Edinilen bilgilere göre TES’te çalışan ve işveren katkıları eşit oranlarda belirlenirken, devlet desteği yüzde 30 olacak.
TAMAMLAYICI EMEKLİLİK SİSTEMİ NEDİR?
TES, mevcut sosyal güvenlik sistemine ek olarak kurgulanan, fon bazlı ve uzun vadeli bir tasarruf modeli olarak tanımlanıyor. Sistem; çalışanın maaşından yapılacak kesinti, işverenin zorunlu katkısı ve devlet desteğiyle büyüyen birikimlere dayanıyor.
Amaç, emeklilikte yalnızca SGK maaşına bağlı kalmadan, ikinci bir düzenli gelir elde edilmesini sağlamak. Aynı zamanda bireysel tasarrufları artırarak ekonomide uzun vadeli kaynak oluşturulması öngörülüyor.
TES NASIL İŞLEYECEK?
Sistemde, çalışanın brüt maaşından otomatik olarak yüzde 3 oranında kesinti yapılacak. İşveren de çalışanın yatırdığı tutara karşılık aynı oranda, yani yüzde 3 katkı payı ödeyecek. Devlet ise bu birikimlere yüzde 30 oranında destek sağlayacak.
Toplanan fonlar, profesyonel yöneticiler tarafından farklı yatırım araçlarında değerlendirilecek ve uzun vadede büyütülecek. Emeklilik hakkı kazanıldığında biriken tutar, ek maaş olarak ya da belirlenen yöntemlerle hak sahibine ödenecek.
KİMLER TES KAPSAMINDA OLACAK?
Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi, kapsam açısından oldukça geniş tutuluyor. Hem kamu hem de özel sektör çalışanlarının sisteme dahil edilmesi planlanıyor.
Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) katılımcıları da TES çatısı altına alınabilecek. Böylece çalışanlar için tek bir kesintiyle daha bütüncül bir emeklilik modeli oluşturulacak.
TES NE ZAMAN HAYATA GEÇECEK?
TES’in 2026 yılı içinde uygulamaya alınması amaçlanıyor. Orta Vadeli Program’da bulunan plana göre sistemin 1 Nisan–30 Haziran döneminde devreye girmesi öngörülüyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, yasal düzenlemeler ve teknik altyapı çalışmalarını devam ettiriyor. Meclis’te gerekli yasaların kabul edilmesinin ardından uygulama resmen başlayacak.
TES İLE BES ARASINDAKİ TEMEL FARKLAR
BES’te otomatik katılım belirli yaş grubuyla sınırlıyken, TES’te tüm çalışanlar kapsama alınacak. BES’te ilk aylarda cayma hakkı bulunurken, TES’te sistemde en az 10 yıl kalma şartı öne çıkıyor. Erken çıkışın büyük ölçüde sınırlandırılması öngörülüyor.
En dikkat çeken farklardan biri ise işveren katkısı. BES’te işveren katkısı bulunmazken, TES’te işverenin yüzde 3 katkı yapması zorunlu olacak. Ayrıca devlet desteği BES’te yüzde 20 seviyesindeyken, TES’te bu oran yüzde 30’a çıkarılacak.
BİRİKİMLERE NE ZAMAN ERİŞİLECEK?
TES’te biriken tutarlara erişim, SGK emeklilik yaşıyla paralel olacak. Buna göre 9 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında sigortalı olan kadınlar 58, erkekler 60 yaşında; 1 Mayıs 2008 sonrası sigortalı olanlar ise kademeli olarak kadınlarda 58–65, erkeklerde 60–65 yaş aralığında emeklilik hakkı elde edecek. Bu yaşlara ulaşıldığında TES kapsamında oluşan birikimler, SGK maaşına ek bir gelir olarak devreye girecek.
TES’TE KRİTİK NOKTALAR
Sistem, esnek bir yapıdan ziyade zorunlu ve disiplinli bir tasarruf modeli olarak tasarlanıyor. Amaç, çalışanların emeklilik dönemine kadar birikimlerini koruması ve düzenli gelir elde etmesi. Bu yönüyle TES, kısa vadeli çıkışlara kapalı, uzun vadeli kazancı önceleyen bir yapı sunuyor.
BES VE TES BİRLEŞECEK Mİ?
TES’in yürürlüğe girmesiyle birlikte otomatik BES uygulamasının da sisteme entegre edilmesi planlanıyor. Çalışanların maaşlarından ayrı ayrı kesinti yapılmayacak; yalnızca TES kapsamında yüzde 3’lük tek bir kesinti uygulanacak. Böylece hem karmaşa önlenecek hem de emeklilikte daha güçlü bir ikinci maaş modeli oluşturulacak.
