Yeşil pasaport, Türkiye'de belirli kamu görevlileri ve kanunda özel olarak belirtilen kişilere verilen hususi damgalı pasaport türü olarak biliniyor. Mevcut uygulamada özellikle devlet memurlarından birinci, ikinci ve üçüncü derece kadrolarda bulunanlar ile gerekli şartları taşıyarak bu görevlerden emekli olanlar bu pasaporttan yararlanabiliyor.
Son açıklamayla birlikte gündeme gelen konu ise harp ve vazife malullüğü aylığı bağlanan vatandaşlar ile bunların belirli şartları taşıyan eş ve çocukları oldu. Bakan Çiftçi'nin verdiği bilgiler, bu grupların mevcut mevzuat çerçevesinde hangi koşullarda hususi damgalı pasaport alabileceğine açıklık getirdi.
BAKAN ÇİFTÇİ ŞARTLARI AÇIKLADI
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi, CHP Uşak Milletvekili Ali Karaoba'nın gazi ve şehit yakınlarının yeşil pasaport hakkına ilişkin soru önergesini yanıtladı.
Bakanlığın açıklamasına göre, harp veya vazife malullüğü aylığı bağlanan kişiler ile bunların eş ve çocukları, mevzuatta öngörülen şartları taşımaları halinde hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabiliyor. Buradaki kritik kriterlerden biri, ilgili mevzuat kapsamında kadro derecesinin yükseltilmesine ilişkin düzenlemeden yararlanma şartı olarak öne çıkıyor.
Dolayısıyla düzenlemenin kapsamı değerlendirilirken yalnızca kişinin gazi veya şehit yakını olması değil, ilgili yasal statünün ve hak sahipliği şartlarının da dikkate alınması gerekiyor.
KİMLER YEŞİL PASAPORT ALABİLECEK?
Bakan Çiftçi'nin açıklamasında öne çıkan ilk grup, harp malullüğü aylığı bağlanan vatandaşlar. İkinci grup ise vazife malullüğü aylığı bağlanan vatandaşlar olarak belirtiliyor.
Bu kişilerin yanı sıra mevzuatta belirlenen şartları taşıyan eş ve çocukların da hususi damgalı pasaport hakkından yararlanabilmesinin önü bulunuyor. Ancak eş ve çocuklar bakımından da ilgili kanunlarda yer alan hak sahipliği koşullarının sağlanması gerekiyor.
Bu nedenle "iki gruba yeşil pasaport" başlığı, yeni bir düzenlemeyle bütün gazi ve şehit yakınlarının doğrudan pasaport sahibi olacağı şeklinde anlaşılmamalı. Açıklanan sistem, mevcut mevzuatta belirlenen hak sahipliği ve kadro derecesi şartlarına bağlı olarak işliyor.
BAŞVURU İÇİN SGK BELGESİ GEREKİYOR
Yeşil pasaport hakkından yararlanmak isteyenlerin başvuru sürecinde Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan alınacak hak sahipliği belgesi önem taşıyor.
Gerekli şartları taşıyan harp ve vazife malulleri ile ailelerinin öncelikle SGK Başkanlığına veya ikamet ettikleri ildeki sosyal güvenlik müdürlüğüne başvurarak hak sahipliğini gösteren resmi belgeyi temin etmesi gerekiyor.
Bu belgenin alınmasının ardından pasaport başvurusu gerçekleştirilebiliyor. Böylece SGK tarafından kişinin ilgili hak kapsamında bulunduğunu gösteren belge, hususi damgalı pasaport işlemlerinde dayanak olarak kullanılıyor.
HER GAZİ VE ŞEHİT YAKINI OTOMATİK OLARAK YEŞİL PASAPORT ALAMIYOR
Açıklamadaki en önemli ayrıntılardan biri de otomatik hak bulunmadığı yönünde.
Kamuoyunda zaman zaman bütün gaziler ile bütün şehit yakınlarının doğrudan yeşil pasaport sahibi olabileceği yönünde değerlendirmeler yapılabiliyor. Ancak Bakan Çiftçi'nin açıklamasına göre uygulamada kişinin statüsü, hak sahipliği ve ilgili mevzuatta öngörülen şartlar birlikte değerlendiriliyor.
Özellikle kadro derecesi kriteri, başvurularda dikkat edilmesi gereken temel unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.
YEŞİL PASAPORT NEDİR?
Hususi damgalı pasaport olarak da adlandırılan yeşil pasaport, belirli kamu görevlileri ve kanunlarda özel olarak sayılan hak sahiplerine verilen pasaport türüdür.
Yeşil pasaport sahipleri, Türkiye'nin taraf olduğu anlaşmalar ve ilgili ülkelerin uygulamaları çerçevesinde bazı ülkelere vizesiz veya daha kolay seyahat imkanından yararlanabiliyor. Ancak yeşil pasaportun sağladığı vize avantajları her ülke için aynı olmadığı için seyahat öncesinde gidilecek ülkenin güncel uygulamasının kontrol edilmesi gerekiyor.
YEŞİL PASAPORT BAŞVURUSU NASIL YAPILACAK?
Gerekli koşulları taşıyan vatandaşların öncelikle SGK'dan hak sahipliği belgesi alması gerekiyor. Başvuru, SGK Başkanlığı veya kişinin ikamet ettiği yerdeki sosyal güvenlik müdürlüğü üzerinden gerçekleştirilebiliyor.
Hak sahipliğini gösteren belgenin alınmasının ardından pasaport işlemleri için ilgili başvuru süreci başlatılıyor. Böylece vatandaşın yeşil pasaport hakkına sahip olup olmadığı resmi belgeler üzerinden değerlendiriliyor.
