Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), geri dönük borçlanma uygulamasıyla belirli şartları sağlayanlara emekli olma fırsatı sunuyor. 8 Eylül 1999 tarihi, özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) için kritik bir eşik olarak öne çıkıyor.
BORÇLANMA İLE EMEKLİLİK MÜMKÜN
EYT kapsamında prim günleri yeterli olmayanlar, borçlanma yoluyla eksik günlerini tamamlayabiliyor. Kadın ve erkek sigortalılar, doğum, askerlik veya yurtdışı çalışma gibi süreleri borçlanarak emeklilik için gerekli prim günlerine ulaşabiliyor. SGK’ya ödenecek bu borçlanma tutarı, kişinin prim gününü artırarak emekli aylığı alma hakkını doğuruyor.
8 Eylül 1999’dan önce sigorta girişi olan kadınlar 20, erkekler ise 25 yıl prim ödemesini tamamladığında, yaş şartına takılmadan emekli olabiliyor. Bu tarihten sonra sigorta girişi olanlar ise belirli bir yaşa ulaşmak zorunda.
STATÜYE GÖRE ÖDEME FARKLILAŞIYOR
Emekli olacak kişinin sosyal güvenlik statüsü, ödeme yöntemlerini de belirliyor. 4A (SSK) statüsündekiler primlerini işveren aracılığıyla öderken, 4B (Bağkur) kapsamında olanlar kendi primlerini doğrudan SGK’ya yatırıyor. 4C (Emekli Sandığı) statüsünde ise prim ödemeleri kamu kurumları tarafından gerçekleştiriliyor.
Borçlanma uygulaması, sigortalı çalışılamayan dönemlerde de prim kazanmayı sağlıyor. Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 41. maddesi kapsamında çeşitli süreler borçlanılabiliyor.
HANGİ SÜRELER BORÇLANILABİLİYOR?
5434 sayılı Kanuna tabi olanların borçlanabileceği süreler oldukça geniş. Bu süreler arasında muvazzaf veya yedek subaylık, doğum sonrası çalışılmayan süreler, çarşı ve mahalle bekçiliği, imam-hatip hizmetleri, avukatlık stajı ve serbest avukatlık, tıpta uzmanlık ve doktora öğrenimi, sağlık personelinin serbest çalışmalar gibi birçok dönem yer alıyor.
Kadınlar için doğum borçlanması ise özellikle avantajlı. Sigortalı çalışmanın ardından en fazla 3 çocuk için doğum sonrası iki yıllık süreler borçlanılabiliyor. Böylelikle kadınlar, 2160 güne kadar prim kazanabiliyor. Ancak bunun için doğum öncesinde en az 2 yıl sigortalı çalışmış olmak şart. SGK, borçlanma için ödenecek tutarı ayrıca hesaplıyor.
SON PRİM VE STATÜ ÖNEMLİ
Emekli olacak kişinin son prim ödediği statü, emeklilik işlemlerinde belirleyici rol oynuyor. Son 2520 gün içinde hangi statüden daha fazla prim ödendiği dikkate alınarak, emeklilik hakkı buna göre hesaplanıyor. Bu uygulama, prim günlerinin eksik olan vatandaşlara geri dönük çözüm sunarken, emekliliğe giden süreci de hızlandırıyor.
Borçlanma yöntemi, EYT kapsamında prim günleri tamamlanmamış veya sigorta girişi 8 Eylül 1999 öncesi olanların emeklilik hayallerini gerçekleştirmeleri için önemli bir kapı aralıyor. SGK’nın formülü sayesinde, eksik primler tamamlanarak emekli aylığı alma hakkı artık mümkün hale geliyor.
