Türkiye’de emeklilik tartışmalarının odağında bu kez 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların talepleri bulunuyor. EYT düzenlemesinin kapsamı dışında kalan çalışanlar, sigorta başlangıç tarihleri arasındaki farkın emeklilik yaşına da yansıtılmasını ve daha kademeli bir geçiş uygulanmasını istiyor.
Bu kapsamda gündeme getirilen modellerden biri de kademeli emeklilik sistemi. Önerinin temelinde, çalışanların ilk sigorta giriş tarihleri dikkate alınarak emeklilik yaşının belirli basamaklarla yükseltilmesi bulunuyor.
EMADDER tarafından hazırlanan modelde kadınlarda 43, erkeklerde ise 45 yaştan başlayan emeklilik yaşının, sigorta başlangıç tarihinin ilerlemesine paralel olarak artırılması öngörülüyor.
KADINLAR İÇİN 43, ERKEKLER İÇİN 45 YAŞ ÖNERİSİ
Kademeli emeklilik modelinde başlangıç noktası olarak kadın çalışanlar için 43 yaş, erkek çalışanlar için ise 45 yaş öne çıkıyor. Sigorta giriş tarihinin ilerlemesiyle birlikte yaş şartının da kademeli şekilde artırılması ve kadınlarda 51, erkeklerde 53 yaşa kadar yükselmesi öneriliyor.
Model yalnızca yaş şartını değil, emeklilik için gerekli prim günlerinin de sigorta başlangıç tarihine göre kademelendirilmesini öngörüyor. Böylece 1999 sonrasında çalışma hayatına giren kişilerin tamamının aynı emeklilik yaşına tabi olması yerine, işe giriş tarihleri arasındaki farkın emeklilik koşullarına yansıtılması amaçlanıyor.
EYT DÜZENLEMESİ 8 EYLÜL 1999 TARİHİNİ ESAS ALDI
EYT düzenlemesi 2023 yılında yürürlüğe girdi. 7438 sayılı düzenlemeyle, 8 Eylül 1999 ve öncesinde sigorta girişi bulunan ve yaş dışındaki emeklilik koşullarını tamamlayan kişiler açısından yaş şartı kaldırıldı. Düzenleme SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki sigortalıları kapsadı.
Bu tarih, EYT'den yararlananlarla yararlanamayan çalışanlar arasındaki en önemli ayrım noktalarından biri oldu. 8 Eylül 1999 sonrasında ilk kez sigortalı olan çalışanlar ise mevcut sistemde farklı emeklilik koşullarına tabi tutuluyor.
SGK'nın 4/A kapsamındaki çalışanlara ilişkin güncel bilgilerinde, 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olan kadınlar için 58, erkekler için 60 yaş ve prim şartları yer alıyor.
Bu nedenle kademeli emeklilik talebinin temelinde, EYT kapsamındaki çalışanlarla 8 Eylül 1999 sonrasında sigorta girişi bulunanlar arasındaki emeklilik şartlarının yeniden düzenlenmesi isteği bulunuyor.
BİRKAÇ GÜN FARKLA EYT DIŞINDA KALANLAR DA TALEPTE
Kademeli emeklilik tartışmasının en dikkat çeken başlıklarından biri, sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 tarihinin hemen sonrasında bulunan çalışanlar.
EYT düzenlemesinde belirlenen tarih nedeniyle 8 Eylül 1999 öncesi ve sonrasında sigortalı olan kişiler arasında emeklilik koşulları bakımından önemli farklılık ortaya çıktı.
Bu nedenle özellikle başlangıç tarihi birkaç gün, birkaç ay veya birkaç yıl sonrasında bulunan çalışanlar, aradaki farkın kademeli bir sistemle azaltılmasını talep ediyor. EMADDER de çalışmalarını bu talepler doğrultusunda sürdürüyor.
EMADDER BAKAN YARDIMCISI AHMET AYDIN İLE GÖRÜŞTÜ
Kademeli emeklilik konusunda son dönemdeki temaslardan biri Ağustos 2026'da gerçekleşti. Emeklilikte Adalet Derneği Genel Başkanı Mihriban Uğurlu ve dernek yönetimi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı Ahmet Aydın ile bir araya geldi.
20 Ağustos 2026 tarihli görüşmede 8 Eylül 1999 sonrasında ortaya çıkan emeklilik farkı, çalışanların talepleri ve kademeli emeklilik önerisi gündeme taşındı. EMADDER, görüşmede kendi çözüm önerisini de Bakanlık tarafına ilettiğini açıkladı. Derneğin gündeme taşıdığı modelde, sigorta başlangıç tarihine göre emeklilik yaşının ve prim şartlarının kademeli biçimde belirlenmesi isteniyor.
YAKLAŞIK 4,5 MİLYON ÇALIŞANI KAPSAMASI BEKLENİYOR
EMADDER tarafından gündeme getirilen modelin yaklaşık 4,5 milyon çalışanı ilgilendirebileceği ifade ediliyor. Önerinin hayata geçirilmesi halinde çalışanların emeklilik yaşı tek bir rakama bağlanmak yerine sigorta başlangıç tarihine göre değişecek.
Böylece 1999 sonrası sigorta girişlerinde tarih ilerledikçe emeklilik yaşının da aşamalı olarak yükselmesi hedefleniyor. Modelde kadınlar için 43 ile 51, erkekler için ise 45 ile 53 yaş arasında değişen bir yaş skalası öne çıkıyor.
MEVCUT SİSTEMDE 58 VE 60 YAŞ ŞARTI BULUNUYOR
Kademeli emeklilik önerisinin mevcut emeklilik sisteminden ayrıldığı temel nokta burada ortaya çıkıyor. SGK'nın mevcut 4/A kurallarına göre 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arasında ilk kez sigortalı olanların emeklilik şartları kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş üzerinden belirleniyor. Bunun yanında prim günü ve sigortalılık süresine ilişkin koşullar da bulunuyor.
Dolayısıyla kamuoyunda konuşulan 43-53 yaş aralığı, bugün uygulanan genel emeklilik şartlarının yerine geçmiş bir düzenleme değil. Bu yaşlar, kademeli emeklilik için gündeme getirilen modelin içerisinde yer alan önerilerden oluşuyor.
KADEMELİ EMEKLİLİK HENÜZ YÜRÜRLÜKTE DEĞİL
Kademeli emeklilik konusunda kamuoyunda farklı yaş ve prim tabloları gündeme gelirken, mevcut durumda bu önerileri yürürlüğe koyan yeni bir kanun bulunmuyor. Bu nedenle kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş şeklindeki başlangıç noktaları henüz emeklilik hakkı doğuran yasal yaş sınırları değil. Söz konusu rakamlar, EMADDER'in gündeme taşıdığı kademeli emeklilik modelinin temel unsurları arasında yer alıyor.
Yeni bir düzenlemenin yürürlüğe girmesi halinde emeklilik yaşının yanı sıra prim gün sayısı, sigortalılık süresi ve kapsam gibi ayrıntıların da yasal metinle belirlenmesi gerekecek.
GÖZLER YENİ BİR YASAL DÜZENLEMEDE
EYT düzenlemesinin ardından 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olan çalışanların kademeli emeklilik beklentisi devam ediyor. EMADDER'in Bakanlık düzeyindeki görüşmesiyle birlikte konu yeniden gündeme taşınırken, çalışanların taleplerinin nasıl karşılanacağına ilişkin süreç yakından izleniyor.
